Kukulkan
Кукулкан (юк. к’ук’ул каан — К’ук' „Қуэтзал“, каан „илон“ — „Патлиилон“; кейинчалик Кукумац, Қуэтзалcоатл) — Майя мифологиясида олий худолардан бири[1].
Мифология
У шамол ва сув, олов ва ҳаво худоси, Қироллик сулолалари ва йирик шаҳарларнинг асосчиси ҳисобланган. У Маяпандаги Кокомсулоланинг ҳимоячиси эди[2].
Майя эътиқодларидан бирига кўра, дунё Кукулкан ва Ҳуракан худолари томонидан яратилган. Майя Кукулкан уларни балиқ овлашга ўргатди, улар учун ёзув ва тақвим ихтиро қилди, маросимлар ўйлаб топган. Охир — оқибат, Кукулкан култи зодагонларнинг ўзига хос култига айланди-фақат олижаноб ёшларни кукулканга тантанали шароитда қурбон қилишган. Кукулкандаги бундай катта функциялар ва ролларнинг кўплиги унинг култи жуда қадимий эканлиги билан изоҳланиши мумкин.
Ацтек худоси Қуэтзалcоатл нинг аналоги эди.
Мужассамланишлар
Кукулканнинг асосий тимсоли инсон боши билан тукли илон эди. Шунингдек, у бургут, ягуар, қон шаклида, салянгоз қобиғи ва ниҳоят суяклардан ясалган найза сифатида тасвирланган[3].
Ибодатхоналар
Мексиканинг Юкатан ярим оролидаги Чичен Ица қадимий Мая шаҳрининг харобалари орасида Маъбад биноси — Кукулкан пирамидаси сақланиб қолган. Пирамиданинг тепасида Кукулканга қурбонликлар қилинган Маъбад бор эди. Маъбад шундай қурилганки, ҳар йили баҳор ва кузги тенгкунлик кунларида пирамида зинапояларининг поғонали четларининг сояси тўсиқ устига тушади, гўё илон пирамида бўйлаб судралиб юрганга ўхшайди.Шубҳасиз, қадимги Майя бу Кукулкан ерга тушганга ўхшарди[4].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Бог Кукулькан. Мифология ацтеков и майя
- ↑ Мифологический словарь. М.: Советская энциклопедия, 1990 — 672-бет.
- ↑ [диc.аcадемиc.ру/диc.нсф/энc_мйпҳологй/2858/КУКУЛЬКАН Энциклопедия мифологии. Кукулькан]
- ↑ Низовский А. Ю. Величайшиэ чудеса света. С. 43-45.
Адабиётлар
- Талах В.Н., Куприенко С.А.. Америка первоначальная. Источники по истории майя, науа (астеков) и инков. Видавець Купрієнко С.А., 2013. ИСБН 978-617-7085-00-2.
Ҳаволалар
- {{{заглавие}}}.