Jijak sahifasining manbasini koʻrish

{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi               = Jijak <br>جيجاك
| succession         = [[Abbosiy xalifa]]ning [[ummu valad]]i
| reign              = 877/78 — 900-yillar 5-aprel
| reign-type         = Davri
| spouse             = [[Mutazid]]
| issue              = [[Muktafiy]]
| full name          = Ummu Ali Jijak
| tugʻilgan_joyi     = [[Abbosiylar xalifaligi]]ning shimoli-sharqiy chegarasi
| dafn_etilgan_joy   = Bagʻdod
| dini               = [[Sunniylik|Islom]]
}}
'''Jijak''' ({{Lang-ar|جيجاك}}), shuningdek '''Ummu Ali''' ({{Lang-ar|أم علي}}) nomi bilan ham tanilgan, [[Mutazid]]ning turkiy [[Ummu valad]]i va boʻlajak xalifa [[Muktafiy]]ning onasi<ref>{{cite book | last=Hasan | first=M. | title=History of Islam: Classical period, 571-1258 C.E | publisher=Islamic Publications | series=History of Islam | year=1998 | page=249}}</ref>.

== Hayoti ==

Jijak Čiček (turkcha „gul“) [[Turkiy xalqlar|turkiy]] choʻri boʻlib, Ahmad ibn Talhaning, boʻlajak xalifa [[Muʼtazid]], [[Islomda kanizaklik|kanizagi]] edi{{sfn|Zetterstéen|Bosworth|1993|pp=542–543}}{{sfn|Rosenthal|1985|p=185 (note 905)}}. 877/8-yilda Ali ismli o‘g‘ilni dunyoga keltirgan{{sfn|Zetterstéen|Bosworth|1993|pp=542–543}}{{sfn|Rosenthal|1985|p=185 (note 905)}}. Oʻgʻli tugʻilgandan keyin unga Ummu Ali, yaʼni Alining onasi nomi berilib, bu ism uning uchun umumiy ism boʻlib qolgan.

Uning oʻgʻli xalifa [[Ali]] ismi berilgan birinchi xalifa edi. 892-yilda Mutazid xalifa boʻlgach, Jijakning nafaqasi oshirilgan. Mutazid, shuningdek, oʻgʻli Ali toʻngʻich oʻgʻil va merosxoʻr boʻlgani sababli, viloyat noibi etib tayinlash orqali vorislikka tayyorlashga harakat qilgan. Jumladan, {{circa|894/95}}-yilda dastlab Ray, Qazvin, Qum va Hamadonga, 899-yilda Jazira va chegara hududlar noibi boʻlib, Abbosiy ajdodlarining sevimli shahri [[Raqqa]]da qarorgoh qurgan.

Jijak toʻngʻich farzand va Mutazid vorisining onasi sifatidagi xizmatlari tufayli muhim va nufuzli [[ummu valad]]ga aylangan.

900-yillarda, oʻgʻlining xalifa boʻlishidan oldin yoki koʻp oʻtmay vafot etgan. Vafotidan keyin raqibi [[Shagʻob]] [[Abbosiylar harami|Haram]]da obroʻ topgan. Jijakning nufuzi baland boʻlsa ham, hech qachon siyosiy hokimiyatga intilmagan.

== Yana qarang ==
* [[Shagʻob]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{EI2 | volume=7 | last1 = Zetterstéen | first1 = K. V. | authorlink1 = Karl Vilhelm Zetterstéen | last2 = Bosworth | first2 = C. E. | authorlink2 = C. E. Bosworth | title = al-Muktafī | pages = 542–543 |url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-muktafi-SIM_5481}}
* Hasan, M. (1998). History of Islam: Classical period, 571-1258 C.E. History of Islam. Islamic Publications. p. 249.
* {{The History of al-Tabari | volume=38 |url={{Google Books|k241retEBE0C|plainurl=y}} }}
* {{TDV Encyclopedia of Islam | volume = 31 | pages = 534–536 | title = Müktefî-Billâh | last = Özaydın | first = Abdülkerim |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/muktefi-billah}}

[[Turkum:9-asrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:900-yillarda vafot etganlar]]
[[Turkum:10-asr qullari]]
[[Turkum:Abbosiy xalifalarning kanizaklari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligining 9-asr ayollari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligining 9-asr kishilari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligining 10-asr ayollari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligining 10-asr kishilari]]
[[Turkum:Abbosiy xalifalarning onalari]]
[[Turkum:10-asr Abbosiylar xalifaligi ayollari]]