Kiratpur jangi
| Kiratpur jangi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dastlabki Boburiylar va Sikhlar urushlari | |||||||
| |||||||
| Raqiblar | |||||||
| |||||||
| Qoʻmondonlar | |||||||
| Kuchlar | |||||||
| 23 (qamal davomida; keyinroq tarixchilarga ko‘ra 1 200 kishilik katta qo‘shin bilan kuchaytirilgan)[2] | 1 00 000 boburiy va afg‘on askari | ||||||
| Yoʻqotishlar | |||||||
| Faqat 23 sikh halok bo‘lgan | 30 000 halok bo‘lgan | ||||||
Kiratpur jangi (shuningdek, Kiratpur Sohib jangi nomi bilan ham tanilgan) Guru Hargobind boshchiligidagi Sikhlar va Rupar hukmdori hamda Pushtunlar boshchiligidagi Boburiylar o‘rtasida bo‘lib o‘tgan. Ushbu kichik to‘qnashuv tarixiy jihatdan Guru Hargobind ishtirok etgan so‘nggi harbiy mojaro sifatida ahamiyatlidir. Shundan so‘ng u sikhlar jamoasining ma’naviy jihatdan mustahkamlanishiga e’tibor qaratgan[2].
Tarixi
Panjob tekisliklarida Boburiylar hukumati bilan bir necha yirik to‘qnashuvlardan so‘ng Guru Hargobind Sivalik tog‘oldi hududida strategik va ma’naviy markaz sifatida Kiratpur Sahib shahriga asos soldi. Guru nufuzining ortib borishi va yarim mustaqil sikxlar markazining tashkil etilishi mahalliy hokimlarning noroziligiga sabab bo‘ldi. Roparlik pathanlar va mahalliy gujarlar avvalgi harbiy mag‘lubiyatlar uchun qasos olish hamda sikhlar jamoasining kengayishini to‘xtatish maqsadida Guru safarda bo‘lgan paytda unga kutilmagan hujum uyushtirishni rejalashtirdilar[1].
Jang
Pushtunlar yonida atigi 22 nafar sikh bo‘lgan Guru Hargobindga kutilmaganda hujum qildilar[4][2].
Guru Hargobind Brahman Majra qishlog‘iga chekinishga majbur bo‘ldi. U va sikhlar Kiratpurdan qo‘shimcha kuchlar yetib kelguniga qadar Boburiylar hamda ularning ittifoqchilari qo‘shinlarining hujumlarini qaytarib turdilar. Qo‘shimcha kuchlarning yetib kelishi jang borishini o‘zgartirib yubordi va natijada Boburiylar hamda pathanlar qo‘shini tor-mor etildi[2][4][3].
Natijasi
Jang sikhlarning qat’iy g‘alabasi bilan yakunlandi. Pushtunlar Ruparga chekinishga majbur bo‘ldilar va shu tariqa Guru Hargobindning Kiratpur Sahibga xavfsiz yetib borishi ta’minlandi[4].
Jang bo‘lib o‘tgan joyda 1975-yilda Sant Kartar Singh Bhindranwale tomonidan Kiratpur Sahib nomli gurdvara qurildi[4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Dhillon, Dalbir Singh. Sikhism: Origin and Development. Atlantic Publishers, 1988 — 123-bet.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 History Of The Sikh Gurus - A Comprehensive Study (English) — 319-bet.
- ↑ 3,0 3,1 Dilagīra, Harajindara Siṅgha. The Sikh reference book, Internet Archive, Edmonton, Alb., Canada : Sikh Educational Trust for Sikh University Centre, Denmark; Amritsar : Available from Singh Bros., 1997 — 140-bet. ISBN 978-0-9695964-2-4.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 www.DiscoverSikhism.com. The Encyclopedia Of Sikhism - Volume I A-D (English) — 388–389-bet.
| Hindiston janglariga oid ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |