Лев Феофилович Костенко (1841-йил 19-феврал – 1891-йил 28-сентябр) – рус лашкарбошиси, Бош штаб генерал-маёри, дипломат, ҳарбий шарқшунос, Туркистон юришлари қатнашчиси[1].

Лев Костенко
Асл исми русча: Лев Феофилович Костенко
Таваллуди 1841-йил 19-феврал
Полтава губернияси, Россия империяси
Вафоти 1891-йил 28-сентябр
Санкт-Петербург, Россия империяси
Унвони генерал-маёр
Жанг/уруш Хива юриши (1873)

Биографияси

1841-йил 19-февралда Полтава губерниясида туғилган. Петровск-Полтава кадет корпусида, 2-Константинов ҳарбий билим юртида ва Бош штабнинг Николаев академиясида таълим олган[2].

1860-йилда 14-Туркистон отишма баталёнига хизматга тайинланиб, иккинчи лейтенант сифатида мактабни тамомлаган. 1866-йил декабрда академияни тугатгач, Бош штабга хизматга тайинланган.

1867-йилда Туркистон ҳарбий округи штаб-квартираси катта адютантининг ёрдамчиси этиб тайинланган. Бу ерда Туркистон ўлкаси ҳақидаги маълумотларни фаол равишда тўплаган, ушбу маълумотларни кейинчалик бир қанча асарларда тақдим этган.

1868-йил январ ойида Статистика қўмитасининг аъзоси этиб тайинландади, шундан сўнг унга Санкт-Петербургда бўлиб ўтадиган Бутунроссия ишлаб чиқариш кўргазмаси учун минтақанинг экспонатларини йиғиш ва тизимли тартибга солиш ишлари топширилади.

1870-йил 1-майда дипломатик мақсадларда Бухоро амирлигига юборилган; Хива билан муносабатларнинг кескинлашганини ҳисобга олиб, амир Музаффархонни Россия томонига оғдириш империя учун мақсадга мувофиқ бўлган; лекин шу билан бирга, амирнинг Афғонистон билан алоқалари ҳам бўлган, хон уларни ўз томонига тортишга ҳаракат қилган; бу ҳаракатларга қарши афғонлар Бухоро чегарасига 12 минг аскар жойлаштирганлар. Ўша йил 23-май куни Костенко Бухорога келган ва узоқ давом этган музокаралардан сўнг муваффақиятли натижага эришиб, 18-июл куни мен қайтиб кетган.

1873-йилда Хива юришида қатнашиб, жангларда алоҳида ажралиб тургани учун Туркистон ҳарбий округи штабига катта адютант этиб тайинланиб, 2-даражали Авлиё Станислав ордени ва подполковник унвони билан тақдирланган[3]. 1874-йилда чет элга таътил олиб, Жазоир ва Тунисда жойлашган қўшинлар билан танишиш учун Африкага йўл олган.

1876 ​​йилда Костенкога Туркистон ҳарбий округининг ҳарбий статистик тавсифларини тузиш топширилди. Худди шу йили у Олой тоғларига экспедиция қилди. У Помирга биринчи бўлиб ташриф буюрган ва бу унчалик таниқли бўлмаган мамлакатни тасвирлаган саёҳатчилардан бири эди.

1878-йилда Еттисув вилоятининг штаб бошлиғи этиб тайинланган ва бу ерда Тян-Шан бўйлаб бир неча бор саёҳат қилган, тоғ тизимларини ўрганган ва тавсифини ёзган.

1885-йил декабр ойида Омск ҳарбий округи қўшинлари қўмондонлигига тайинланган ва бир неча ой ўтгач, 1886-йил феврал ойида Санкт-Петербургга Бош штабнинг Ҳарбий-илмий қўмитаси катта котиби лавозимига ўтказилган. 1887-йил июн ойида Бош штабнинг Осиё қисми бошлиғи этиб тайинланган[4], ўша йилнинг август ойида генерал-маёр унвонига сазовор бўлган.

1890-йилда Амударё флотилияси тўғрисидаги янги низомларни ишлаб чиқишда фаол иштирок этган.

1891-йил 28-сентябрда Санкт-Петербург шаҳрида вафот этган ва Смоленск православ қабристонига дафн этилган.

Манбалар

  1. ↑ М. К. Басханов „Костенко Лев Феофилович“, . Русские военные востоковеды до 1917 года. Биобиблиографический словарь. Андоза:М.: «Восточная литература», 2005 — 128-бет. 
  2. ↑ Глиноецкий Н. П. Исторический очерк Николаевской академии Генерального штаба. СПб., 1882.
  3. ↑ Костенко, Лев Феофилович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918.
  4. ↑ Костенко, Лев Феофилович // Ҳарбий энсиклопедия / В. Ф. Новицкий … [ва б.]. — 1911—1915.