UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Kilovatt-soat]]
'''Kilovatt-soat''' ('''kVt⋅soat''') — asosan kundalik hayotda va [[Xalq xoʻjaligi|xalq xoʻjaligida]] elektr energiyasi isteʼmolini oʻlchash, shuningdek, elektr energiyasi sanoatida ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasini oʻlchash uchun ishlatiladigan energiya miqdorining tizimdan tashqari birligi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.eia.gov/energyexplained/index.php?page=electricity_measuring|sarlavha=Measuring Electricity — Energy Explained, Your Guide To Understanding Energy — Energy Information Administration<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-08-12|arxivsana=2018-05-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180524015544/https://www.eia.gov/energyexplained/index.php?page=electricity_measuring}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.eia.gov/energyexplained/index.php?page=electricity_measuring|sarlavha=Measuring Electricity — Energy Explained, Your Guide To Understanding Energy — Energy Information Administration<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-08-12|arxivsana=2018-05-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180524015544/https://www.eia.gov/energyexplained/index.php?page=electricity_measuring}}</ref>.
 
== Taʼrif ==
1 kilovatt-soat bu 1 kilovatt quvvatga ega [[Elektr sigʻimi|elektr]] qurilma tomonidan 1 soatda isteʼmol qilingan (ishlab chiqarilgan<ref>V sluchae elektrogeneratsii</ref>) [[energiya]] miqdori.
 
'''1 kVt ⋅ soat= 10³ [[Vatt|Vt]] × 3600 [[Soniya|s]] = 3,6 [[Joul|MJ]]'''.
 
<small>Misol:</small>
 
<small>2 kVt quvvatga ega [[Elektr tarmogʻi|elektr]] pechka 15 daqiqada tarmoqdan 2 kVt × 0,25 soat = 0,5 kVt'''⋅soat''' ga teng energiya isteʼmol qiladi. (issiqlik energiyasiga aylantiradi)</small>
 
Yozilishi „kVt⋅soat“ (quvvatni vaqtga koʻpaytmasi) yoki „kilovat-soat“.
 
Kundalik nutqda ishlab chiqarilgan yoki foydalanilgan elektr energiyasini baholashda „kilovat-soat“ oʻrniga „kilovat“ atamasidan foydalanish rasmiy ravishda notoʻgʻri, chunki quvvat energiya bilan bir xil emas. Agar biz mexanik miqdorlar bilan oʻxshashlik qilsak, „kVt“ va „kVt⋅soat“ oʻlchov birliklari orasidagi farq [[tezlik]] va [[masofa]] oʻrtasidagi farq bilan bir xil boʻladi.
 
Shuningdek, maqolalar va [[ommaviy axborot vositalari]] xabarlarida, hatto baʼzan rasmiy hujjatlarda ham uchraydigan „kVt/soat“ (soatiga kilovatt) imlosi notoʻgʻri. „KVt/soat“ oʻlchov birligining fizik maʼnosi quvvatning oʻzgarish tezligi: „qurilma tomonidan isteʼmol qilinadigan yoki ishlab chiqarilgan elektr quvvati 1 soat ichida qancha kilovattga oʻzgarishi“. Agar biz mexanik miqdorlar bilan taqqoslanadigan boʻlsak, „kVt⋅soat“ va „kVt/soat“ oʻlchov birliklari orasidagi farq [[masofa]] va [[Tezlanish|tezlashuv]] oʻrtasidagi farq bilan bir xil boʻladi. Garchi bunday parametr amaliy qoʻllanishlarga ega boʻlishi mumkin boʻlsa-da, (masalan, [[Elektr stansiyasi|elektr stantsiyasining]] yukning oʻzgarishiga tezda moslashish qobiliyatini tavsiflovchi)
 
bu, taʼrifiga koʻra, energiya miqdorini oʻlchash birligi boʻlib xizmat qila olmaydi.
 
== Boshqa energiya birliklariga aylantirish ==
 
; Energiya birligini konvertatsiya qilish jadvali
 
{| class="wikitable"
!
! [[Joul|jaul]]
! vatt-soat
! [[Elektronvolt|elektron-volt]]
! [[kaloriya]]
|-
! 1 kg⋅(m/s)² = 1 Vt⋅s
| 1
| 2,78 {{E|−4}}
| 6,241 {{E|18}}
| 0,239
|-
! 1 kVt⋅soat
| 3,6 {{E|6}}
| 1000
| {{E|25}}
| 8,60 {{E|5}}
|-
! 1 eV
| 1,6 {{E|−19}}
| 4,45 {{E|−23}}
| 1
| 3,827{{E|−20}}
|-
! 1 kal
| 4.1868
| 1,163{{E|−3}}
| 2,613{{E|19}}
| 1
|}
Boshqa nisbatlar:
 
* 1 MVt⋅soat (megavatt-soat) = 1000 kVt⋅soat = 859,8452 Mkal = 0,86 Gkal = 3,6 GJ
* 1 kkal = 1,163 Vt⋅soat
 
Bir nechta birliklar:
 
* 1 GVt⋅soat (gigavatt-soat) = 1000 MVt⋅soat = 1 million kVt⋅soat
* 1 TVt⋅soat (teravatt-soat) = 1000 GVt⋅soat = 1 million MVt⋅soat = 1 milliard kVt⋅soat
 
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
== Adabiyotlar ==
 
* GOST 8.417-2002. „Gosudarstvennaya sistema obespecheniya edinstva izmereniy. Yedinitsi velichin“. — Moskva: Standartinform, 2002. — S. 12-13. — 39 s.
* Orir Dj. Fizika, polniy kurs = Physics by Jay Orear, Cornell University / per. s angl. i nauchnaya redaktura Yu. G. Rudogo i A. V. Berkova. — 2-e. — Moskva: "Izdatelstvo „KDU“, 2010. — S. 100. — 752 s. — <nowiki>ISBN 978-5-98227-366-6</nowiki>.
[[Turkum:Elektr energiya]]
[[Turkum:Oʻlchov birliklari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Kilovatt-soat (kVt⋅soat) — asosan kundalik hayotda va xalq xoʻjaligida elektr energiyasi isteʼmolini oʻlchash, shuningdek, elektr energiyasi sanoatida ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasini oʻlchash uchun ishlatiladigan energiya miqdorining tizimdan tashqari birligi[1][2].

1 kilovatt-soat bu 1 kilovatt quvvatga ega elektr qurilma tomonidan 1 soatda isteʼmol qilingan (ishlab chiqarilgan[3]) energiya miqdori.

1 kVt ⋅ soat= 10³ Vt × 3600 s = 3,6 MJ.

Misol:

2 kVt quvvatga ega elektr pechka 15 daqiqada tarmoqdan 2 kVt × 0,25 soat = 0,5 kVt⋅soat ga teng energiya isteʼmol qiladi. (issiqlik energiyasiga aylantiradi)

Yozilishi „kVt⋅soat“ (quvvatni vaqtga koʻpaytmasi) yoki „kilovat-soat“.

Kundalik nutqda ishlab chiqarilgan yoki foydalanilgan elektr energiyasini baholashda „kilovat-soat“ oʻrniga „kilovat“ atamasidan foydalanish rasmiy ravishda notoʻgʻri, chunki quvvat energiya bilan bir xil emas. Agar biz mexanik miqdorlar bilan oʻxshashlik qilsak, „kVt“ va „kVt⋅soat“ oʻlchov birliklari orasidagi farq tezlik va masofa oʻrtasidagi farq bilan bir xil boʻladi.

Shuningdek, maqolalar va ommaviy axborot vositalari xabarlarida, hatto baʼzan rasmiy hujjatlarda ham uchraydigan „kVt/soat“ (soatiga kilovatt) imlosi notoʻgʻri. „KVt/soat“ oʻlchov birligining fizik maʼnosi quvvatning oʻzgarish tezligi: „qurilma tomonidan isteʼmol qilinadigan yoki ishlab chiqarilgan elektr quvvati 1 soat ichida qancha kilovattga oʻzgarishi“. Agar biz mexanik miqdorlar bilan taqqoslanadigan boʻlsak, „kVt⋅soat“ va „kVt/soat“ oʻlchov birliklari orasidagi farq masofa va tezlashuv oʻrtasidagi farq bilan bir xil boʻladi. Garchi bunday parametr amaliy qoʻllanishlarga ega boʻlishi mumkin boʻlsa-da, (masalan, elektr stantsiyasining yukning oʻzgarishiga tezda moslashish qobiliyatini tavsiflovchi)

bu, taʼrifiga koʻra, energiya miqdorini oʻlchash birligi boʻlib xizmat qila olmaydi.

Boshqa energiya birliklariga aylantirish

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Energiya birligini konvertatsiya qilish jadvali
jaul vatt-soat elektron-volt kaloriya
1 kg⋅(m/s)² = 1 Vt⋅s 1 2,78 ×10−4 6,241 ×1018 0,239
1 kVt⋅soat 3,6 ×106 1000 ×1025 8,60 ×105
1 eV 1,6 ×10−19 4,45 ×10−23 1 3,827×10−20
1 kal 4.1868 1,163×10−3 2,613×1019 1

Boshqa nisbatlar:

  • 1 MVt⋅soat (megavatt-soat) = 1000 kVt⋅soat = 859,8452 Mkal = 0,86 Gkal = 3,6 GJ
  • 1 kkal = 1,163 Vt⋅soat

Bir nechta birliklar:

  • 1 GVt⋅soat (gigavatt-soat) = 1000 MVt⋅soat = 1 million kVt⋅soat
  • 1 TVt⋅soat (teravatt-soat) = 1000 GVt⋅soat = 1 million MVt⋅soat = 1 milliard kVt⋅soat
  • GOST 8.417-2002. „Gosudarstvennaya sistema obespecheniya edinstva izmereniy. Yedinitsi velichin“. — Moskva: Standartinform, 2002. — S. 12-13. — 39 s.
  • Orir Dj. Fizika, polniy kurs = Physics by Jay Orear, Cornell University / per. s angl. i nauchnaya redaktura Yu. G. Rudogo i A. V. Berkova. — 2-e. — Moskva: "Izdatelstvo „KDU“, 2010. — S. 100. — 752 s. — ISBN 978-5-98227-366-6.