Konstantin Ivanov haykali sahifasining manbasini koʻrish

'''Konstantin Ivanov haykali''' — 1952-yilda [[Cheboksari]] shahrida oʻrnatilgan Chuvash adabiyoti klassikasi [[Konstantin Vasilyevich Ivanov|Konstantin Ivanovga]] oʻrnatilgan yodgorlik<ref>{{veb manbasi|url=http://old-mosk.cap.ru/SiteMap.aspx?id=1420197|sarlavha=Бюст Константина Васильевича Иванова|kirish sanasi=2021-07-13|arxivsana=2021-07-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210713051140/http://old-mosk.cap.ru/SiteMap.aspx?id=1420197}}</ref>.

== Tarixi ==
1937-yilda Chuvashiyaning birinchi [[Haykaltaroshlik|haykaltaroshlaridan]] biri Ilya Fedorovich Kudryavtsev chuvash shoiriga haykal yaratish gʻoyasini ilgari surdi. 1939-yilda u Ivanovning katta [[Gips|gipsli]] byustini yasadi va 1940-yilda shoir tavalludining 50-yilligiga bagʻishlangan koʻrgazmaga taqdim etdi. Lekin tez orada Ulugʻ Vatan urushi boshlandi<ref name="lenin.cap">{{veb manbasi|url=http://lenin.cap.ru/news/2015/02/21/god-konstantina-ivanova-skuljptura-if-kudryavcev|sarlavha=Год Константина Иванова: скульптура И. Ф. Кудрявцева, посвященная основоположнику чувашской литературы|kirish sanasi=2021-07-13|arxivsana=2021-07-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210713033950/http://lenin.cap.ru/news/2015/02/21/god-konstantina-ivanova-skuljptura-if-kudryavcev}}</ref>.

Urush tugaganidan soʻng, Ilya Kudryavtsev oʻz gʻoyasiga qaytdi: u yangi eskizlarni ishlab chiqdi va 1949-yilda Moskvada ishlaganida, u bevosita SSSR xalq rassomi V. I. Muxina rahbarligida Konstantin Ivanov haykali loyihasini tugatdi. SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Sanʼat boshqarmasi ekspert kengashi haykaltaroshning ishini maʼqulladi. Yodgorlik uchun shoirning tasdiqlangan byusti Leningradning „Monumentskulptura“ bronza quyish zavodida quyildi; yodgorlikning poydevori [[Moskva viloyati|Moskva viloyatidagi]] Mytishin zavodida qizil granitdan ishlandi<ref name="lenin.cap"/>.

Yodgorlik Cheboksari shahrida 1952-yil 29-iyunda Volga boʻyidagi xiyobonda oʻrnatilgan. Yodgorlikning umumiy balandligi besh metrni tashkil etdi: bronza byusti kubik va silindrsimon shakldagi sayqallangan qizil granitdan yasalgan poydevor ustida joylashgan boʻlib, unda chuvash tilida: ''"Chuvash xalq shoiri K. V. IVANOV 1890-1915"'' yozuvi bor. Oʻsha paytdan boshlab, yodgorlik oʻrnatilgan Volga qirgʻogʻidagi maydon Konstantin Ivanov nomi bilan atala boshlandi.
Chuvash ASSRda K. V. Ivanov haykali ochilishi haqida Butunittifoq radiosida xabar berildi:<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">

„Chuvashiyaning ajoyib qoʻshiqchisi xotirasiga bagʻishlangan tantanali miting Cheboksari shahar ishchilar deputatlari kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrtoq Yenchikovning nutqi bilan boshlanadi. U Konstantin Ivanov ijodiy merosining chuvash adabiyoti va sanʼati rivojiga ezgu taʼsiri, Konstantin Vasilyevich adabiy chuvash tilining yaratuvchisi ekanligi, yodgorlikning ochilish kuni butun Chuvash milliy madaniyati uchun bayram ekanligi haqida gapiradi…“.
</blockquote>
Ushbu yodgorlik Chuvashiya poytaxtida oʻrnatilgan birinchilardan biri edi. Dastlab, uning oldidagi maydon sement asosli beton plitalardan yotqizilgan. 2010-yil oʻrtalarida yodgorlik oldidagi hudud rekonstruksiya qilindi: maydonchaga plitalar yotqizildi, poydevor atrofiga gulzorlar oʻrnatildi, maydonning asosiga sayqallangan jigarrang granit plitalari yotqizildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references group="" responsive="1"></references>
== Havolalar ==
* [https://visitvolga.ru/things-to-do/sights/byust-konstantina-ivanova/ Памятник Константину Иванову]
* [https://wikimapia.org/21379476/ru/%D0%91%D1%8E%D1%81%D1%82-%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 Бюст Константина Иванова (Чебоксары)]
* [http://www.archives21.ru/news.aspx?id=102185&s_page=2 Скульптура И. Ф. Кудрявцева, посвященная памяти К. В. Иванова] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210713051141/http://www.archives21.ru/news.aspx?id=102185&s_page=2 |date=2021-07-13 }} 
[[Turkum:1952-yil haykaltaroshligi]]
[[Turkum:1952-yilda Rossiyada qurilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Cheboksaridagi federal madaniy meros ob’ektlari]]
[[Turkum:Cheboksari yodgorlikalari]]
[[Turkum:Rossiyaning madaniy meros ob’ektlari alifbo tartibida]]