KazAID sahifasining manbasini koʻrish

{{Ijro etuvchi hokimiyat
| name            = KazAID
| native_name     = {{Lang-kk|Қазақстандық халықаралық даму агенттігі}}
| logo            = KazAID.jpg
| jurisdiction    = [[Qozogʻiston]]
| headquarters    = 010000, Ostona, Auezov koʻchasi 8
| minister1_name  = Arken Aristanov
| website         = [https://www.gov.kz/memleket/entities/kazaid/about?lang=ru kazaid]
}}

'''Qozogʻiston xalqaro taraqqiyot agentligi''' ({{Lang-kk|Қазақстандық халықаралық даму агенттігі, KazAID}}) – Qozogʻiston Respublikasi hukumati tomonidan rivojlanishga rasmiy yordam koʻrsatish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirish maqsadida tashkil etilgan Qozogʻiston Respublikasi davlat agentligidir<ref>{{cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/kazaid/about?lang=ru|title=Общая информация О KazAID|publisher=Официальный сайт|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250312090239/https://www.gov.kz/memleket/entities/kazaid/about?lang=ru|archivedate=2025-03-12|accessdate=2025-03-07|url-status=live}}</ref>. KazAID TIKA (Turkiya), KOICA (Janubiy Koreya), CIDCA (Xitoy), JICA (Yaponiya), [[AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligi|USAID]] (AQSh) kabi tashkilotlarga oʻxshash rivojlanishga rasmiy yordam (ODA) boʻyicha amalga oshiruvchi agentlik va [[Markaziy Osiyo]]dagi yagona milliy ODA operatori<ref>{{cite web|url=https://kazpravda.kz/n/myagkaya-sila-kazaid/|title=Мягкая сила KazAID|publisher=Казахстанская правда|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250307071018/https://kazpravda.kz/n/myagkaya-sila-kazaid/|archivedate=2025-03-07|accessdate=2025-03-09|urlstatus=live}}</ref>.

== Tarixi ==
Agentlik 2014-yil 10-dekabrdagi „Taraqqiyotga rasmiy yordam toʻgʻrisida“gi qonunga muvofiq 2020-yil 15-dekabrda tashkil etilgan<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2000000861|title=О вопросах создания некоммерческого акционерного общества "Казахстанское агентство международного развития "KazAID"|publisher=Постановление Правительства Республики Казахстан от 15 декабря 2020 года № 861.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250312090546/https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2000000861|archive-date=2025-03-12|access-date=2025-03-08|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=4575317|title=О создании некоммерческого акционерного общества «Казахстанское агентство международного развития «KazAID» и внесении дополнений в некоторые решения Правительства Республики Казахстан|publisher=Открытое правительство/ Правительство Республики Казахстан|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240527005032/https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=4575317|archive-date=2024-05-27|access-date=2025-03-08|url-status=live}}</ref>. Taraqqiyotga koʻmaklashish agentligi Rivojlanishga rasmiy yordam (ODA) sohasida yagona milliy operator hisoblanadi. Soʻnggi 20 yil ichida Qozogʻiston ODAga oʻxshash maqsadlar uchun 500 million dollardan ortiq mablagʻ ajratdi<ref>{{cite web|url=https://ru.sputnik.kz/20200819/kazakhstan-kazaid-mfa-14743689.html|title=Казахстан хочет помочь развивающимся странам – сколько нужно для этого денег|publisher=Sputnik|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241003193210/https://ru.sputnik.kz/20200819/kazakhstan-kazaid-mfa-14743689.html|archive-date=2024-10-03|access-date=2025-03-08|url-status=live}}</ref>. KazAID Qozogʻistonning iqtisodiy imkoniyatlarini hisobga olgan holda insonparvarlik yordamining eng ustuvor yoʻnalishlarini tizimlashtirish va tanlash uchun yaratilgan. Uni yaratishdan maqsad Qozogʻiston hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan xalqaro maqsadlarga erishishga koʻmaklashish, milliy xavfsizlikni taʼminlash, hamkor davlat rivojlanishiga koʻmaklashish va u bilan siyosiy, iqtisodiy va madaniy aloqalarni mustahkamlash, mintaqaviy muammolar va qashshoqlik muammolarini hal qilish, iqlim va atrof-muhit bilan bogʻliq muammolarni hal qilish, xalqaro shartnomalar va Qozogʻistonning rivojlanishga rasmiy yordam koʻrsatish sohasidagi majburiyatlarini amalga oshirishga koʻmaklashish edi. Rivojlanishga rasmiy yordam koʻrsatish uchun geografik ustuvorlik sifatida [[Markaziy Osiyo]] va [[Afgʻoniston]] tanlandi<ref name="CIK">{{cite web
 |author      =
 |url         = https://dknews.kz/ru/politika/156503-kazahstanskoe-agentstvo-mezhdunarodnogo-razvitiyapathway=universitet&slug=istoriya-universiteta
 |title       = Информация о KazAID
 |accessdate  =
 |lang        = ru
 |archiveurl  =
 |archivedate =
 |deadlink    =
 |publisher   =
}}</ref>.

== Xalqaro hamkorlik ==
[[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi|UNICEF]] va KazAID sifatli inklyuziv taʼlim va raqamli taʼlimni taʼminlash, bolalar qashshoqligiga qarshi kurashish, iqlim oʻzgarishini yumshatish va ularga moslashish uchun hamkorlik qiladi. Bundan tashqari, hamkorlik bolalar huquqlarini himoya qilish, Markaziy Osiyo mamlakatlarini taraqqiyotga koʻmaklashish boʻyicha rasmiy dasturlarga jalb etish va 2030-yilgacha Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish boʻyicha majburiyatlarni bajarishga qaratilgan<ref>{{cite web|url=https://www.unicef.org/kazakhstan/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%81-%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D1%8B/kazaid-%D0%B8-%D1%8E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%84-%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D1%8F%D1%8E%D1%82-%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE-%D0%B2-%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5-%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%89%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B8%D1%8E|title=KazAID и ЮНИСЕФ расширяют сотрудничество в сфере официальной помощи развитию|publisher=Официальный сайт ЮНИСЕФ|archiveurl=}}</ref>. Agentlik [[AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligi|USAID]], Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi, Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati, Koreya xalqaro hamkorlik agentligi, Xalqaro taraqqiyot agentligi va Slovak Agency bilan hamkorlik qiladi<ref name="CIK" />.

== Turli mamlakatlarga yordami ==
=== Qirgʻiziston ===
Agentlik [[Qozogʻiston prezidenti|Qozog‘iston Prezidenti]] [[Qasim-Jomart Toqayev|Qosim-Jomart Toqayevning]] topshirig‘i bo‘yicha 2024-yil 5-mayda Bishkekdagi IEMda yuzaga kelgan avariya natijasida 2000 tonna [[dizel yonilg‘isi]]ni gumanitar yordam sifatida yetkazib berishga yordam berdi. Yoqilg‘i Bishkekning energetik ehtiyojlarini ta’minlash uchun, shu jumladan, transport, qishloq xo‘jaligi va tibbiyot sohalarida ishlatilishi uchun yetkazildi<ref>{{cite web|url=https://www.aa.com.tr/ru/мир/в-кыргызстан-прибыла-первая-партия-гумпомощи-из-казахстана/3155737|title=В Кыргызстан прибыла первая партия гумпомощи из Казахстана |publisher=Anadolu|archiveurl=}}</ref>. Qozog‘iston va Qirg‘iziston o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlash maqsadida agentlik tomonidan [[Qirgʻiziston temir yoʻllari|Qirg‘iziston temir yo‘llariga]] yuk tashish samaradorligini oshirish uchun 5 dona lokomotiv topshirildi<ref>{{cite web|url=https://www.kp.kg/online/news/6266606/|title=Кыргызстан получил пять локомотивов от Казахстана для улучшения ЖД сообщения|publisher=Комсомольская правда|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250311093138/https://www.kp.kg/online/news/6266606/|archive-date=2025-03-11|access-date=2025-03-07|url-status=live}}</ref>.

=== Tojikiston ===
Agentlik tojik mutaxassislarining Qozogʻistondagi [[Axborot texnologiyalari|IT]] maktablarida taʼlim olishini qoʻllab-quvvatlamoqda. [[Qozogʻiston prezidenti]] soʻzlariga koʻra, bu ikki davlat axborot texnologiyalari sohasidagi mutaxassislar malakasini oshirishga xizmat qiladi<ref>{{cite web|url=https://kapital.kz/gosudarstvo/128840/kazakhstan-gotov-uvelichit-postavki-v-tadzhikistan-na-200-mln.html|title=Казахстан готов увеличить поставки в Таджикистан на $200 млн|publisher=Капитал|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240827224124/https://kapital.kz/gosudarstvo/128840/kazakhstan-gotov-uvelichit-postavki-v-tadzhikistan-na-200-mln.html|archive-date=2024-08-27|access-date=2025-03-07|url-status=live}}</ref>. Agentlik qiymati 2,5 milliard tenge (5,65 million AQSh dollari) boʻlgan gumanitar yordamni Tojikistonga yuborishga koʻmaklashdi. Ushbu yordam doirasida Tojikistonga 14 970 tonna mazut, 80 tonna dizel yoqilgʻisi, 30 tonna dizel moyi, 325 tonna grechka, 47 tonna [[Moy|yog]]‘ va 50 000 dona sutli konserva yetkazib berildi<ref>{{cite web|url=https://ru.sputnik.kz/20250110/kakim-gosudarstvam-kazakhstan-okazal-gumanitarnuyu-pomosch-v-2024-godu-49872256.html|title=Каким государствам Казахстан оказал гуманитарную помощь в 2024 году|publisher=Sputnik|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250111182215/https://ru.sputnik.kz/20250110/kakim-gosudarstvam-kazakhstan-okazal-gumanitarnuyu-pomosch-v-2024-godu-49872256.html|archive-date=2025-01-11|access-date=2025-03-07|url-status=live}}</ref>.

=== Afgʻoniston ===
Agentlik Qozogʻiston Prezidenti Qasim-Jomart Toqayev topshirigʻiga binoan tashkil etilgan gumanitar yordam doirasida zilziladan jabr koʻrgan Afgʻonistonning [[Hirot]] viloyatiga faol yordam koʻrsatdi. Afgʻonistonga oziq-ovqat, chodirlar, kiyim-kechak va yotoq jihozlari yuborildi. Afgʻonistonga yordamni temir yoʻl orqali [[Balx]] viloyatida joylashgan [[Hayraton (shahar)|Hayraton]] stansiyasigacha yetkazish rejalashtirilgan. Koʻrsatilgan yordam uchun Hirot viloyati rahbari tomonidan Qozogʻistonga minnatdorchilik bildirildi<ref>{{cite web|url=https://ustinka.kz/kazakhstan/politics/89741.html|title=Казахстан отправил гуманитарную помощь Афганистану|publisher=Устинка|archiveurl=}}</ref>.

=== Syerra-Leone ===
KazAID Syerra-Leone davlatiga grant yordam doirasida elektron hukumat komponentlarini topshirishda faol ishtirok etdi. Qozogʻiston tomoni quyidagi [[Elektron hukumat|elektron xizmatlarni]] taqdim etdi: “Smart Bridge xizmatlar vitrinası”, “Davlat organlarining internet-resurslari yagona platformasi” va “Smart Data Ukimet” axborot-tahliliy tizimi<ref>{{cite web|url=https://forbes.kz/articles/kazahstan-pomozhet-afrike-tehnologiyami-egov|title=Казахстан поможет Африке технологиями Egov|publisher=Forbes Kazakhstan|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240713130032/https://forbes.kz/articles/kazahstan-pomozhet-afrike-tehnologiyami-egov|archive-date=2024-07-13|access-date=2025-03-08|url-status=live}}</ref>.

=== Turkiya ===
KazAID [[Turkiya—Suriya zilzilasi|2023-yilda zilziladan]] zarar koʻrgan Turkiyaning Gaziantep viloyatida maktab qurilishi boʻyicha operator etib tayinlandi<ref>{{cite web|url=https://kz.kursiv.media/2024-12-20/dlzh-turkeygaziantep/|title=Казахстан построит школу в провинции Турции, пострадавшей от землетрясений|publisher=Международное новостное агентство Kursiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250119100121/https://kz.kursiv.media/2024-12-20/dlzh-turkeygaziantep/|archive-date=2025-01-19|access-date=2025-03-08|url-status=live}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Qozogʻiston hukumati]]
[[Turkum:Qozogʻistonning tashqi siyosati]]
[[Turkum:Xalqaro taraqqiyot agentliklari]]