Kombustiologiya sahifasining manbasini koʻrish

'''Kuyish''' tibbiyoti tibbiyotning nisbatan yosh boʻlimi boʻlib, u ogʻir kuyish jarohatlari va ular bilan bogʻliq patologik holatlarni, xususan kuyish shokini, shuningdek, bunday sharoitlarni davolash usullarini oʻrganadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://combustiolog.ru/chto-takoe-kombustiologiya/|sarlavha=Что такое «комбустиология»|kirish sanasi=2016-11-25|arxivsana=2016-11-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161126003007/http://combustiolog.ru/chto-takoe-kombustiologiya/}}</ref>.

== Tarix ==
Kuyishni davolash muammosi Sivilizatsiya paydo boʻlgan davrdan boshlab mavjud. Tibbiy bilimlarning oʻsishi bilan ixtisoslashuv kuchaydi, bu tabiiy ravishda kuyish jarohatlari bilan shugʻullanadigan mutaxassislarning paydo boʻlishiga olib keldi.

Insoniyat kuyish jarohati bilan uzoq vaqtdan beri tanish boʻlishiga qaramay, 19-asrga qadar kuyishlarni davolashda anesteziya berilmay malhamladan mahalliy qoʻllash keng qoʻllangan.

Kuyishlarni davolash boʻyicha birinchi toʻliq ilmiy tadqiqot 1658-yil 17-dekabrda [[Leipzig|Leypzigda]] Pol Ammann tomonidan chop etilgan. Muallif, davolashning eng boshida oʻsimliklardan tayyorlangan sovutish vositalarini qoʻllash va kuchli sovutish maqsadga muvofiq boʻlmaydi degan xulosaga kelgan<ref>[http://www.burn.ru/all/number/show/?id=3490 Kombustiologiya: voprosi istorii]</ref>.

Kuyish jarohatini davolashning jarrohlik usullari tarixi taxminan 140 yilni tashkil etadi. [[1869|1869-yilda]] [[Shveysariya|shveytsariyalik]] jarroh Reverden birinchi marta bemor [[Teri|terisining]] kichik [[Epidermis|epidermal]] boʻlagini granulyar yaraga koʻchirib oʻtkazgan, bu kuyish yuzalarining jarrohlik plastik jarrohlik amaliyoti uchun asos boʻlib xizmat qilgan. [[Rossiya|Rossiyada]] 1869-yilda S. Yanovich-Chainskiy birinchi teri transplantatsiyasini amalga oshirgan. Ushbu rus jarrohi birinchi boʻlib transplantatsiya qilingan terining qalinligi va kuyish nuqsonining dermoplastikasining muvaffaqiyati oʻrtasidagi bogʻliqlikni qayd etgan.

Keyinchalik olib borilgan tadqiqotlar transplantatsiya qilingan teri maydonining hajmini oshirishga qaratilgan. [[1893|1893-yilga kelib,]] Krause transplantatsiya maydonini 150-200 sm² ga yetkazishga muvaffaq boʻlgan. [[1929|1929-yilda]] maxsus soʻrgʻich asbobi — retraktor yaratildi, uning yordamida boʻlingan qopqoqni olish va greftning qalinligini 0,3-0,6 mm gacha kamaytirish mumkin boʻlgan. Bu muvaffaqiyatli transplantatsiya imkoniyatlarini oshirgan, shuningdek, terini olib tashlash joyidagi yara qoʻpol chandiqlarsiz oʻz-oʻzidan bitishiga olib kelgan<ref name="hir komb">{{Veb manbasi|url=http://www.dermatom.ru/ref/ref3.htm|sarlavha=Комбустиология: история, проблемы и современные методы лечения обожжённых|kirish sanasi=2009-06-02|arxivsana=2008-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081101223440/http://www.dermatom.ru/ref/ref3.htm}}</ref>.

Keyinchalik, retraktor gʻoyasi tabiiy rivojlanishni oldi va [[1939|1939 -yilda]] shifokor I. Paget va muhandis Hud dermatom asbobini yaratgan. Ushbu vositaning ixtirosi yanada kengroq va ingichka teri qopqoqlarini shikastlamasdan muvaffaqiyatli olib tashlashga imkon bergan, bu esa, oʻz navbatida, donor yarasini davolashni osonlashtirgan va jarohatlar tezda tuzalib ketgan<ref name="hir komb">{{Veb manbasi|url=http://www.dermatom.ru/ref/ref3.htm|sarlavha=Комбустиология: история, проблемы и современные методы лечения обожжённых|kirish sanasi=2009-06-02|arxivsana=2008-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081101223440/http://www.dermatom.ru/ref/ref3.htm}}</ref>.


Koʻplab amaliy kuzatishlar va ilmiy tadqiqotlar natijasida oʻlik toʻqimalarni olib tashlash qanchalik erta amalga oshirilsa, kasallikning borishi shunchalik qulay boʻlishi aniqlangan. Nekrektomiya qilish muddati haqidagi fikrlar 3-4 kundan 5-7 kungacha oʻzgarib turadi, ammo barcha mualliflar nekrektomiya qanchalik tez amalga oshirilsa, kelajakda bemorning ahvoli shunchalik yaxshi boʻladi, degan fikrga kelishgan<ref name="hir komb">{{Veb manbasi|url=http://www.dermatom.ru/ref/ref3.htm|sarlavha=Комбустиология: история, проблемы и современные методы лечения обожжённых|kirish sanasi=2009-06-02|arxivsana=2008-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081101223440/http://www.dermatom.ru/ref/ref3.htm}}</ref>.

== Oʻrganilayotgan masalalar ==

* Kuyish shikastlanishining asoratlari bilan kurashish.
* Kuygan yaraning tez bitishini taʼminlash.
* Shikastlanish natijasida yuzaga kelgan nuqsonlarning plastik jarrohligi.

== Kuyish jarrohligi olimlari ==

* Atyasov, Nikolay I.
* Fistal, Emil Yakovlevich

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyot ==

* {{Книга|автор=[[Вилявин, Георгий Данилович|Вилявин Г. Д.]], Шумова О. В.|часть=|ссылка часть=|заглавие=Патогенез и лечение ожоговой болезни|оригинал=|ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01006115915|Викитека=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=[[Медгиз]]|год=1963|том=|страницы=|страниц=276, [4]|серия=|isbn=|тираж=|ref=}}
* {{Книга|автор=Орлов А. Н.|часть=|ссылка часть=|заглавие=Ожоговая инфекция|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=|издание=|место=Л.|издательство=[[Медицина (издательство)|Медицина]]|год=1973|том=|страницы=|страниц=200|серия=|isbn=|тираж=5000|ref=}}
* {{Книга|автор=[[Юденич, Всеволод Васильевич|Юденич В. В.]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Лечение ожогов и их последствий: Атлас|оригинал=|ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01001018985|Викитека=|ответственный=АМН СССР|издание=|место=М.|издательство=[[Медицина (издательство)|Медицина]]|год=1980|том=|страницы=|страниц=192|серия=|isbn=|тираж=40000|ref=}}
* {{Книга|автор=Петров С. В.|часть=|ссылка часть=|заглавие=Общая хирургия: Учебник для вузов|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=|издание=2-е изд., перераб. и доп|место=СПб.|издательство=Питер|год=2004|том=|страницы=|страниц=768|серия=|isbn=5-318-00564-0|тираж=|ref=}}
* {{Книга|автор=[[Алексеев, Андрей Анатольевич|Алексеев А. А.]], [[Крутиков, Михаил Георгиевич|Крутиков М. Г.]], [[Яковлев, Владимир Петрович (медик)|Яковлев В. П.]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Ожоговая инфекция: Этиология, патогенез, диагностика, профилактика и лечение|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Вузовская книга|год=2010|том=|страницы=|страниц=416|серия=|isbn=978-5-9502-0419-7|тираж=2000|ref=}}
[[Turkum:Jarrohlik]]
[[Turkum:Tibbiyot mutaxassisliklari]]