Kolliziya

Kolliziya (lot. collisio — qaramaqarshilik, toʻqnashish) — badiiy asarda xarakterlararo hamda xarakterlar bilan sharoit, muhit oʻrtasidagi ziddiyat. K. konflikt atamasining sinonimi tarzida ham qoʻllanadi. K. atamasini birinchi boʻlib Gegel estetika ilmiga olib kirgan. Uning aytishicha, K. zid-diyatning ijtimoiy-tarixiy jihatdan keng koʻlamligi, yirikligi va konfliktning boshlanish nuqtasini, tugunni anglatadi. K. harakatga, mavzu rivojiga, xarakterning kurashga kirishishiga turtki beradi. K. asarning janriga koʻra turlicha boʻlishi mumkin. Mas, yirik epik asarlarda K. xarakter faoliyati va mavzu rivoji uchun turtki boʻlsa, lirikada lirik qahramonning ruhiy olamidagi ziddiyatli kechinmalarni ifodalaydi. Tragediyada K. tragik konfliktni hosil qilsa, hajviy asarlarda komik konfliktni yuzaga chiqaradi.