Krater sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Barringer Crater aerial photo by USGS (cropped).jpg|thumb|[[AQSh|AQShdagi]] krater ([[Arizona]])]]
'''Krater''' ([[yunon tili|yun.]] ''κρατερός'' — «idish», «tovoq») [[relyef]]dagi atrofi tepalik bilan oʻralgan chuqurlikdir. Tabiati va kelib chiqishiga koʻra ikki xil kraterlar ajratib koʻrsatiladi:
* [[Vulqon krateri]] — [[vulqon]] choʻqqisidagi tuynuk.

<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Krater''' (yun. krater — katta kosa) — togʻorasimon yoki voronka koʻrinishida hosil boʻlgan [[botiq]], chuqurlik. K.ning diametri koʻpincha 2—2,5&nbsp;km dan oshmaydi. Chuqurligi bir necha m dan yuz m gacha boʻladi. K. vulkan otilishidan, samodan kelgan meteoritning yer yuziga urilishidan va kuchli sunʼiy port-lashdan hosil boʻladi. Vulkan K.lari, odatda, vulkan choʻqqisida yoki yon bagʻrida joylashadi. K. tubida bitta yoki bir necha vulkan boʻgʻzi boʻladi. Ular or-qali magmatik oʻchoqlardan koʻtarilgan [[lava]] va boshqa vulkan mahsulotlari chiqish kanali orqali yer yuzasiga otilib chikali. Baʼzan K. tubi lava koʻli yoki yangi hosil boʻlgan vulkan konusi bilan band boʻladi. Oy va [[Mars]] sayyoralaridagi K.lar aylana marzalar bilan oʻralgan doirasimon choʻkmalardan iborat; diametri 100–200&nbsp;km, chuqurligi bir necha km gacha boʻladi. Ular bir biridan meteorit va asteroidning kelib urilishi va vulkanik yoʻl bilan hosil boʻlishi jihatidan farq qiladi (Yerdagi vulkan kraterdari va kalderalarga oʻxshash).

...KRATIYA (yun. kratos — hokimiyat) — oʻzlashma, qoʻshma soʻzlarning tarkibiy qismi boʻlib, oliy hokimiyat, hukmronlik, boshqaruv maʼnolarini ifodalaydi (mas, aristokratiya, byurokratiya, demokratiya).<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->

* [[Zarba krateri]] — odatda osmon jismlari toʻqnashishi, bir-biriga zarbasi orqali paydo boʻlgan chuqurlik.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Geografik terminlar]]
[[Turkum:Geologiya]]


{{chala}}