John Wayne
Марион Роберт Моррисон[1] (талаффузи: Марион Роберт Моррисон; 1907-йил 26-май — 1979-йил 11-июн), профессионал сифатида Жоҳн Wайне (талаффузи: Жон Уэйн) номи билан танилган ва Дуке (талаффузи: Дюк) лақабли америкалик актёр бўлиб, филмлардаги бош роллари орқали машҳур бўлган. Ҳоллйwооднинг Олтин Асрида, айниқса Ғарб ва уруш филмларида. Унинг фаолияти 1920-йилларнинг сукунат давридан Американинг янги тўлқини орқали гуллаб-яшнаган, чунки у жами 179 та кино ва телевизион спектаклларда пайдо бўлган. У ўттиз йил давомида энг яхши актёрлар қаторида эди[2][3] ва у ўз даврининг бошқа кўплаб муҳим Ҳоллйwоод юлдузлари билан бирга рол ўйнаган. 1999-йилда Америка кино институти Wайнени классик Америка киносининг энг буюк эркак юлдузларидан бири сифатида танлади[4].
| Жоҳн Wайне | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Марион Роберт Моррисон 1907-йил 26-май |
| Вафоти |
1979-йил 11-июн Лос Ангелес, Cалифорниа, АҚШ |
| Касби | Актёр, Продюсер |
| Фаолият йиллари | 1926-йилдан 1976-йилгача |
| Партияси | Республикачилар партияси |
| Турмуш ўртоғи |
Жосепҳине Саэнз (турм.1933 ажр.1945) Эсперанза Баур (турм.1946 ажр.1954) Пилар Паллете (турм.1954) |
| Болалари | 7 та |
| Веб-сайти | ҳттпс://жоҳнwайне.cом |
| Имзоси | |
|
| |
Wайне Аёва штатининг Уинтерсет шаҳрида туғилган, аммо Жанубий Калифорнияда ўсган. У бодисерфинг бахциз ҳодисаси натижасида Жанубий Калифорния университетига футбол стипендиясини йўқотди[5] ва Фох Филм Cорпоратион учун ишлай бошлади. У асосан кичик қисмларда пайдо бўлди, лекин унинг биринчи бош роли Раоул Wалшнинг „Тҳе Биг Траил“ (1930) филмида бўлди, бу эрта кенг экранли киноэпопек кассада муваффақияцизликка учради. У 1930-йилларда кўплаб Б мовиэс бош ролларни ўйнаган, уларнинг аксарияти Ғарб филмлари бўлиб, унчалик машҳур бўлмаган. Жоҳн Форднинг „Стагеcоач“ (1939) филми Wайнени асосий юлдузга айлантирди ва у жами 142 та кинофилмларда рол ўйнади. Бир таржимаи ҳолга кўра, „Жоҳн Wайне миллионлаб одамлар учун халқнинг чегара меросини ифодалаган[6].“
Wайненинг Ғарбдаги бошқа роллари орасида „Ред Ривер“ филмидаги (1948) Чишолм йўлида ўз сурувини ҳайдаб юрган чорвадор, фуқаролик уруши фахрийси, унинг жияни „Тҳе Сеарчерс“ (1956) филмида „команчилар“ қабиласи томонидан ўғирлаб кетилган, адвокат билан рақобатлашаётган муаммоли чорвадор ролларини ўйнаган. У „Труэ Грит“ (1969) филмидаги бир кўзли маршал роли учун энг яхши актёр учун Академия мукофотини олди. Шунингдек, у Морин ЎҲара билан „Тҳе Қуиэт Ман“ (1952), Дин Мартин билан „Рио Браво“ (1959) ва „Тҳе Лонгест Дай“ (1962) филмидаги роллари билан ҳам ёдда қолган. Ўзининг сўнгги экран спектаклида у „Тҳе Шоотист“ (1976) филмида саратон касаллигига қарши курашаётган кекса қуролли жангчи ролини ўйнади. У 1979-йил 9-апрелда Оскар мукофотларини топшириш маросимида сўнгги марта омма олдида чиқиш қилди[7] ва икки ойдан сўнг ошқозон саратонидан вафот этди. У вафотидан сўнг АҚШнинг энг олий фуқаролик шарафи бўлган Президентнинг Озодлик медали билан тақдирланган[8][9].
Ёшлиги

Wайне Марион Роберт Моррисон 1907-йил 26-майда Аёва штатининг Уинтерсет шаҳридаги 224-саут иккинчи кўчасида туғилган[10]. Маҳаллий газета, Wинтерсет Мадисониан, 1907-йил 30-майдаги нашрнинг 4-бетида Wайненинг вазни туғилганда13 фунт (тахминан 6 кг) бўлганлиги ҳақида хабар берди. Wайне ота-онаси кейинги ўғлига Роберт деб исм қўйишга қарор қилганда, унинг ота-онаси тез орада Робертдан Мичаэлга ўзгартирилганини даъво қилди, аммо кенг кўламли тадқиқотлар бундай қонуний ўзгаришларни аниқламади. Wайненинг қонуний исми бутун ҳаёти давомида Марион Роберт Моррисон бўлиб қолди[11].
Шахсий ҳаёти
Wайне уч марта уйланган ва икки марта ажрашган. Унинг учта рафиқаси Жосепҳине Алиcиа Саэн ва Лотин Америкасидан икки нафари Эсперанза Баур ва Пилар Паллете эди. Унинг Жозефинадан тўрт нафар фарзанди бор эди: Мичаэл Wайне (1934-йил 23-ноябр – 2003-йил 2-апрел), Марй Антониа „Тони“ Wайне ЛаCава (1936-йил 25-феврал – 2000-йил 6-декабр), Патриcк Wайне (1939-йил 15-июлда туғилган) ва Мелинда Wайне Муноз (1940-йил 3-декабрда туғилган). Унинг Пилар билан яна учта фарзанди бор эди: Аисса Wайне (1956-йил 31-мартда туғилган), Жоҳн Этҳан Wайне (1962-йил 22-февралда туғилган) ва Мариса Wайне (1966-йил 22-февралда туғилган).

Уэйннинг бир нечта фарзандлари кино ва телевидение саноатига киришди. Сон Этҳан бир нечта филмларда Жоҳн Этҳан Wайне ролини ўйнаган ва 1990-йилларда „Адам-12“ телесериалининг янгиланишида бош роллардан бирини ўйнаган[12]. Этҳан, шунингдек, отасининг мартаба билан боғлиқ бўлган товарларни аутентификация қилишда ёрдам бериш учун Ҳисторй Чаннел шоусида ҳам пайдо бўлди. Невараси Женнифер Wайне, Рунаwай Жуне кантри мусиқа гуруҳининг аъзоси[13].
Мукофотлар ва номинациялар
| Йил | Иш | Туркум | Натижа |
|---|---|---|---|
| 1949 | Сандс оф Иwо Жима | Энг яхши актёр | Номинация |
| 1960 | Тҳе Аламо | Энг яхши актёр | Номинация |
| 1969 | Труэ Грит | Энг яхши актёр | Ғолиб |
Олтин глобус мукофотлари
| Йил | Иш | Мукофот | Натижа |
|---|---|---|---|
| 1953 | — | Генриэтта мукофоти (Севимли жаҳон филми — эркак) | Ғолиб |
| 1966 | — | Сесил Б. ДеМилле мукофоти | Ғолиб |
| 1970 | Труэ Грит | Энг яхши актёр — Драма филми | Ғолиб |
Манбалар
- ↑ Даниэл. „Ин Иоwа, а Неw Жоҳн Wайне Мусеум“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (27-феврал 2015-йил). 2-август 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-январ 2019-йил.
- ↑ „Жоҳн Wайне“. Тҳе Нумберс. 23-сентабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-март 2012-йил.
- ↑ „Қуиглей'с Аннуал Лист оф Бох-Оффиcе Чампионс, 1932–1970“. Реэл Cлассиcс. 2016-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-март 2012-йил.
- ↑ „Америcан Филм Институте“ (10-октабр 2018-йил). 2018-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-июн 2021-йил.
- ↑ Роберц & Олсон 1995.
- ↑ Давис, Роналд Л.. Дуке: Тҳе Лифе анд Имаге оф Жоҳн Wайне. Университй оф Оклаҳома Пресс, 2012 — 6-бет. ИСБН 9780806186467. Қаралди: 27-июн 2015-йил.
- ↑ Эасй Ридерс Рагинг Буллс: Ҳоw тҳе Сех-Другс-Анд Роcк 'Н Ролл Генератион Савед Ҳоллйwоод бй Петер Бискинд паге 372; Ретриэвед Фебруарй 13, 2016
- ↑ Кеҳр, Даве. „Жоҳн Wайне Неwс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. 16-июн 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-июл 2011-йил.
- ↑ Публиc Паперс оф тҳе Пресиденц оф тҳе Унитед Статес, Жиммй Cартер, 1980–1981, Боок 2: Май 24 то Септембер 26, 1980. Говернмент Принтинг Оффиcе — 1061-бет. Қаралди: 3-март 2019-йил.
- ↑ Мадисон Cоунтй, Иоwа, биртҳ cертифиcате.
- ↑ Wайне, Жоҳн, Мй Кингдом, унфинишед драфт аутобиограпҳй, Университй оф Техас Либрарй.
- ↑ ТВ.cом. „Неw Адам-12“. ТВ.cом. 17-феврал 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-феврал 2020-йил.
- ↑ Кониcки. „Wҳўс Неw: Рунаwай Жуне“. Наш Cоунтрй Даилй (6-июн 2016-йил). 11-сентабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-январ 2019-йил.