Kubizm

Жуан Грис, Қаҳвахонадаги киши, 1914.

Кубизм (франсузча: cубисме) тасвирий санъатдаги модернист йўналиш бўлиб, ХХ аср бошида юзага келган. Реал жисмларни стереометрик примитивларга ажратиш ва геометрик шартли шаклларни ишлатиш билан характерланади.

Кубизм (куб сўзидан) — Европа тасвирий санъати (кўпроқ ранг-тасвир)даги модернистик оқим; ХХ аср 1-чорагида юзага келган. Дастлаб Франсияда пайдо бўлган (1908—10). Кубизм санъатнинг реалистик анъаналаридан воз кечиб, ҳажмли шаклларни лойиҳалаш вазифасини биринчи ўринга қўяди. Намояндалари П.Пикассо, Ж.Брак, Х.Грис, Ж.Гри. Кубизм санъатида бошқа нарсалар дунёси ҳандасий ҳажм (куб, шар, силиндр, конус)ларнинг оддий мажмуи кўринишларида тасвирланади. Текис юзада зич жойлашган қиррали ҳажмлар релефга ўхшаб кетадиган шакл ҳосил қилади, бунда ранглар айрим қирраларни ажратиб шаклни майдалаб кўрсатади. П.Пикассонинг драматик бутунликкача кўтарилган асарларида кубизмнинг ҳиссий образли хусусиятлари кўзга ташланади. Кўплаб йирик реалист рассомлар Д.Риверо, Р.Гуттузо ва бошқалар кубизм таъсирини енгиб ўтган.

Кубизм ўзидан кейинги формалистик оқимларга таъсир этган (кўп ҳолларда абстракт санъатта ўтиш босқичини ўтаган).

Кубизмнинг пайдо бўлиши

Кубизм(франсузча:Cубисме) — адамандист йўналиши визуал санъат, биринчи навбатда, ХХ аср бошларида пайдо бўлган ва геометрик шакллардан фойдаланиш, стереометр примитивлар учун ҳақиқий обектларни „майдалаш“ истаги билан ажралиб туради. Ташқи кўриниш кубизм анъанавий равишда 1906-1907-йилларда ижод қилган Пабло Пикассо ва Жорж Никоҳ. „Кубизм“ 1908-йилда бадиий танқид қилингандан кейин пайдо бўлади. Луи Вел Янги расмлар деб номланган „Кубик озиқ-овқат“ (франсузларинг Турарреснинг кубиклари). 1912-йилдан бошлаб кубизм Янги филиал туғилади, қайси санъатчилар қўнғироқ қилди „Сунтетик кубизм“. Асосий мақсад ва принсипларнинг оддий шаклланиши кубизмда тасвирлаш жуда қийин. Сиз тақсимлашингиз мумкин. Уч босқичда бу йўналиш турли хил эстетик тушунчаларни акс эттиради ва ҳар бир алоҳида-алоҳида деб ҳисоблайди: маяковскийча (1907-1909), таҳлилий (1909-1912) ва синтетик (1913-1914) кубизм.