Kiyev rusi sahifasining manbasini koʻrish

{{manba}}

'''Kiyev Rusi''' yoki '''Qadimgi rus davlati''' — oʻrta asrlarda [[Sharqiy Yevropa]]dagi davlat. <nowiki>IX</nowiki> asrning soʻnggi choragida Ryurikovichlar sulolasi [[Knyazlik|knyazlari]] hukmronligi ostida sharqiy [[slavyanlar]]ning 2 asosiy markazi — [[Novgorod]] va [[Kiyev]], shuningdek, „[[varyaglar]]dan greklarga“ savdo yoʻli boʻylab joylashgan yerlarni (Eski Ladoga, Gnyozdovo va boshqalar atrofidagi qishloqlar) birlashtirilishi natijasida vujudga kelgan. 882-yil knyaz Oleg Kiyevni (Qadimgi [[Ukraina]]) bosib olib uni davlat [[poytaxt]]i qilgan. 988—89-yillarda [[Vladimir I|Vladimir I Svyatoslavich]] [[xristianlik]]ni davlat dini sifatida joriy etgan. Shaharlarda (Kiyev, Novgorod, Ladoga, Beloozero, Rostov, Suzdal, Pskov, Polotsk va boshqalar) hunarmandchilik va savdo rivojlangan; meʼmoriy va yozma obidalar yaratilgan. Janubiy va gʻarbiy slavyanlar, [[Vizantiya]], Gʻarbiy va Shimoliy [[Yevropa]], [[Kavkaz]], [[Oʻrta Osiyo]] bilan aloqalar oʻrnatilib, ular yanada mustahkamlangan.

Qadimgi Rus knyazlari koʻchmanchilarning (bijanaklar, [[tork]]lar, [[polovetslar]]) bosqinlarini daf qilganlar. [[Yaroslav mudriy|Yaroslav Mudriy]] hukmronligi (1019—54) — davlatning eng ravnaq topgan davri. Ijtimoiy munosabatlar qadimiy rus huquqi toʻplami — Rus haqiqati va boshqalar huquqiy hujjatlar orqali tartibga solingan. <nowiki>XI</nowiki> asrning 2-yarmida knyazlarning oʻzaro nizolari va polovetslarning bosqinlari davlatni zaiflashtirgan. Qadimgi rus davlatining yaxlitligini saqlash yoʻlida knyazlar Vladimir II Monomax (1113—25) va uning oʻgʻli Mstislav (1125—32) koʻp harakat qilganlar. <nowiki>XII</nowiki> asrning 2-choragida davlat parchalanib, bir necha mustaqil knyazliklar, [[Novgorod respublikasi|Novgorod]] va Pskov respublikalariga boʻlinib ketgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}