KamAZ-63968 sahifasining manbasini koʻrish

{{Zirxli mashina 
| Nomi = KamAZ-63968<br/>„Tayfun-K“
| Modefikatsiya = 
| Tasvir = Alabino110416-37.jpg
| Piksellar = 300px
| Tagyozuv = 2016-yilgi gʻalaba paradida repititsiya jarayoni. Alabino poligoni.
| Sinflanishi = Bronatransportyor
| Ogʻirligi, t = 22
| Kompanovka = 
| Ekipaj = 3
| Desant = 14
| Loyihachi = 
| Ishlab chiqaruvchi = {{flagicon|RUS}}KamAZ<br/>{{flagicon|RUS}}Remdizel
| Loyihalangan yili = 2010-2015-yillar
| Ish.chiq. yili = 2014-yildan
| Ekspluatatsiya yili = 2015-yildan
| Nusxalari = 260 dan ziyod
| Asosiy operator = {{RUS}}
| Uzunligi, mm = 8266
| Toʻp bilan uzunligi, mm = 
| Eni, mm = 2545
| Boʻyi, mm = 3120
| Baza, mm = 
| Koleya, mm = 
| Klirens, mm = 185 dan 575 gacha
| Zirx turi = 
| Korpus peshonasi = 
| Korpus peshonasi (yuqori) = 
| Korpus peshonasi (oʻrtasi) = 
| Korpus peshonasi (pasi) = 
| Korpus borti = 
| Korpus borti (yuqori) = 
| Korpus borti (pasi) = 
| Korpus kormasi = 
| Korpus kormasi (yuqori) = 
| Korpus kormasi (oʻrtasi) = 
| Korpus kormasi (pasi) = 
| Tagi = 
| Korpu qopqogʻi =
| Minora peshonasi = 
| Kesish peshonasi = 
| Qurol niqobi = 
| Qurol qalqoni = 
| Minora borti = 
| Kesish borti = 
| Minora kormasi = 
| Kesish kormasi = 
| Minora qopqogʻi = 
| Kesish qopqogʻi = 
| Faol himoya = 
| Dinamik himoya = 
| Toʻp markasi va kalibr = 
| Toʻp turi = 
| Stvol uzunligi, kalibr = 
| Toʻp oʻq-dorisi  = 
| Burchak VY = 
| Burchak GY = 
| Oʻt ochish uzoqligi = 
| Nishonlari = 
| Pulemyotlar o'q-dorisi = 
| Pulemyotlar = 
| Boshqa qurollar = 
| Dvigateli = Yaroslavl motor zavodi {{flagicon|RUS}}  
| Dvigatel turi = Dizel
| Dvigatel modeli = YMZ-5367
| Dvigatel quvvati, ot.kuch. = 450
| Dvigatel quvvati, kVt = 
| Yuqori tezligi, km/s = 105
| Shossedagi tezligi, km/s = 
| Yoʻlsiz yerdagi tezligi, km/s = 
| Relsdagi tezligi, km/s = 
| Yonilgʻi baki hajmi,  = 
| Shosseda yurish zahirasi, km = 1200
| Yo'lsiz yerlarda yurish zahirasi, km = 
| Boʻlinish quvvati, l.s./t = 
| G'ildirak formulasi = 6x6x4
| Podveska turi = boshqariluvchi gidropnevmatik
| Gusenitsa kengligi, mm = 
| Yerga ta'sir bosimi, kg/sm² = 
| Bartaraf etilgan tepalik = 
| Bartaraf etilgan devor, m = 
| Bartaraf etilgan xandaq,m = 
| Bartaraf etilgan Brod, m = 
| Vikiombordagi Turkumlar = KamAZ-63968
}}
'''KamAZ-63968''' yoki '''„Tayfun-K“''' — orginal shassiga ega va xavfsizligi oʻta yuqori boʻlgan universal [[Broneavtomobil|zirhli avtomobil]]. 
„Tayfun-K“ MRAP tipidagi mashinalarga mos keladi. U [[Tayfun (broneavtomobillar oilasi)|Tayfun]] zirhli transport vositalari oilasiga kiradi. Zirhli transport vositasi "Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarining 2020-yilgacha bo'lgan davrda harbiy avtomobil texnikasini rivojlantirish kontseptsiyasi"<ref>[http://русская-сила.рф/others/doctrina8.shtml?attempt=1 о содержании Концепции развития военной автомобильной техники Вооруженных Сил Российской Федерации на период до 2020 года]</ref> tasdiqlangandan soʻng yaratilgan boʻlib, unda birlashgan oilalar asosida transport vositalarini ishlab chiqarish rejalashtirilgan<ref name="Сила">[http://русская-сила.рф/guide/army/tr/kamaz63968.shtml?attempt=2 Русская-сила: КАМАЗ-63968 „Тайфун“ ЗАЩИЩЁННЫЙ АВТОМОБИЛЬ]</ref><ref name="Сила"/>. Tayfun K-63968 RF qurolli kuchlari uchun mahalliy transport vositalarini rivojlantirishning yangi bosqichining bir qismidir, chunki avtomobil platformasi oxirgi marta [[1961-yil]]da qabul qilingan edi.

== Tarixi ==
Butun Tayfun oilasining tarixi 2010-yilda, Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vaziri tomonidan "Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarining 2020-yilgacha bo'lgan davrda harbiy zirhli transport vositalarining yuqori darajada birlashtirilgan oilalarini rivojlantirish konsepsiyasi" tasdiqlangan paytdan boshlanadi. Natijada ekipaj, yuk va avtomashina qismlarining oʻqotar qurollar va minalardan yuqori xavfsizligini taʼminlovchi “Tayfun” yagona gʻildirakli yuk platformasi yaratildi. Shuningdek, turli xil maqsadli jihozlarni oʻrnatish va uning asosida aloqa vositalari, mobil artilleriya tizimlari, avtokranlar, UUA va raketalari oʻrnatish, evakuatorlar, ekskavatorlar va boshqalarga  oʻzgartirish mumkin. Ural avtomobil zavodi, GAZ guruhining "Avtodizel" OAJ, "KAMAZ" OAJ ilmiy-texnika markazi, Poʻlat ilmiy-tadqiqot instituti mutaxassislari avtomobil zirhlari ishlab chiqilgan Sarovdagi Federal yadro markazini zirhli korpusning xavfsizligi, zirhli shisha yaratish bilan shugʻullangan Magistral-LTD kompaniyasi, N. E. Bauman nomidagi MDTU, gidropnevmatik suspenziya va boshqa koʻplab kompaniyalar va [[Ilmiy tadqiqot institutlari|tadqiqot institutlarini]] ishlab chiqish bilan shugʻullandi<ref name="Сила"/><ref>{{Veb manbasi|url=https://ria.ru/defense_safety/20120131/553394289.html#13626146602124&message=resize&relto=login&action=removeClass&value=registration|sarlavha=tadqiqot}}</ref>. Bunday mashinalarni yaratish zarurati, qoʻshinlardagi jangovar yoʻqotishlarning asosiy qismi minalangan maydonda transport vositalarining portlashi yoki kolonnalar harakati paytida minalardan himoyalanish bilan bogʻliq edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://ria.ru/arms_mm/20120925/759160964.html#13626145970333&message=resize&relto=register&action=addClass&value=registration|sarlavha=2}}</ref>. 2014-yil dekabr oyida Janubiy harbiy okrugi 30 ta zirhli texnikaning birinchi partiyasini oldi<ref name="autogenerated2">{{Veb manbasi|url=http://tass.ru/armiya-i-opk/1668830|sarlavha=3}}</ref>. 2015-yil yanvar oyida Janubiy harbiy okrugi yana 20 ta texnika oldi<ref name="autogenerated3">[http://itar-tass.com/armiya-i-opk/1701371 Войска на юге России получили ещё 20 бронемашин „Тайфун“]</ref>.

== OShSdagi oʻrni ==
"Tayfun-K" sapyorlarni<ref>{{Veb manbasi|url=http://function.mil.ru/news_page/country/more.htm?id=12115248@egNews|sarlavha=4}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://structure.mil.ru/structure/forces/ground/media/photo/gallery.htm?id=36375@cmsPhotoGallery|sarlavha=5}}</ref>, harbiy politsiya<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.1tv.ru/news/2017/01/11/317589-rossiyskie_voennye_mediki_razvorachivayut_v_aleppo_mobilnye_gospitali_i_dostavlyayut_goryachee_pitanie|format=|sarlavha=6}}</ref>, harbiy razvedka<ref>{{Veb manbasi|url=http://function.mil.ru/news_page/country/more.htm?id=12125869@egNews|sarlavha=6}}</ref> va maxsus kuchlarning qismlarini<ref>{{Veb manbasi|url=http://function.mil.ru/news_page/country/more.htm?id=11865976@egNews|sarlavha=7}}</ref> jihozlash uchun keladi.

== Konstruktsiya tavsifi ==
[[Fayl:Rehearsal29april15Moscow-09.jpg|thumb|300x300px]]
{{External media|video1=[http://vz.ru/news/2015/1/16/724732.html Предварительные испытания автомобиля в сентябре 2014]}}Rezervasyon STANAG 4569 [[NATO]] tasnifining 3b darajasiga toʻgʻri keladi, unga koʻra avtomobilning har qanday qismi ostida TNT ekvivalentida 8&nbsp;kg ogʻirlikdagi yuqori portlovchi parchalanish moslamalarining portlashiga bardosh bera oladi. Oʻq oʻtkazmaydigan himoya toʻrtinchi darajaga toʻgʻri keladi. 14,5 × 114&nbsp;mm kalibrli zirh teshuvchi oʻqlardan himoya qiluvchi qoʻshma keramika va poʻlat zirh oʻrnatilgan. Jumladan, 128,5-129,0&nbsp;mm qalinlikdagi zirhli shisha, shaffofligi 70%, Magistral LTD tomonidan ishlab chiqilgan va Poʻlat ilmiy-tadqiqot institutida sinovdan oʻtgan, oynaga KPVT dan oʻqlar  911&nbsp;m/s tezlikda otilganda ular orasidagi masofa 280–300&nbsp;mm boʻlgan 2 marta oʻqqa bardosh bera oladi. Oʻq qarshiligi mavjud GOST (GOST R 51136 va GOST R 50963) boʻyicha eng yuqori talablardan oshib ketadi, bunda eng yuqori daraja SVD dan 7,62 × 54&nbsp;mm B-32 zirhli teshuvchi patronlarning oʻqqa tutilishi hisoblanadi. Ishlab chiqarish jarayonida Magistral-LTD IV STANAG 4569 Gʻarbiy standartlariga amal qildi - oʻq tezligi 911 m / s boʻlgan 200 m masofadan 14,5 × 114&nbsp;mm B-32 zirhli teshuvchi oʻq-dorilar bilan oʻq otilganda kafolatlangan himoyani koʻrsatdi.<ref name="Сила"/><ref>{{Citation |year= |title=15.06.2011: Разработано бронестекло для защиты |url=http://www.magist.ru/main.mhtml?Part=17&PubID=62 |access-date=2022-02-13 |archivedate=2014-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140221065937/http://www.magist.ru/main.mhtml?Part=17&PubID=62 }}</ref> Avtomatik tarzda havo toʻldiruvchi va 4,5 atmosferaga qadar sozlanishi bosimga ega 16.00R20 oʻq oʻtkazmaydigan shinalar mavjud. Zirhli modul oʻq otish uchun teshiklar bilan taʼminlangan va unga masofadan boshqariladigan pulemyot ham oʻrnatilishi mumkin.  Oilaning boshqa avtomobillari bilan birlashish 86% ni tashkil qiladi.

Oʻrindiqlar shaxsiy qurol ushlagichlari, xavfsizlik kamarlari va podgolovniklar bilan jihozlangan. Minalar/fugaslarning taʼsirini kamaytirish uchun ular modulning tomiga biriktirilgan. Modul ichiga FVUA-100A filtrlash moslamasi va konditsioner oʻrnatilgan. [[Desant|Desant tushirish]] transport vositasining orqa tomonidagi rampa yoki yon tomondan eshik orqali amalga oshiriladi. Avtomobil yon tomonga agʻdarilgan yoki rampadan chiqish bilan bogʻliq muammolar yuzaga kelgan taqdirda tomda favqulodda lyuklar mavjud.

=== Kuzatish va aloqa vositalari ===
[[Fayl:GALS-D1M_InnovationDay2013part2-47.jpg|thumb|BIUS GALS-D1M.]]
Dvigatelning ishlashini kuzatish va nazorat qilish, avtomobilning rulosini, yoʻlning qiyaligini, tezligini, joylashishini va shunga oʻxshashlarni hisoblash uchun avtomobil bortdagi axborot va boshqaruv tizimi (BIUS) GALS-D1M bilan jihozlangan. Mustaqil gidropnevmatik suspenziya haydovchiga masofadan boshqarish pulti yordamida 400&nbsp;mm masofada yoʻlda klirensni oʻzgartirish imkonini beradi. Tayfun K-63968 desant moduli va kabinada atrofni har tomonlama koʻrish uchun beshta videokamera bilan jihozlangan. Kabina avtomobil holatini ham, tashqi koʻrinishni ham koʻrsatadigan yigʻiluvchan monitorlar bilan jihozlangan.

== Taktik va texnik xususiyatlar ==
[[Fayl:Rehearsal29april15Moscow-08.jpg|thumb|300x300px]]
[[Fayl:VDayRehearsal05052016-07.jpg|thumb|300x300px]]

* '''Gʻildirak formulasi :''' 6 × 6
* '''Uzunlik, mm:''' 8990 
* '''Kengligi, mm:''' 2550 
* '''Balandligi, mm'''
** '''taksida:''' 3120
** '''Fyuzelyaj:''' 3300
* '''Tuproqni tozalash, mm:''' sozlanishi
* '''Burilish radiusi, m:''' 10,0 dan kam
* '''Balandlik burchagi:''' 23-30°  
* '''Gʻildirakning burilish burchagi:''' 39 °
* '''Boʻsh ogʻirlik, t:''' 21,0
* '''Avtomobilning yalpi ogʻirligi, t:''' 24,0 
* '''Olingan tirkama ogʻirligi, t: yoʻq'''
* '''Maksimal tezlik, km/soat:''' 110&nbsp;km/soat<ref name="kp.ru">{{Veb manbasi|url=http://www.kp.ru/daily/26214/3098489/|sarlavha=8}}</ref>
* '''Yoqilgʻi masofasi, km:''' 700 
* '''100&nbsp;km uchun yoqilgʻi sarfi:''' 81 litr

== Mojaro zonalarida qo'llanishi ==
U 2017-yilda Rossiya Qurolli Kuchlari MPMK mutaxassislari tomonidan Suriyaning ozod qilingan hududlarini minalardan tozalashda foydalanilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://defence.ru/editors-choice/pod-palmiru-perebrosili-risi-i-taifuni-dlya-saperov-video/|sarlavha=9|access-date=2022-02-13|archive-date=2017-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314151944/https://defence.ru/editors-choice/pod-palmiru-perebrosili-risi-i-taifuni-dlya-saperov-video/}}</ref> .

== Xizmatda ==

* {{Flagcountry|Россия}} — 2017-yil may holatiga koʻra 260 ta „Tayfun-К“<ref>{{Veb manbasi|url=https://ria.ru/defense_safety/20170526/1495187115.html|sarlavha=15}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://vpk-news.ru/news/24603/|sarlavha=11|kirish sanasi=2022-02-13|arxivsana=2016-11-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161115063615/http://vpk-news.ru/news/24603}}</ref>.

== Havolalar ==
{{Manbalar}}

== Manbalar ==

* [http://tvzvezda.ru/weapon/prochee/content/201201181657-6ylg.htm KAMAZ "Tayfun-K" zirhli avtomobili.] [http://tvzvezda.ru/weapon/prochee/content/201201181657-6ylg.htm Video bilan maqola] "TRK" Zvezda "
* [http://svpressa.ru/war21/article/163772/?rss=1 Rossiyaning "Tayfuni" Suriyaga uchib ketdi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220213173941/https://svpressa.ru/war21/article/163772/?rss=1 |date=2022-02-13 }} // Svobodnaya pressa, 2017-yil 6-dekabr
* [https://auto.mail.ru/article/63918-kamaz_nakrylo_taifunom_test_novogo_rossiiskogo_supergruzovika/ Avtomatik pochtadan "Tayfun-K" sinov drayveri.] [https://auto.mail.ru/article/63918-kamaz_nakrylo_taifunom_test_novogo_rossiiskogo_supergruzovika/ Ru]

[[Turkum:Harbiy texnika]]