Komplementarlik

Комплементарлик (лот. сотплементум — тўлдирувчи), молекуляр биологияда — бир-бирини тўлдирувчи тузилма (макромолекула, радикал)ларнинг боғланишини таъминловчи ва уларнинг кимёвий хусусиятларини аниқловчи ўзаро мувофиқлик. Комплементар тузилмаларнинг мустаҳкамлиги ва ноёблиги юқори даражада танлаш ва атом гуруҳлари ёки зарядларнинг ўзаро таъсир кўрсатиш майдонининг миқёси билан аниқланади. Бу жараён "қулф-калит" тамойили асосида амал қилади. Антиген—антитело, фермент — субстрат, нуклеин кислоталарнинг иккиламчи тузилмаси шулар жумласига киради. Нуклеин кислоталар занжирининг комплементарлиги улар таркибига кирадиган азот асосларининг ўзаро таъсири билан аниқланади. Мас, бир занжирдаги аденин (А) қаршисида иккинчи занжирда тимин (Т) ёки урацил (У), гуанин (Г) қаршисида эса ситозин (С) бўлгандагина ҳар иккала занжир ўртасида водород боғлар ҳосил бўлади. К. ирсий белгиларнинг сақланиши ва наслдан-наслга ўзатилишида ягона восита ва универсал механизм бўлиши тахмин қилинади.