Krumlovskaya Madonna sahifasining manbasini koʻrish

'''"Krumlovskaya Madonna"''' ([[Chex tili|chex]]. ''Krumlovskaya madona'', [[Nemis tili|nemis]]. ''Krumauer Madonna'') 14-asr oxirida nomaʼlum bogemiya ustasi tomonidan yaratilgan 112 sm balandlikdagi [[Polixromiya|polixrom]] kechgotik ohaktoshdan yasalgan [[“Onalar hudosi va go’dak”]]deb nomlangan haykal. Bu haykal [[Chexiya]] janubidagi [[Chesky Krumlov]] shahridagi kashfiyot joyi nomi bilan atalgan.

Krumlov Madonna Praga saroyida yaratilgan boʻlib, u imperator [[Charlz IV]] davrida muhim madaniyat markaziga aylantirildi va butun imperiyadan gotika ustalari jalb qilindi. Haykal haqida birinchi manba 1400-yilda, [[Krumlov Rojmberkov]] qal’asi ibodatxonasida „Onalar hudosi va goʻdak“haykali joylashgan paytdan boshlanadi. 1910-yilda haykal Chesky Krumlov shahridagi xususiy turar-joy binosida topilgan, u 1785-yilda Zlatokorunskiy monastiri tarqatib yuborilganidan keyin, 1803-yildan buyon saqlanib qolgan. Avstriya davlati tomonidan haykalni sotib olish haqidagi muzokaralar 1913-yilgacha davom etdi. Oxir-oqibat, Krumlovskaya Madonnasi davlat tomonidan 30 000 kroonga sotib olindi va 1922-yildan beri Venadagi [[Sanʼat tarixi|Sanʼat tarixi muzeyining]] Kunstkamerasida, 2013-yildan beri esa muzayning 36-koʻrgazma zalida namoyish etilmoqda<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Kunstkamera Muzeya istorii iskusstv |url=http://www.khm.at/de/momente-objekte-geschichten/nr-10/ |qaralgan sana=2022-06-21 |arxivsana=2018-11-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181113025454/http://www.khm.at/de/momente-objekte-geschichten/nr-10/ }}</ref>.

Krumlov Madonna „haykaltaroshlikda Madonnani tasvirlashda kechki gotika anʼanalarining tan olingan namunasi“<ref>''Die Schöne Madonna von Krumau''. In: F. von Heintze (Hrsg.): Das große Volks-Lexikon. 1000 Fragen und Antworten. Kunst und Architektur (Bild Wissensbibliothek), Gütersloh (Bertelsmann Lexikon Verlag). S. 86f.</ref> va sanʼatshunoslar „yumshoq uslub“deb ataydigan Chexiyadagi eng mashhur „chiroyli Madonna uslubi“ haykalidir. Bu haykal — xalqaro gotikaning janubi-sharqiy variant hisoblanadi. Xudoning onasi Krumlov obrazi inoyat, jozibali noziklik va takabburlik, bolalarcha begʻuborlik<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Prekrasniy stil na sayte Muzeya istorii iskusstv |url=http://www.khm.at/de/momente-objekte-geschichten/nr-26/ |qaralgan sana=2022-06-21 |arxivsana=2018-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181112181805/http://www.khm.at/de/momente-objekte-geschichten/nr-26/ }}</ref> va gʻamginlik uygʻunligi bilan ajralib turadi. Madonna haykali baland boʻrtib chiqqan peshonasi, tekis ingichka burni, doʻmboq lablari, kichkina dumaloq iyagi va uzun nafis boʻyni bilan tasvirlangan. Haykalning kompozitsiyasi diagonal chiziqlar bilan, figuraning qurilishi esa kontrastlar bilan belgilanadi. Kuchli aniqlangan lateral egilish haykalning beqaror muvozanati taʼsirini yaratadi. Shishish tufayli yuqori va pastki qismlar bir-biriga nisbatan siljiydi, bu tasvirning oʻzgaruvchanligi va beqarorligini taʼminlaydi. Tor yelkalar va moʻrt ustki tana keng oʻrta kesma bilan yam-yashil draping va yumshoq burmalarning lateral deyarli nosimmetrik kaskadlaridan farq qiladi. Madonna figurasining pastki qismida yerdan tez koʻtariladigan dinamik diagonal burmalar hukmronlik qiladi. Madonna haykali yerdan guldek oʻsib chiqqanga oʻxshaydi<ref>{{kitob manbasi|author=[[Ювалова, Елена Петровна|Ювалова Е. П.]]|title=Чешская готика эпохи расцвета (1350—1420)|publisher=[[Наука (издательство)|Наука]]|location=М.|year=1998|pages=202—203|страниц=222|isbn=5-02-011339-5}}</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* {{kitob manbasi|author=[[Ювалова, Елена Петровна|Ювалова Е. П.]]|title=Чешская готика эпохи расцвета (1350—1420)|publisher=[[Наука (издательство)|Наука]]|location=М.|year=1998|страниц=222|pages=202—203|isbn=5-02-011339-5}}
* {{kitob manbasi|author=А. Н. Бадак, И. Е. Войнич, Н. М. Волчек и др.|chapter=Изобразительное искусство Чехии XI—XV веков|title=Всемирная история в 24 томах. Начало Возрождения|agency=под ред. И. А. Алябьевой|location=Мн|publisher=Литература|year=1999|volume=9|pages=320—321|страниц=591|series=|isbn=985-6274-22-2|тираж=11000}}

== Havolalar ==

* [http://www.khm.at/objektdb/detail/96174/?pid=2327&back=862&offset=11&lv=listpackages-1184 Krumlov Madonna, Kunsthistorisches muzeyi veb-saytida]{{Ref-de}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</small>
* [http://www.khm.at/de/momente-objekte-geschichten/nr-26/ Kunsthistorisches muzeyi veb-saytidagi yoqimli uslub] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181112181805/http://www.khm.at/de/momente-objekte-geschichten/nr-26/ |date=2018-11-12 }}{{Ref-de}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</small>
* [http://www.encyklopedie.ckrumlov.cz/docs/de/region_histor_sochar.xml Chesky Krumlov haykaltaroshligi tarixi]{{Ref-de}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</small>
[[Turkum: ohaktosh haykallari]]
[[Turkum: san'at tarixi muzeyi kollektsiyalaridan haykallar]]
[[Turkum: XIV asr haykallari]]
[[Turkum: Gothic]]
[[Turkum: Anonim asarlar]]
[[Turkum: Xonimning Haykallari]]
[[Turkum: Bogemiya Madaniyati]]
[[Kategoriya: 1910-yil kashfiyotlari]]