Ziyosfera

Koʻkchatov: Versiyalar orasidagi farq

UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Koʻkchatov]] <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Koʻkchatov <br /> [[Qozoq tili|qoz.]] Көкшетау كوكشەتاۋ<br />
[[Fayl:кокшетау.jpg|290px]] <br />Abilay Xon maydoni
| mavqe = shahar
| mamlakat = Qozogʻiston
| mintaqa turi = viloyat
| mintaqa = Oqmoʻla viloyati
| jadvalda mintaqa = Oqmoʻla viloyati
| tuman turi =
| tuman =
| jadvalda tuman =
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| qaram =
| gerb =Kokshetau seal.png
| bayroq =
|lat_dir =N |lat_deg =53 |lat_min =17 |lat_sec =30
  |lon_dir =E |lon_deg =69 |lon_min =23 |lon_sec =30
  |CoordAddon            = |type:city(124277)_region:KZ
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi = Akim
| rahbar = Jarqin Jumagʻulov<ref>{{Yangiliklar manbasi|url=http://total.kz/politics/2013/08/29/zhumagulov_stal_novym_akimom_kok/|title=Жумагулов стал новым акимом Кокшетау|date=29.08.2013|publisher=Total.kz|lang=ru|accessdate=2013-08-29|access-date=2024-08-14|archive-date=2016-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306010216/http://total.kz/politics/2013/08/29/zhumagulov_stal_novym_akimom_kok/|url-status=dead}}</ref>
| asos solingan = 1824
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri = 1862
| maydon = 347
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 506
| iqlim =
| rasmiy til = qozoqcha
| aholi = 153,057<ref>{{Citation |year= |title=Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года |url=http://www.stat.kz/publishing/2013/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82/2_2013_%D0%91-14-07-%D0%9A.rar |access-date=2021-02-26 |archivedate=2013-11-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131115045030/http://www.stat.kz/publishing/2013/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82/2_2013_%D0%91-14-07-%D0%9A.rar }}</ref>
| sanalgan yil = 2013
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib = [[qozoqlar]] 51,31 % <br /> [[ruslar]] 33,20 % <br /> [[ukrainlar]] 4,57 % <br /> [[tatarlar]] 2,79 % <br />[[olmonlar]] 1,84 %
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +6
| DST =
| telefon kodi = +7 7162<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Телефонные коды |url=http://kazindex.ru/02/index.html |qaralgan sana=2013-11-12 |arxivsana=2021-05-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210514001441/http://kazindex.ru/02/index.html }}</ref>
| pochta indeksi = 020000<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Почтовые индексы Казахстана |url=http://kazindex.ru/02/0.html |qaralgan sana=2013-11-12 |arxivsana=2013-09-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130922173623/http://kazindex.ru/02/0.html }}</ref>
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi = C, 03
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
| Commons turkumi =
}}
'''Koʻkchatov''' — ({{lang-kz|Көкшетау, كوكشەتاۋ}}) Qozogʻiston Respublikasi. Shimoliy Qozogʻiston viloyatidagi shahar ([[1862-yil]]dan), Koʻkchatov togʻlarining shimoliy chekkasida Temir yoʻl tuguni. Aholisi 153,057 kishi (2013). Koʻkchatov mashinasozlik, metallsozlik, oziq-ovqat hamda qurilish materiallari sanoatlari markazlaridan biri. Har xil tarozilar ishlab chiqaradigan mexaniqa zavodi, kislorodli nafas olish apparatlari, avtomobil tuzatish zavodlari, kimyo kombinati, oziq-ovqat, yengil sanoat korxonalari, pedagogika instituti, teatr, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi bor. Koʻkchatov [[1824-yil]] asos solingan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
 
== Geografiyasi ==
Hozirgi [[Oqmoʻla viloyati]]ning shimoli va unga chegaradosh [[Shimoliy Qozog'iston viloyati|Shimoliy Qozogʻiston viloyatining]] ayrim tumanlarini oʻz ichiga oladi. Markazida Koʻkshtov qir-adirlari joylashgan. Shunda sharqdan gʻarbga tomon Koʻkcha, Jaqsi Jalgʻiztov, Jaman Jalgʻiztov, Imantov, Jilandi, Sandiqtov, Ulkentukti, Buqpa, Qoʻshqarbay, Zerendi tagʻlari, Ayirtov, Sirimbet togʻlari va Shortandi, Burkitti asui, Ulken Shaqti, Kishi Shabaqti,[[Burabay]], Aynakoʻl, Aydaboʻl, Zerendi, Qoʻpa, Atansoʻr, Maylisoʻr, Mamay, Saumalkoʻl, Shalqar, Ulken Qoʻskoʻl, Kishi Qoʻskoʻl, Joʻldibay, Qalmaqkoʻl, Shagʻalaliteniz, Siletiteniz, Teke, Ulken Qaraoʻy, Kishi Qaraoʻy, Qalibek v.h. koʻllar joylashgan. Qir-adirlarning gʻarb tomonidan [[Yesil|Yesil daryosi]] oqib oʻtadi. Koʻplaganb kichkina daryolar bahorda meyoridan oshgani bilan, yozda suvi kamayib, koʻpchiligining anhorlari qurub qoladi. Qishda kun sovuq, yanvar oyidagi yillik oʻrtacha harorati −16 — 19&nbsp;°C, iyulda 19 — 20&nbsp;°C. Yillik yogʻingarchilikning miqdori 230–400&nbsp;mm.
 
== Aholisi ==
Shahar aholisining soni 153,057 kishi (2013). Aholisi koʻp millatli hisoblanadi.
 
{| class="wikitable"
|-
| Milliy tarkibi, % || 1989-yilgi sanoq || 1999-yilgi sanoq || 2007-yilgi sanoq || 2009-yilgi sanoq
|-
| [[Qozoqlar]] || 18,5 || 36,0 || 49,0 || 51,3
|-
| [[Ruslar]]|| — || — || 35,0 || 33,2
|-
| Boshqalar || — || — || 16,0 || 15,5
|-
|}<ref>{{Citation |year= |title=Chislennost i natsionalniy sostav naseleniya " Portal goroda Koʻkchatov<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://www.kokshetay.kz/chislennost.html |access-date=2012-09-30 |archivedate=2014-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140221160416/http://www.kokshetay.kz/chislennost.html }}</ref>
 
Aholining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yilgi):
* [[qozoqlar]] — 75 370 kishi (51,31 %)
* [[ruslar]] — 48 767 kishi (33,20 %)
* [[ukrainlar]] — 6715 kishi (4,57 %)
* [[tatarlar]] — 4093 kishi (2,79 %)
* [[olmonlar]] — 2709 kishi (1,84 %)
* [[polyaklar]] — 2406 kishi (1,64 %)
* [[beloruslar]] — 1984 kishi (1,35 %)
* [[ingushlar]] — 1942 kishi (1,32 %)
* [[koreyslar]] — 305 kishi (0,21 %)
* [[ozarbayjonlar]] — 269 kishi (0,18 %)
* [[boshqurtlar]] — 203 kishi (0,14 %)
* [[mordvalar]] — 176 kishi (0,12 %)
* [[moldavanlar]] — 156 kishi (0,11 %)
* [[chechenlar]] — 126 kishi (0,09 %)
* [[udmurtlar]] — 117 kishi (0,08 %)
* [[armanlar]] — 115 kishi (0,08 %)
* boshqalar — 1438 kishi (0,98 %)
* Umumiy — 146 891 kishi (100,00 %)
 
== Iqlimi ==
[[Fayl:Панорама кокшетау.JPG|thumb|800px|Koʻkchatov ponaramasi (Avgust 2012-yil)]]
''Koʻkchatov shahrining'' iqlimi keskin kontinent, yozi iliq, qishi uzoq va ayoz boʻladi. Yillik oʻrtacha harorati 0&nbsp;°C darjasida. Yillik yogʻingarchilikning miqdori 300–350&nbsp;mm. Yogʻingarchilillar asosan yoz oylarida boʻladi.
 
== Sanoat ==
''Koʻkchatov shahrida'' oziq ovqat va engil sanoat korxonalari, mashinasozlik, metallurgiya, kimyo sanoati, karton va qogʻoz ishlab chiqarish, issiqlik, elektr energiyasini, gaz va suv tarqatish mahkamalari faoliyat yuritmoqda. ''Koʻkchatov shahridagi'' yirik korxonalari: oltin qazib oladigan „Vasilkov oltin“ jamoat birodorligi, kislorod nafas olish apparati, vazn oʻlchash texnikasi, aviatsiya texnikasi agregatlarini ishlab chiqaradigan „Tinis“ aksionerlіk jamoati,
Shaharda 4,5 ming kichik korxonalar bor. Kichik biznes 19,5 ming kishini ish bilan taʼminlagan ([[2001]] y.).
 
== Telekommunikatsiya tarmogʻi ==
''Koʻkchatov ning'' telekommunikatsiyalik tarmogʻining asosini umumiy xotirasi 30-ming raqamli ATS-lar tashkil qiladi.
 
== Tibbiy yordam koʻrsatish mahkamalar ==
Shahardagi tibbiy yordam koʻrsatish mahkamalarining umumiy soni 34. 17 ta kasalxona va shifoxana mahkamalari, 13 oilaviy-shifokorlik ambulatoriya, tez yordam stansiyasi faoliyat yuritadi. Nodavlat tibbiy 1 shifoxona, 1 kasalxona, 48 dorixona bor.
 
== Transport ==
* [[Koʻkchatov xalqaro aeroporti]]
 
== Bilim sohasi ==
Bilim sohasida Koʻkchatov davlat universiteti, Koʻkchatov texnik universiteti, Koʻkchatov iqtisoq va menejment instituti, 13 maxsus oʻquv joylari beshtasi davlat kolledj, umumiy bilim beruvchi maktablar soni 23 ta.
 
[[Fayl:Burabai.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Burabay ko'li]]''.]]
 
== Hordiq chiqarish maskanlari ==
 
Koʻkchatov milliy parki, „Burabay“ kurorti, „Oqjetpes“, „Shuchinsk“ sanatoriyalarі, „Jeke Batir“, „Goluboy Zaliv“, v.h. hordiq uylari, oʻquvchilar lagerlari joylashgan.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
{{Oqmoʻla viloyati}}
{{Qozogʻiston shaharlari}}
 
[[Turkum:Qozogʻiston shaharlari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Koʻkchatov
qoz. Көкшетау كوكشەتاۋ

Abilay Xon maydoni
shahar
{{{rasmiy_nomi}}}ning rasmiy gerbi
Gerb
53°17′30″N 69°23′30″E / 53.29167°N 69.39167°E / 53.29167; 69.39167
Mamlakat Qozogʻiston
viloyat Oqmoʻla viloyati
Hukumat
 • Akim Jarqin Jumagʻulov[1]
Asos solingan 1824
Qachondan beri shahar 1862
Maydon 347 km2 (134 kv mi)
Markazi balandligi 506 m
Rasmiy til(lar)i qozoqcha
Aholisi
 (2013)
 153,057[2]
Milliy tarkib qozoqlar 51,31 %
ruslar 33,20 %
ukrainlar 4,57 %
tatarlar 2,79 %
olmonlar 1,84 %
Vaqt mintaqasi UTC+6
Telefon kodi +7 7162[3]
Pochta indeks(lar)i 020000[4]
Avtomobil kodi C, 03
Koʻkchatov qoz. Көкшетау كوكشەتاۋ Abilay Xon maydoni xaritada
Koʻkchatov qoz. Көкшетау كوكشەتاۋ Abilay Xon maydoni
Koʻkchatov
qoz. Көкшетау كوكشەتاۋ

Abilay Xon maydoni
Koʻkchatov qoz. Көкшетау كوكشەتاۋ Abilay Xon maydoni xaritada
Koʻkchatov qoz. Көкшетау كوكشەتاۋ Abilay Xon maydoni
Koʻkchatov
qoz. Көкшетау كوكشەتاۋ

Abilay Xon maydoni

Koʻkchatov — (qozoqcha: Көкшетау, كوكشەتاۋ) Qozogʻiston Respublikasi. Shimoliy Qozogʻiston viloyatidagi shahar (1862-yildan), Koʻkchatov togʻlarining shimoliy chekkasida Temir yoʻl tuguni. Aholisi 153,057 kishi (2013). Koʻkchatov mashinasozlik, metallsozlik, oziq-ovqat hamda qurilish materiallari sanoatlari markazlaridan biri. Har xil tarozilar ishlab chiqaradigan mexaniqa zavodi, kislorodli nafas olish apparatlari, avtomobil tuzatish zavodlari, kimyo kombinati, oziq-ovqat, yengil sanoat korxonalari, pedagogika instituti, teatr, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi bor. Koʻkchatov 1824-yil asos solingan.[5]

Geografiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hozirgi Oqmoʻla viloyatining shimoli va unga chegaradosh Shimoliy Qozogʻiston viloyatining ayrim tumanlarini oʻz ichiga oladi. Markazida Koʻkshtov qir-adirlari joylashgan. Shunda sharqdan gʻarbga tomon Koʻkcha, Jaqsi Jalgʻiztov, Jaman Jalgʻiztov, Imantov, Jilandi, Sandiqtov, Ulkentukti, Buqpa, Qoʻshqarbay, Zerendi tagʻlari, Ayirtov, Sirimbet togʻlari va Shortandi, Burkitti asui, Ulken Shaqti, Kishi Shabaqti,Burabay, Aynakoʻl, Aydaboʻl, Zerendi, Qoʻpa, Atansoʻr, Maylisoʻr, Mamay, Saumalkoʻl, Shalqar, Ulken Qoʻskoʻl, Kishi Qoʻskoʻl, Joʻldibay, Qalmaqkoʻl, Shagʻalaliteniz, Siletiteniz, Teke, Ulken Qaraoʻy, Kishi Qaraoʻy, Qalibek v.h. koʻllar joylashgan. Qir-adirlarning gʻarb tomonidan Yesil daryosi oqib oʻtadi. Koʻplaganb kichkina daryolar bahorda meyoridan oshgani bilan, yozda suvi kamayib, koʻpchiligining anhorlari qurub qoladi. Qishda kun sovuq, yanvar oyidagi yillik oʻrtacha harorati −16 — 19 °C, iyulda 19 — 20 °C. Yillik yogʻingarchilikning miqdori 230–400 mm.

Aholisi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shahar aholisining soni 153,057 kishi (2013). Aholisi koʻp millatli hisoblanadi.

Milliy tarkibi, % 1989-yilgi sanoq 1999-yilgi sanoq 2007-yilgi sanoq 2009-yilgi sanoq
Qozoqlar 18,5 36,0 49,0 51,3
Ruslar  —  — 35,0 33,2
Boshqalar  —  — 16,0 15,5

[6]

Aholining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yilgi):

Iqlimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Koʻkchatov ponaramasi (Avgust 2012-yil)

Koʻkchatov shahrining iqlimi keskin kontinent, yozi iliq, qishi uzoq va ayoz boʻladi. Yillik oʻrtacha harorati 0 °C darjasida. Yillik yogʻingarchilikning miqdori 300–350 mm. Yogʻingarchilillar asosan yoz oylarida boʻladi.

Sanoat

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Koʻkchatov shahrida oziq ovqat va engil sanoat korxonalari, mashinasozlik, metallurgiya, kimyo sanoati, karton va qogʻoz ishlab chiqarish, issiqlik, elektr energiyasini, gaz va suv tarqatish mahkamalari faoliyat yuritmoqda. Koʻkchatov shahridagi yirik korxonalari: oltin qazib oladigan „Vasilkov oltin“ jamoat birodorligi, kislorod nafas olish apparati, vazn oʻlchash texnikasi, aviatsiya texnikasi agregatlarini ishlab chiqaradigan „Tinis“ aksionerlіk jamoati, Shaharda 4,5 ming kichik korxonalar bor. Kichik biznes 19,5 ming kishini ish bilan taʼminlagan (2001 y.).

Telekommunikatsiya tarmogʻi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Koʻkchatov ning telekommunikatsiyalik tarmogʻining asosini umumiy xotirasi 30-ming raqamli ATS-lar tashkil qiladi.

Tibbiy yordam koʻrsatish mahkamalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shahardagi tibbiy yordam koʻrsatish mahkamalarining umumiy soni 34. 17 ta kasalxona va shifoxana mahkamalari, 13 oilaviy-shifokorlik ambulatoriya, tez yordam stansiyasi faoliyat yuritadi. Nodavlat tibbiy 1 shifoxona, 1 kasalxona, 48 dorixona bor.

Transport

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bilim sohasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bilim sohasida Koʻkchatov davlat universiteti, Koʻkchatov texnik universiteti, Koʻkchatov iqtisoq va menejment instituti, 13 maxsus oʻquv joylari beshtasi davlat kolledj, umumiy bilim beruvchi maktablar soni 23 ta.

A.
Burabay ko'li.

Hordiq chiqarish maskanlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Koʻkchatov milliy parki, „Burabay“ kurorti, „Oqjetpes“, „Shuchinsk“ sanatoriyalarі, „Jeke Batir“, „Goluboy Zaliv“, v.h. hordiq uylari, oʻquvchilar lagerlari joylashgan.

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „Жумагулов стал новым акимом Кокшетау“ (ru). Total.kz (2013-yil 29-avgust). 2016-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 29-avgust.
  2. ↑ Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года, 2013-11-15da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-02-26
  3. ↑ „Телефонные коды“. 2021-yil 14-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 12-noyabr.
  4. ↑ „Почтовые индексы Казахстана“. 2013-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 12-noyabr.
  5. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  6. ↑ Chislennost i natsionalniy sostav naseleniya " Portal goroda Koʻkchatov, 2014-02-21da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-09-30 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ko'kchatov?oldid=553999" dan olindi