Khaama Press
Khaama Press (pushtu: خامه پرس خبری آژانس; fors: خبرگزاری خامه پرس) — Afgʻonistonda joylashgan onlayn yangiliklar agentligi boʻlib, 2010-yil oktyabr oyida Kobul shahrida jurnalist va tadbirkor Khushnood Nabizada tomonidan tashkil etilgan[1]. Agentlik materiallarini ingliz, pushtu va fors tillarida eʼlon qiladi[2].
| Khaama Press خبرگزاری خامه پرس | |
|---|---|
 Telekanal logosi | |
| Mamlakat |
 Afgʻoniston |
| Namoyish hududi |
Afgʻoniston |
| Til(lar)i | Ingliz, fors, Pushtu tili |
| Boshqaruv markazi | Kobul |
| Mazmuni | Yangiliklar agentligi |
| Efirga chiqqan | 25-Oktyabr 2010-yil |
| Asoschisi | Khushnood Nabizada |
| Egasi | Khushnood Nabizada |
| Rahbarlari |
|
| Sayt | khaama.com |
Tarixi
Khaama Press 2010-yilda Khushnood Nabizada tomonidan tashkil etilgan boʻlib, dastlab Afgʻonistonning taniqli shaxslariga oid maqolalarni chop etishga ixtisoslashgan edi[3]. Keyinchalik u Afgʻoniston Axborot va madaniyat vazirligidan litsenziya olib, umumiy yangiliklar platformasiga aylandi[3].
„Khaama“ nomi qadimgi fors tilidagi „qalam“ maʼnosini anglatuvchi soʻzdan olingan boʻlib, axborot tarqatishda yozuvning ahamiyatini ifodalaydi[3]. Agentlik 24 soatlik faoliyat yuritadi va uch tilda yangiliklar eʼlon qiladi[4].
Eʼtirof va arxivlash
AQSh Kongress kutubxonasi Khaama Pressni oʻzining veb-arxivlar toʻplamiga kiritgan boʻlib, 2014-yildan boshlab agentlikning saylovlar va siyosiy voqealar haqidagi materiallarini saqlab kelmoqda[5].
Afgʻoniston Axborotga kirish komissiyasiga koʻra, Khaama Press 2020-yilda mamlakatdagi eng koʻp tashrif buyurilgan yangiliklar sayti boʻlgan[6]. 2025-yil holatiga koʻra, sayt oyiga 3 milliondan ortiq foydalanuvchiga ega ekanligi qayd etilgan[7].
Agentlik materiallari xalqaro inson huquqlari tashkilotlari tomonidan keltirilgan va AQSh Davlat departamenti hisobotlarida, jumladan Afgʻoniston boʻyicha inson huquqlari hisobotlarida foydalanilgan[8].
Faoliyat yoʻnalishlari
Khaama Press siyosat, xavfsizlik, iqtisodiyot, inson huquqlari va ijtimoiy masalalarni yoritadi[3]. Shuningdek, agentlik mintaqaviy va xalqaro yangiliklarni ham eʼlon qilib boradi.
Xavfsizlik hodisalari va muammolar
2014-yilgi portlash
2014-yil fevral oyida Kobul shahridagi Khaama Press ofisi joylashgan bino xudkushlik hujumi nishoniga aylangan[9].
2021-yil suiqasdga urinish
2021-yil 1-fevralda asoschi Khushnood Nabizada xizmat avtomobiliga qoʻyilgan improvizatsiyalangan portlovchi qurilma (IED) portlashi natijasida suiqasdga uchradi, biroq omon qoldi[10].
2021-yil jurnalistga hujum
2021-yil 28-oktabrda jurnalist Abdul Khaliq Hussaini qurolli shaxslar tomonidan hujumga uchradi va jarohat oldi[11].
2024-yil hibsga olish
2024-yil 17-fevralda bosh muharrir Mansoor Nekmal Afgʻonistonning axloq va qadriyatlar vazirligi tomonidan hibsga olingan[12]. U qisqa muddatdan soʻng ozod etilgan[13].
Tolibon davridagi faoliyati
2021-yilda Tolibon hokimiyatga qaytgach, Afgʻonistondagi OAV uchun sharoitlar keskin cheklangan[14]. Chegara bilmas muxbirlar maʼlumotiga koʻra, mamlakatda OAVning katta qismi faoliyatini toʻxtatgan.
Shunga qaramay, Khaama Press oʻz faoliyatini davom ettirmoqda.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ „About Khaama Press“. Khaama Press. Qaraldi: 2013-yil 17-avgust.
- ↑ „Online Newspapers“. Online Newspapers. 2013-yil 7-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 17-avgust.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „About Khaama Press“. Qaraldi: 2019-yil 14-dekabr.
- ↑ „The Khaama Press News Agency“. LinkedIn. Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
- ↑ „Khaama Press (KP) Afghan News Agency“. Library of Congress. Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
- ↑ „Khaama Press achieves first rank“. Access to Information Commission.[sayt ishlamaydi]
- ↑ „The Khaama Press News Agency“. LinkedIn. Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
- ↑ „Country Reports on Human Rights Practices: Afghanistan“. U.S. Department of State.
- ↑ „Suicide Bomber Targets Kabul Cultural Center“.
- ↑ „Blast Hits Vehicle of State Ministry for Peace Affairs Official“.
- ↑ „Journalists shot, beaten, and detained in Afghanistan“.
- ↑ „Khaama Press Editor-in-Chief detained in Kabul“.
- ↑ „Khaama Press editor-in-chief released“.
- ↑ „Human Rights Report“.