Korsun-Shevchenkivskiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      = 
| nomi                       = 
| asl nomi                   = 
| tasvir                     =
| qaram                      = 
| mamlakat                   =  Ukraina
| gerb                       = 
| bayroq                     = 
| gerb tarifi                = 
| bayroq tarifi              = 
| gerb eni                   = 
| bayroq eni                 = 
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = 
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = 
| CoordAddon                 = 
| CoordScale                 = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami  = 
| tuman xaritasi oʻlchami    = 
| mintaqa turi               = 
| mintaqa                    = 
| jadvalda mintaqa           = 
| tuman turi                 = 
| tuman                      = 
| tuman 2                    = 
| tuman 3                    = 
| tuman 4                    = 
| tuman 5                    = 
| jadvalda tuman             = 
| jadvalda tuman 2           = 
| jadvalda tuman 3           = 
| jadvalda tuman 4           = 
| jadvalda tuman 5           = 
| jamoat turi                = 
| jamoat                     = 
| jadvalda jamoat            = 
| ichki bolinishi            = 
| rahbar turi                = 
| rahbar                     = 
| asos solingan              = 
| ilk eslatilishi            = 
| avvalgi nomlari            = 
| qachondan beri             = 
| maydon                     = 
| balandlik turi             = 
| AP markazi balandligi      = 
| iqlim                      = 
| rasmiy til                 = 
| aholi                      = 
| sanalgan yil               = 
| zichlik                    = 
| aglomeratsiya              = 
| milliy tarkib              = 
| konfessiyaviy tarkib       = 
| etnoxoronim                = 
| vaqt mintaqasi             =   
| DST                        = 
| telefon kodi               = 
| pochta indekslari          = 
| avtomobil kodi             = 
| identifikator turi         = 
| raqamli identifikator      = 
| vebsayt                    = 
| sayt tili                  = 
}}


[[Fayl:Magni_Ducatus_Lithuaniae_Part_Ros-river.jpg|thumb| Korsun Radzivil xaritasida (1613-yil)]]
[[Fayl:Вулиця_Леніна_(Корсунь-Шевченківський)_(1).jpg|thumb| Korsun shahar markazi]]
[[Fayl:Вокзал_станції_Корсунь.jpg|thumb| Temir yo'l stansiyasi]]
'''Korsun-Shevchenkivskiy''' ({{lang-uk|Ко́рсунь-Шевче́нківський}}   , pronounced [ˈkɔrsʊnʲ ʃeu̯ˈtʃɛnkiu̯sʲkɪj] ; {{lang-pl|Korsuń Szewczenkowski}}   ; {{lang-ru|Корсунь-Шевченковский}}) – [[Ukraina|Ukrainaning]] markaziy qismidagi [[Cherkassi viloyati|Cherkas viloyatining]] Cherkas tumanida [[Viloyat|joylashgan]] kichik shahar. U Ukrainaning hududiy bo'linmalardan biri bo'lgan Korsun-Shevchenkivskiy shahar hromada ma'muriyatiga mezbonlik qiladi<ref name="admreform_2020_horodyshche">{{Veb manbasi|sarlavha=Корсунь-Шевченківська територіальна громада|url=https://decentralization.gov.ua/newgromada/4831/composition|nashriyot=decentralization.gov.ua|til=uk}}</ref>. Shahar Ros daryosi bo'yida joylashgan. Aholi soni:17,474

== Tarixi ==
Korsun qal'asi 1032pyilda [[Kiyev rusi|Kiev Rusining]] shahzodasi [[Yaroslav mudriy|Yaroslav]] Donishmand tomonidan tashkil qilingan va [[Kiyev|Kiyevni]] janubiy [[Dasht|cho'l]] mintaqalaridan kelgan ko'chmanchilardan himoya qilish uchun xizmat qilgan. Shahar nomi [[Qrim|Qrim yarim orolidagi]] [[Gretsiya|yunoncha]] Chersones (''Korsun'' deb tarjima qilingan) shahridan kelib chiqqan. 1240-yilda Korsun [[Botuxon|Batu Xon]] tomonidan vayron qilingan. 1584-yilda shaharda harbiy baza tashkil etilgan.

Ilk zamonaviy davrlarda bu joy [[Rech Pospolita|Polsha-Litva Hamdo'stligiga]] tegishli bo'lib, bu davrda boshqa qal'a qurilgan va shahar Magdeburg huquqlarini olgan. 1630-yilda Taras Fedorovich boshchiligidagi [[Kazaklar|kazak]] qo'zg'olonchilari shaharga hujum qilgan va[[Polsha]] [[Garnizon|garnizonini]] vayron qildilar. Shahar 1637-yilda Pavlo Pavlyuk boshchiligidagi kazaklar qo'zg'oloni paytida Polsha qo'shinlari tomonidan vayron qilingan. 1648-yilda bu yerda Xmelnitskiy qo'zg'oloni paytida Korsun jangi bo'lgan. 1768-yilda Koliyivschyna qo'zg'oloni paytida Polsha garnizoni Maksim Zaliznyak qo'shinlari tomonidan tugatildi.

1793-yilda Korsun [[Rossiya imperiyasi]] tarkibiga kirdi. 1903-yilda Korsun shahrida butun Rossiya imperiyasidagi eng yirik bo'yoq zavodlaridan biri qurilgan. Ikkinchi Jahon urushi davrida (1941—1945) Sovet Qizil Armiyasi Korsun atrofidagi nemis qo'shinlarini mag'lub etdi.1944-yil 14-fevralda Korsun nemis qo'shinlaridan tozalangan

Urushdan keyingi yillarda Korsun xoʻjaligi va qishloq xoʻjaligi tez  tiklandi. 1944-yilgacha shahar oddiygina ''Korsun'' nomi bilan tanilgan, keyinchalik u mashhur ukrain shoiri va rassomi [[Taras Shevchenko]]sharafiga qayta nomlangan.

Rossiya matbuotiga ko‘ra, [[Yevromaydon]] tarafdorlari 2014-yilning 20-21-fevraliga o‘tar kechasi Cherkas viloyatining Korsun-Shevchenkivskiy shahrida aksilmaydon faollari avtobus karvonini ayovsiz zo‘ravonlik qilgan, bir necha avtobusni yoqib yuborgan va 7 ta yo‘lovchini o‘ldirgan. 2014-yil 3-aprel kuni Qrimni bosib olgan Rossiya kuchlari 7 kishi halok bo‘lgan, 30 kishi bedarak yo‘qolganini ma’lum qilgan edi. Xalqaro Amnistiya, [[Human Rights Watch]] va mahalliy politsiya kuchlari bu ma'lumotlarning to'g'riligiga shubha qilishgan<ref>[https://www.kyivpost.com/article/content/war-against-ukraine/debunking-the-kremlin-myth-about-the-korsun-pogrom-video-383832.html Debunking the Kremlin myth about the 'Korsun pogrom'], Olena Goncharova, Kyiv Post. March 18, 2015</ref>.Lekin Rossiya rahbari Putinning aytishicha, bu voqea [[Qrim anneksiyasi|Qrimdagi harbiy operatsiyaga]] sabab bo'lgan<ref name="p">{{Veb manbasi|sarlavha=Путин попросил ввести войска РФ в Крым из-за инсценированного боя со стрельбой и "липовыми" жертвами. Украинская правда. Процитовано 21 грудня 2016|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2014/03/2/7017125/|nashriyot=Pravda|sana=March 2, 2014|til=ukraincha|qaralgan sana=2-mart 2022-yil}}</ref> va Korsun yaqinidagi anti-Maydan faollarining o'ldirilishi keyinchalik Rossiyaning partizan " Qrim" hujjatli filmida aks etgan. Uyga yo'l filmi.

2020-yil 18-iyulgacha Korsun-Shevchenkovskiy tumani Korsun-Shevchenkovskiy tumanining maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qilgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatilib, Cherkas viloyatidagi tumanlar soni toʻrttaga qisqargan. Korsun-Shevchenkovskiy rayon hududi Cherkas va Zvenyhorodka rayonlari o'rtasida bo'lindi, Korsun-Shevchenkovskiy esa Cherkas tumaniga o'tkazildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18-iyul 2020-yil |title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ. |language=ukraincha |work=Голос України |url=http://www.golos.com.ua/article/333466 |access-date=3-oktabr 2020-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Нові райони: карти + склад|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|nashriyot=Міністерство розвитку громад та територій України|til=ukraincha}}</ref>.

== Iqtisodiyoti ==
Korsun-Shevchenkivskiy temir yo'l stantsiyasini o'z ichiga  ''Korsun'', ''Kiev-Zvitkovo'' temir yo'lini oladi. Korsun-Shevchenkivskiyda ko'plab sanoat zavodlari, mexanik zavodlar, qurilish materiallari zavodi, [[asfalt]] zavodi, vinochilik zavodi, tikuvchilik fabrikasi va boshqalar mavjud.

=== Arxitekturasi ===

* Zodagon Lopuxin-Demydovlar oilasining sobiq saroyiga tegishli bo'lgan bog' [[Ukraina|Ukrainadagi]] [[romantizm]] uslubidagi eng yaxshi tabiiy bog' majmualaridan biri bo'lgan. Bog' 1782-yilda Polsha qiroli va Litva Buyuk Gertsogi, yozuvchi va rassom Stanislav Ponyatovskiyning iltimosiga binoan qurilgan. XIX asrning oʻrtalarida bogʻ koʻplab haykallar bilan bezatilgan.va  kichik piyodalar ko'prigi ham qo'shildi. Bog'ning umumiy maydoni - 97 [[gektar]] .
* Asil Lopuxin-Demidovlar oilasining saroyi.
* Korsun-Shevchenkivskiy tarixiy-madaniy qo'riqxonasi.
* Korsun-Shevchenkivskiy jangi tarixiga bag'ishlangan muzey.

=== Taniqli odamlar ===

* Vasil Avramenko, aktyor, raqqosa, xoreograf, baletmeyster, rejissyor va kino prodyuseri
* Anatoliy Xorozov, Ukraina xokkey federatsiyasi prezidenti, mehmonxona tadbirkori
* Kirilo Stetsenko, bastakor, dirijyor, tanqidchi va o'qituvchi

=== Qardosh shaharlar ===
Korsun-Shevchenkivskiy [[Birodarlashgan shaharlar|egizaklar]]:

* {{Flagicon|POL}} [[Chojnice]], Poland
* {{Flagicon|GER}} [[Gifhorn]], Germany.

=== Suratlari ===
<gallery widths="100px" heights="100px" perrow="5">
Fayl:1 Чудовий Корсунь 01.jpg|Lopuxin-Demidovlar oilasi saroyi yaqinidagi [[Ros' River|Ros daryosining]] bir tarmog'i.
Fayl:71-225-0001 Садиба Лопухіних, м. Корсунь-Шевченківський IMG 0399.jpg|Lopuxin-Demidovlar oilasi saroyiga kirish.
Fayl:Centre of Korsun-Shevchenkivskyi.jpg|Korsun-Shevchenkivskiy shahar markazi.
</gallery>

== Yana qarang ==

* [[Корсунь-Шевченковская операция|Korsun cho'ntak]] - 1944-yil [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushining]] Sharqiy frontidagi jang.
* Korsun jangi - 1648-yil Xmelnitskiy qo'zg'oloni paytidagi jang.

== Manbalar ==
{{manbalar}} 

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Korsun-Shevchenkivskyi}}

* [http://www.korsun.ic.ck.ua/ korsun.ic.ck.ua] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210125110824/http://www.korsun.ic.ck.ua/ |date=25-yanvar 2021-yil }} - Shahardagi tarixiy-madaniy qo'riqxona sayti
* [http://heraldry.com.ua/index.php3?lang=U&context=info&id=1136#verh heraldry.com.ua] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160812224043/http://heraldry.com.ua/index.php3?lang=U&context=info&id=1136#verh |date=12-avgust 2016-yil }} - Korsun-Shevchenkivskiy gerbi (Ukraina)
* [https://web.archive.org/web/20070104235948/http://sunsite.berkeley.edu:8085/x-ussr/100k/M-36-087.jpg sunsite.berkeley.edu] - Sovet topografik xaritasi 1:100 000
{{Cherkasy Oblast}}{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Ukraina]]
[[Turkum:Ukraina shaharlari]]