Labubu sahifasining manbasini koʻrish

|Labubu oʻyinchogʻi. „Luck“ nomli turi.]]
'''Labubu''' ({{lang-zh|拉布布}}) – [[Gonkong]]lik dizayner [[Kasing Lung]] ({{lang-zh|龍家昇}}<ref name="inv-lung">{{Cite web |title=Lot 311: 龍家昇 Kasing Lung (Hong Kong) |url=https://www.invaluable.com/auction-lot/kasing-lung-hong-kong-311-c-a8747dcb6a |access-date=28 May 2025 |website=Invaluable}}</ref>) tomonidan yaratilgan kolleksion [[yumshoq oʻyinchoq|yumshoq oʻyinchoq]] yirtqich [[elf|elflar]] brendi. Bu oʻyinchoqlar [[Xitoy]]da joylashgan [[Pop Mart]] chakana savdo tarmogʻi tomonidan sotiladi va faqat shu doʻkonda mavjud<ref name=":6" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name="nyt-gupta-25" />. '''Labubu''' – ushbu seriyadagi bosh qahramonning nomi ham hisoblanadi<ref name=":7">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=zaSH-AyuUPc |title=Labubu Craze: Can Pop Mart Keep Climbing? |date=2024-11-06 |last=The Fifth Person |access-date=2025-06-05 |via=[[YouTube]]}}</ref>.

== Tarixi ==
'''Labubu''' ilk bor Gonkongda tugʻilgan va [[Niderlandiya]]da voyaga yetgan rassom [[Kasing Lung]] (1972{{endash}})<ref name="gallery-kaikaikiki_bio_kasing-lung">{{Cite web |title=Kasing Lung Biography |url=https://en.gallery-kaikaikiki.com/2020/10/bio_kasing-lung/ |access-date=28 May 2025 |website=[[Kaikai Kiki]] Gallery}}</ref><ref>Meet Kasing Lung, the Artist Behind Labubu and the Monsters, By Eric E. Surbano. https://www.prestigeonline.com/th/people/kasing-lung-artist-labubu-the-monsters-pop-mart/</ref> tomonidan yaratilgan obraz sifatida paydo boʻlgan. Labubu Lungning ''The Monsters'' (''Maxluqlar'') nomli hikoya turkumining bir qismi boʻlib, u [[skandinaviya folklori]]<ref name="CNA">{{Cite web |last=Sukri |first=Hazeeq |date=26 September 2024 |title=4 things to know about Labubu, the popular Pop Mart figure with fans including Blackpink's Lisa |url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/trending/things-know-about-labubu-pop-mart-409246 |access-date=18 May 2025 |publisher=[[Channel News Asia|CNA]] Lifestyle}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Surbano |first=Eric E. |date=2024-09-21 |title=Decoding the Labubu hype from its origins to creator and celebrity endorsements |url=https://www.prestigeonline.com/my/lifestyle/culture-plus-entertainment/what-is-labubu-faq-where-to-buy-origins-price-kasing-lung-lalisa-manobal/ |access-date=2024-11-19 |website=Prestige Online - Malaysia |language=en-MY}}</ref> va bolaligida oʻzi yoqtirgan mifologiyadan ilhomlangan<ref name=":2">{{Cite web |last=Fernando |first=Jeff |date=2024-10-23 |title=Labubu mania sweeps the Philippines: Celebrities can’t get enough of these whimsical toys |url=https://tribune.net.ph/2024/10/22/labubu-mania-sweeps-the-philippines-celebrities-cant-get-enough-of-these-whimsical-toys |access-date=2024-11-19 |website=[[Daily Tribune (Philippines)|Daily Tribune]] |language=en}}</ref>.

'''Labubu''' ilk bor 2015-yilda<ref name=":2" /> How2Work kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan „Monsters“ (''Maxluqlar'') figuralari orqali taqdim etilgan<ref name=":5" />. 2019-yilda esa [[Pop Mart]] bilan hamkorlik natijasida keng ommaga tanildi<ref name=":6">{{Cite web |last=Cheung |first=Adam. |date=2025-04-30 |title=“I was told they were sold out. I always wanted one immediately”: Why countless guys are obsessed with those weird and wild Labubu dolls |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/what-are-labubu-dolls |access-date=2025-04-30 |website=[[British GQ]] |language=en}}</ref><ref name=":5" />. Bu hamkorlik Labubuning kolleksionerlar orasida ommalashuviga olib keldi.

2025-yilga kelib, '''Labubu''' brendi ostida 300 dan ortiq turli figuralar chiqarildi. Ular oʻlchami va narxi boʻyicha farqlanib, uch dyuymli vinil figura $15 dan, 31 dyuymli „mega“ qoʻgʻirchoq esa $960 gacha narxlanadi<ref name=":8" />. 2025-yil iyun oyida Pekinda boʻlib oʻtgan ilk rasmiy Labubu auksionida toʻrt fut balandlikdagi mint-yashil rangli Labubu $170,000 ga sotilgan<ref name=":9">{{Cite web |last=Gulino |first=Elizabeth |date=2025-06-11 |title=Would You Pay 770,000 for a Labubu? |url=https://www.thecut.com/article/labubu-doll-auction-beijing-china.html |access-date=2025-06-18 |website=[[TheCut.com]] |language=en}}</ref>.

== Dizayn ==
[[File:Pop Mart store at Lize Paradise Walk (20210911185655).jpg|thumb|Labubu qoʻgʻirchoqlari 2019-yildan beri [[Pop Mart]] tomonidan sotuvga chiqarilmoqda.]]
'''Labubu'''lar oʻyinbop, biroq biroz yirtqich koʻrinishga ega deya taʼriflanadi. Ular yumaloq va tukli tana, katta koʻzlar, uchli quloqlar<ref name=":0" /> va toʻqqizta oʻtkir tishdan iborat nayrangboz tabassumi bilan ajralib turadi<ref name=":1">{{Cite web |last=Tabiolo |first=Jewil Anne M. |date=2024-10-19 |title=All You Need to Know:Labubu 'hottest collectible' right now |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/all-you-need-to-know-labubu-hottest-collectible-right-no |access-date=2024-11-19 |website=[[SunStar]] |language=en}}</ref><ref name=":3"/>.

Labubudan tashqari, boshqa qahramonlar ham „The Monsters“ (''Maxluqlar'') deb ataladigan „qabila“ga kiritilgan. Ular orasida '''Mokoko''', '''Pato''', '''Spooky''', '''Tycoco''' (Labubuning „skeletga oʻxshash“ yigit doʻsti)<ref name="nbcn-rodriguez-25">{{Cite news |last=Rodriguez |first=Rebecca |date=2025-05-22 |title=What is Labubu? Why is she so popular? We have answers. |url=https://www.nbcnews.com/select/shopping/what-is-labubu-rcna208285 |access-date=23 May 2025 |work=[[NBC News]]}}</ref>, hamda dumida tikani boʻlgan qabila yetakchisi '''Zimomo''' bor<ref name="nyt-gupta-25">{{Cite news |last=Haridasani Gupta |first=Alisha |date=2025-04-27 |title=How These Little Elves Turned Into a Global Sensation |url=https://www.nytimes.com/2025/04/27/style/labubus-pop-mart-toys.html |access-date=22 May 2025 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |last=Bargeron |first=Sadie |title=Blackpink’s Lisa’s favorite Pop Mart toy Labubu causes global mania |url=https://jingdaily.com/posts/from-bangkok-to-la-how-the-world-caught-labubu-mania |access-date=2024-11-19 |website=JingDaily.com |language=en |arxivsana=2024-11-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241109040602/https://jingdaily.com/posts/from-bangkok-to-la-how-the-world-caught-labubu-mania }}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Zachariah |first=Natasha Ann |date=2024-11-14 |title=Going ga-ga over Labubu: The toy that has fans fighting, faking and stealing it |url=https://www.straitstimes.com/singapore/going-ga-ga-over-labubu-the-toy-that-has-fans-fighting-faking-and-stealing-it |access-date=2024-11-19 |website=[[The Straits Times]]}}</ref>. Ushbu qoʻgʻirchoqlar turli koʻrinishlarda ishlab chiqarilgan<ref name=":1" /><ref name="nyt-gupta-25" /><ref name="cnn-maruf-25">{{Cite news |last=Maruf |first=Ramishah |date=2025-05-17 |title=This gremlin-looking toy from China is proving to be tariff-proof |url=https://edition.cnn.com/2025/05/17/business/labubu-doll-china-tariffs |access-date=23 May 2025 |work=[[CNN]]}}</ref>.

Birinchi '''Labubu''' kalitilgich turkumi '''Exciting Macaron''' ({{lang-zh|心動馬卡龍}}) 2023-yil oktyabr oyida taqdim etilgan<ref name="nyt-gupta-25" />. Boshqa kolleksiyalar qatoriga '''Fall in Wild''', yetti figuralik '''Have a Seat''' ({{lang-zh|坐坐派對}})<ref name="mash-bell-25">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-05-22 |title=The cult and community of Labubu |url=https://mashable.com/article/labubu-internet-craze-community |access-date=28 May 2025 |publisher=[[Mashable]]}}</ref> va '''Big into Energy''' ({{lang-zh|大動力系列}}) toʻplamlari ham kiradi<ref name="nyt-gupta-25" />.

[[Pop Mart]] turli brendlar bilan hamkorlik qilgan. Masalan, 2024-yil oxirida 11 ta Labubu figuralarini oʻz ichiga olgan [[Coca-Cola]] mavzusidagi qishki blind box (yopiq quti) seriyasi chiqarilgan<ref name="sd-james-24">{{Cite web |last=James |first=Jesse |date=2024-12-09 |title=Pop Mart and Coca-Cola Unite for The Monsters Collection: A Must-Have for Collectors |url=https://stupiddope.com/2024/12/pop-mart-and-coca-cola-unite-for-the-monsters-collection-a-must-have-for-collectors/ |access-date=27 May 2025 |website=Stupid Dope}}</ref>. 2025-yil boshida esa „The Monsters“ qahramonlari ''[[One Piece]]'' anime va mangasi qahramonlari sifatida qayta tasvirlangan 13 figuralik toʻplam taqdim etilgan<ref name="prestige-muliani-25">{{Cite web |last=Muliani |first=Johanna |date=2025-03-10 |title=How to purchase the Monsters x "One Piece" and Labubu collection in Singapore |url=https://www.prestigeonline.com/id/pursuits/entertainment/labubu-and-the-monsters-one-piece-collaboration-2025/ |access-date=27 May 2025 |website=Prestige Online}}</ref>.

Shuningdek, ayrim figuralar turli muzeylarda eksklyuziv tarzda chiqarilgan<ref name="mash-bell-25" />. Masalan, '''Labubu’s Artistic Quest''' (''Labubuning sanʼatga sayohati'') seriyasi [[Parij]]ning [[Luvr]] muzeyidagi Pop Mart doʻkonida sotilgan<ref name="pop-mart-pr-24">{{Cite web |date=2024-07-30 |title=Pop Mart: Unveiling an Innovative Retail Experience at the Louvre |url=https://en.prnasia.com/releases/global/pop-mart-unveiling-an-innovative-retail-experience-at-the-louvre-455761.shtml |access-date=28 May 2025 |publisher=[[PR Newswire]]}}</ref>.

=== Blind boxlar ===
'''Labubu''' figuralari koʻpincha [[blind box]] (yopiq quti) shaklida sotiladi – yaʼni, bir mavzuga oid turkum ichidan qaysi oʻyinchoq chiqishi oldindan maʼlum boʻlmaydi<ref name="Vogue">{{Cite web |last=Maguire |first=Lucy |date=30 April 2025 |title=Labubus, Jellycats and Crybaby: Why are toys going viral in 2025? |url=https://www.voguebusiness.com/story/fashion/labubus-jellycats-and-crybaby-why-are-toys-going-viral-in-2025 |access-date=18 May 2025 |publisher=[[Vogue Business]] |arxivsana=2025-04-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250430060217/https://www.voguebusiness.com/story/fashion/labubus-jellycats-and-crybaby-why-are-toys-going-viral-in-2025 }}</ref>. Har bir turkumda reklama qilingan figuralardan tashqari kamyob „yashirin“ (''secret'') figura ham boʻlishi mumkin<ref name="mash-bell-25" />.

== Qabul qilinishi ==
Ushbu oʻyinchoq 2024-yil aprel oyida keng omma eʼtiboriga tushdi, sababi K-pop guruhi [[Blackpink]] aʼzosi [[Lisa|Lisa]] oʻz sumkasida Labubu kalitilgichini olib yurgani namoyish etildi<ref name=":6" /><ref>{{Cite web |last=Chang |first=Andrea |date=2024-11-05 |title=Overnight lines, mall fights and instant sellouts: Labubu toy mania comes to America |url=https://www.latimes.com/business/story/2024-11-05/labubu-craze |access-date=2024-11-19 |website=[[Los Angeles Times]] |language=en-US}}</ref>. Bu hodisa Labubu mashhurligining [[Tailand]] va [[Janubi-sharqiy Osiyo]]ning boshqa hududlarida tez tarqalishiga turtki boʻldi<ref name=":1" /><ref name=":7" />.

''[[New York Magazine]]'' jurnalining muallifi Liza Corsillo ushbu oʻyinchoq „tushuntirish qiyin boʻlsa-da, oʻziga xos jozibasi bilan ajralib turadi – biroz xunuk, lekin quchoqlagulik, ahmoqona tabassumga ega“ deb yozgan. U shuningdek, '''Labubu'''lar [[Jellycat]] va boshqa mashhur sumka bezaklari kabi „oʻyinchoqlar va moda oʻrtasidagi chegarani yoʻqotishini“ taʼkidlagan. Foydalanuvchilar ularning taqilishi qulayligidan ham zavqlanadi, chunki ular sumka yoki ryukzakka ilib qoʻyilishi mumkin<ref name=":8">{{Cite web |last=Corsillo |first=Liza |date=2025-06-12 |title=The Confused Aunt's Guide to Labubu |url=https://nymag.com/strategist/article/labubu-explainer-2025.html |access-date=2025-06-18 |website=[[The Strategist]] |language=en}}</ref>.

Labubuga boʻlgan talab shu qadar yuqori boʻldiki, rasmiy vebsayt ishini kamida bir marta yuqori sotuv takliflari sabab toʻxtatgan holat qayd etilgan<ref name=":8" />. Brend ommalashgani bois, qalbakilashtirilgan mahsulotlar ham bozorda paydo boʻldi – baʼzan ular „Lafufu“ deb nomlanadi<ref name=":9" />. Qalbakilashtirilgan aksessuarlar ham internet orqali sotuvga chiqarilgan<ref name=":8" /> .Baʼzi kolleksionerlar esa noodatiy dizayni tufayli bu qalbaki mahsulotlarga ham qiziqish bildirgan<ref name=":8" />.

'''Pop Mart'''ning 2024-yil 20-avgustda eʼlon qilingan oraliq hisobotida ushbu toʻplam loyihasi yilning birinchi yarmida 6,3{{nbsp}}milliard [[Xitoy yuani]] (taxminan 870{{nbsp}}million AQSh dollari) daromad keltirgani aytilgan<ref name=":0">{{Cite web |last=Bharade |first=Aditi |last2=Liam |first2=Erin |date=2024-11-15 |title=A fluffy, $85 toy is taking Asia by storm and sparking legions of knockoffs. Inside the meteoric rise of Labubu. |url=https://www.businessinsider.com/inside-rise-labubu-monsters-popmart-toy-adults-china-sold-out-2024-11 |access-date=2024-11-19 |website=[[Business Insider]] |language=en-US}}</ref>.

[[Rossiya]]da esa Federatsiya Kengashi Labubuni sotishni taqiqlash taklifini berdi. Bunga sabab sifatida ularning „qoʻrqinchli koʻrinishi“ va bolalar ruhiyatiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkinligi keltirilgan<ref name=":10">{{Cite web |date=2025-05-29 |title=В России предложили запретить модные фигурки Лабубу — сенатор считает их вредными для психики |trans-title=Rossiyada mashhur Labubu figuralarini taqiqlash taklif qilindi — senator ularni ruhiyatga zararli deb hisoblaydi |url=https://kanobu.ru/news/v-rossii-predlozhili-zapretit-modnyie-figurki-labubu-senator-schitaet-ih-vrednyimi-dlya-psihiki-501216/ |access-date=2025-06-19 |website=Kanobu.ru |language=ru}}</ref>. [[Fan, taʼlim va madaniyat qoʻmitasi]] rais oʻrinbosari [[Yekaterina Altabaeva]] bu figuralar bolalarda qoʻrquv uygʻotishini aytgan va [[Rospotrebnadzor]] hamda [[Rosobrnadzor]]ga ularni taqiqlash imkoniyatini koʻrib chiqishni tavsiya qilgan<ref name=":10" />. [[Davlat Dumasi]]ning Oila masalalari boʻyicha qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari [[Tatyana Butskaya]] Labubular Rossiyada amaldagi meʼyorlarga zid tarzda sotilayotganini bildirgan. Uning soʻzlariga koʻra, oʻyinchoqlar ustida rus tilida yozilgan hech qanday yozuv boʻlmagan, shuningdek, ularning ishlab chiqaruvchisi Rossiyada emasligi ham koʻrsatilmagan<ref>{{Cite web |title=Роскачество начало проверку Labubu. Из-за их огромной популярности в Думе готовят законопроект о «правильных игрушках» |trans-title=Labubu boʻyicha Roskachestvo tekshiruv boshladi. Ularning mashhurligi sababli Duma “toʻgʻri oʻyinchoqlar” haqida qonun loyihasi tayyorlamoqda |url=https://www.pravilamag.ru/news/society-news/01-06-2025/750579-roskachestvo-nachalo-proverku-labubu-iz-za-ih-ogromnoi-populyarnosti-v-dume-gotovyat-zakonoproekt-o-pravilnyh-igrushkah/ |access-date=2025-06-19 |website=Pravilamag.ru |language=ru-RU}}</ref>. Biroq ishlab chiqaruvchi bu oʻyinchoqni bolalar uchun moʻljallangan deb taqdim etmaydi: uning yosh cheklovi 15 yoshdan katta deb belgilangan<ref>{{Cite web |date=2025-06-01 |title=«Urodskiy» trend s parijskimi kornyami: kak Labubu prodayut na milliardy i pri chem tut Lisa iz BLACKPINK |trans-title="Xunuk" trend parij ildizlari bilan: Labubu qanday qilib milliardlab daromad keltirmoqda va bu yerda BLACKPINK’dagi Lisa qanday bogʻliq |url=https://rtvi.us/culture/urodskij-trend-s-parizhskimi-kornyami-kak-labubu-prodayut-na-milliardy-i-pri-chem-tut-lisa-iz-blackpink/ |access-date=2025-06-19 |website=[[RTVI.us]] |language=ru}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Oʻyinchoq brendlari]]
[[Turkum:Yumshoq oʻyinchoqlar]]
[[Turkum:2015-yilda tanishtirilgan badiiy qahramonlar]]
[[Turkum:Oʻyinchoq kolleksionerligi]]
[[Turkum:2010-yillardagi oʻyinchoqlar]]
[[Turkum:2020-yillardagi oʻyinchoqlar]]
[[Turkum:2020-yillardagi urf va trendlar]]