Ziyosfera

Lee Myung-bak

(Li Myon Bakdan yoʻnaltirildi)

Ли Мён Бак (кор. 이명박?, 李明博? ; жинс. 1941 йил 19-декабр, Осака туғилган)) 2008 — йил 25-февралдан 2013 -йил 25- февралгача Корея Республикаси Президенти бўлган. Болалигида у японча исмини Цукияма Акихиро (японча: 月山明博) эди.

2018 -йил 5-октабрда Сеул суди собиқ президентни коррупсияда айбланиб, 15 йилга озодликдан маҳрум қилди ва 11,5 миллион доллар жаримага тортди[1]. 2020-йил 29-октябрда Олий суд Лининг порахўрлик ва ўзлаштиришда айбланган 17 йиллик қамоқ жазосини, шунингдек, 13 миллиард ₩ (11,4 миллион доллар) жарима ва қўшимча 5,78 миллиард ₩ (5 миллион доллар) мусодара қилишни ўз кучида қолдирди[2]➤.

Ли Мён Бак Япониянинг Осаканинг, Накакавачи-кун (ҳозирги Хирано-ку, Осака шаҳри) корейслар турар жойида туғилган. Туғилганлик тўғрисидаги гувоҳномада япон исми Ли Цукияма Акиҳиро қайд этилган.

Ота-боболар китобида Ли Мён Бак Ли Санг Чунг (кор. й-и-ии). Қолган учта акасининг исмлари ҳам „сан“ бўғини билан бошланади (й — " тенг ", "бир- бирининг ўртасида "). Ли Санг Чунгнинг тўлиқ исми „ўз-ўзидан аниқлаш“, „бошқалар билан тенглашиш“ деб таржима қилинади). Паспортда ёзилган ҳозирги исмига келсак, Ли унинг келиб чиқишини онаси тўлин ойда тушида ўғил болага ҳомиладор бўлганини кўрганида, унга Мюнг исмини қўйишга қарор қилгани билан изоҳлади (ба — " ёрқин ", " аниқ ") Бак (да — " кенг ", " кенгаювчи "), бу „кенгаювчи ёруғлик“ ёки „ёруғлик, поклик олиб келадиган одам“ деб таржима қилиниши мумкин.

Унинг отаси Ли Чунг Ву (т. й-и-и-и), Японияда чорвачилик фирмасида ишлаган ва унинг онаси Чаэ Таэ Вон (кор. жауҳаи), уй бекаси ва насроний эди. Ли Мён Бакнинг учта ака укаси ва учта опа-синглиси бор эди ва етти фарзанднинг бешинчиси эди.

1945-йилда Иккинчи жаҳон урушида Япония мағлубиятга учрагач, унинг оиласи отасининг она шаҳри Поханга (кор. 포항), (насл. Геонгсангбук-до, Жанубий Корея). Айни вақтда улар сузиб юрган кема Корея қирғоқларида чўкиб кетган ва оила аранг қочишга муваффақ бўлган. Аммо улар билан олиб юрган барча нарсалар кема билан бирга чўкиб кетди, шунинг учун оила ҳамма нарсани нолдан бошлашга мажбур бўлди. Аммо оила ўшанда нафақат мулкий йўқотишларга дуч келди.

Корея уруши пайтида (1950-1953), Похан шаҳрини бомбардимон қилиш пайтида унинг катта синглиси ва укаси Ли Мён Бакнинг кўз ўнгида ўлдирилган.

Уруш туфайли Ли Мён Бакнинг отаси ишсиз қолди ва оила кўчиб, ташландиқ черковга жойлашишга мажбур бўлди. Катта оила битта хонада яшаган.

Ўрта мактабда ўқиётганда (Кор. 중학교) дистрофия туфайли ҳушидан кетган ва кейин тўрт ой давомида ётоқдан туролмай қолган ҳолат бўлган. Бироқ, у барча битирувчи синф ўқувчилари орасида иккинчи энг яхши кўрсаткич сифатида битирган.

Ўша пайтда фақат аҳолининг имтиёзли қатламидан бўлган одамлар ўқишни давом эттириш — тўлиқ ўрта мактабда ўқиш учун пул тўлаш ҳақида ўйлашлари мумкин эди. Ли Мён Бакнинг оиласи учун жуда оғир юк бўлган, шунинг учун ота-онаси уни ўқишдан тўхтатган. Катта оилаларда барча умидлар катта ёшдаги болаларга (Ли оиласида, катта акага) боғланган. Мюнг-бак олий маълумот олишни кута олмади, шунинг учун у акасининг ўқиши учун пул топиш учун онасига нон сотишда ёрдам беришни режалаштирди.

Бироқ, агар у ўрта мактабни бутун мактаб бўйича ўқув натижалари бўйича биринчи ўринда тугаца, у стипендия олиши мумкинлигини ва шунинг учун кечки мактабга киришини, кундузи у турли хил майда-чуйдалар билан савдо қила олишини билди. Унинг курсдошлари ва танишлари уни танимасди, у буғдой сомон қалпоқли кўзлари билан юрарди (кейинчалик у энг катта шармандаликни қачон бошдан кечирганлиги ҳақида сўрашганида, у шундай жавоб берди: "Мен ўсмирлик пайтимда қизлар мактаби олдида нон сотардим. "). Амалиётдошлари ундан 3-4 ёш катта эди, лекин кейинроқ ўқиб яхши натижа олишини айтишди. Натижада Ли Мён Бак мактабни энг яхши ўқувчи сифатида тамомлади.

Ўқитувчиси унга стипендия билан Похандаги Донгжи Cоммерcиал Cомпреҳенсиве Ҳигҳ Счоолга ўқишга рухсат бериб, кундузи ишлаш ва кечаси ўқиш имконини берди.

Катта ўғли Ли Санг Деукга (кор. Сеонг-деук) (2006—2008-йилларда Ли Санг Деук Жанубий Корея парламенти вице-спикери бўлган) олий маълумот бериш мақсадида оила Сеулга кўчиб ўтди. У оиласи билан Сеул ва Ли Мён Бакга кўчиб ўтди. Ўша пайтдаги орзуси шу эди: ҳар куни ишга бориб, ойлик маош олиш. Агар оддий ўрта умумий маълумотга эга бўлмасам, балки олий ёки балки тўлиқ бўлмаган олий маълумотга эга бўлсам, пул йўқлиги сабабли ўқишни ташлаб қўйсам яхши бўлади, деб қарор қилди. У эски китоб дўконидан институт имтиҳон дастурини сотиб олди ва Корея университетининг тижорат бўлимига ҳужжат топширди. Унинг университетга ўқишга кирганидан хабар топган Итаэвон бозоридаги савдогарлар унга ўқишга пул топиш учун тунда бозордаги чиқиндиларни тозалаш ишини беришди. Ота-онасининг уйи жуда кичкина бўлгани учун у тунни дўстининг уйида, кейин эса ишлайдиган ётоқхонада ўтказди. У ҳеч қачон энг яхши талаба сифатида олиш ҳуқуқига эга бўлган стипендияни олмаган, чунки стипендиядан маҳрум қилиш таҳдидига қарамай, у бир вақтлар қандайдир имтиҳон топширишдан бош тортган синфдошларини қўллаб-қувватлаган.

Унинг корхона раҳбари сифатида эришган ютуқлари корхонага ишга келган йили 98 киши бўлганлигидан далолат беради. 1992 йилда Ли компания директорлар кенгаши раиси лавозимидан кетганида, фирмада 168 000 киши ишлаган. Бу юқори натижа эди[3].

Ли Мён Бак бошчилигидаги Сеул мериясининг яна бир улуғвор лойиҳаси Сеул ўрмони лойиҳаси бўлди. Бу Сеулнинг Ню-Ёркдаги Марказий Парк ва Лондондаги Хайд Паркга жавоби эди. Сеул ўрмонида 400 мингга яқин дарахт бор, юзга яқин турли хил ҳайвонлар, шу жумладан кийик ва элка яшайди. Ўрмон 2005 йил июн ойида, қурилиш ишлари бошланганидан бир йил ўтгач, жамоатчиликка очилди[4].. Президент Лининг хизматларига нафақат Сеул аҳолиси ҳурмат бажо келтирди. 2006 йил май ойида Тиме журналининг Осиё версиясида „Бир пайтлар бетон ўрмоннинг рамзи бўлган Сеул яшил воҳага айланди ва энди Осиёнинг бошқа шаҳарларига атроф-муҳитга ғамхўрлик қилиш ва уни севиш учун намуна бўлмоқда“, деб ёзган эди. Чеонггечеон ўртасидаги қояларда ўтирган ва оёғини тўпиғигача сувга ботирган Лининг сурати бор эди[5].

Ахборот технологияларидан фойдаланиш бўйича дунёда биринчи ўринни эгаллаган ҳукуматни яратишда ҳам Ли дунёнинг шарафига сазовордир.

2007-йил 10-майда Ли Буюк Мамлакат партиясидан бўлажак сайловларда президентликка номзодини қўйиш ниятини расман эълон қилди. 2007-йил 20-август у Буюк мамлакат партиясидан президентликка номзод бўлган праймеризда Пак Кин Хени мағлуб этиб, президентликка номзод бўлди. Праймериз давомида Ли Сеулнинг қиммат Догок ҳудудидаги ерларни ноқонуний сотиб олиш ва сотишдан фойда кўрганликда айбланган.

Президентлик

Ли 2007-йил декабр ойида бўлиб ўтган президентлик сайловларида 48,7 % овоз билан ғалаба қозонган. Бироқ Жанубий Кореяда сайловчиларнинг фаоллиги ҳар доимгидек паст эди. У 2008-йил 25-февралда қасамёд қилиб, иқтисодиётни тиклаш, АҚШ билан муносабатларни мустаҳкамлаш ва Шимолий Корея билан „жараённи амалга ошириш“га ваъда берди. Алоҳида-алоҳида, Ли Мён Бак „глобал демократия“ сиёсатини давом эттиришини ва қўшни Япония, Хитой ва Россия каби давлатлар билан ҳамкорликни янада йўлга қўйишини таъкидлади ҳамда Жанубий Корея ва АҚШ ўртасидаги муносабатларни мустаҳкамлашга ваъда берди. КХДРга нисбатан қатъий сиёсий курс.

Инаугурациядан икки ой ўтгач, Ли Мён Бакнинг рейтинги 28 фоизни ташкил этган бўлса, 2008-йилнинг июнида эса 17 фоизга тушиб кетди. АҚШ ва Корея Республикаси президентларининг АҚСҲ ва Корея Республикаси ўртасидаги эркин савдо тўғрисидаги битимни (КОРУС ФТА) ратификация қилиш масаласи бўйича муҳокамаси икки давлат қонунчиларининг норозилигига сабаб бўлди. Ли Мён Бакнинг саммит чоғида АҚСҲдан мол гўшти импортига қўйилган тақиқни қисман олиб ташлаш тўғрисидаги келишуви АҚШда эркин савдо тўғрисидаги битимни тасдиқлаш йўлидаги тўсиқларни бартараф этишга ёрдам бериши кутилган эди, бироқ корейслар АҚСҲ мол гўшти импортига рухсат беришга ниҳоятда душман эди. Корея ҳукумати шиддатли намойишчиларга нисбатан санксиялар қўлланиши, намойишчиларнинг полиция билан тўқнашувига йўл қўймаслик учун барча чоралар кўрилиши ҳақида баёнот берди.

Намойиш 2 ойдан ортиқ давом этди ва охир-оқибат пикетнинг асл мақсади — Америка мол гўшти импортига қарши норозилик — мухолифатнинг зўравон норозилиги билан алмаштирилди. Натижада бизнес катта зарар кўрди ва ижтимоий харажатлар тахминан 3 751 300 000 000 вонни ташкил этди.

Таълим сиёсати

Махсус ишлаб чиқилган таълим тизимини таклиф қилиб, Президент Ли маъмурияти талабаларга кредитлар берадиган Миллий стипендия жамғармасини ташкил этди. Бундан ташқари, ҳукумат ўқиш учун тўлашда қийналаётганлар учун „кечиктирилган тўлов“ тизимини қўллаб-қувватлади.

Диний сиёсат

Чоге Буддист ордени содиқ насронийси бўлган Ли Мён Бак ҳукуматининг кўп марта душманлигига чидади. Хусусан, Ли Мён Бак ҳукумати буддизмни давлат томонидан молиялаштиришни қисқартирди, Будданинг туғилган кунини (Лотус чироқлари фестивали) давлат даражасида тан олмади ва Чоге ордени маъбуд номларини янги манзил тизимига киритишни тақиқлади[6].

Иқтисодий сиёсат

"Мбномиcс" — бу Ли Мён Бакнинг макроиқтисодий сиёсатига нисбатан қўлланиладиган атама. Мюнг-Бак (Мб) бош ҳарфлари ва „иқтисод“ сўзининг қўшилишидан олинган атама.

Қариндошларига нисбатан коррупция айбловлари

Ли ўзининг катта акаси Ли Санг Дукка нисбатан қариндош-уруғлиги учун танқид қилинган, унинг шахсий ёрдамчиси СЛС гуруҳидан 0,5-0,6 миллион доллар олганликда айбланган[7]. Ли Санг Дукнинг ўзи ҳам Тўрт асосий дарё лойиҳаси учун пул ундириш учун Олий прокурор Сулаймондан пора олгани учун 14 ой қамоқда ўтирди[8].

Мукофотлар ва унвонлар

Ўринлар

  • 2007-йил Экологик қаҳрамон — Тиме журнали томонидан эълон қилинган
  • 2005-йил „2005-йил одами“ унвони Финанcиал Тимес консерни таркибига кирувчи „Диреcт Инвестменц“ (фДи) журнали томонидан берилган.
  • 1999-йил Корея Республикасида ХХИ аср бизнес етакчиси — Даилй Эcономиc газетаси ва Жанубий Корея саноат федерацияси томонидан мамлакатнинг 30 та етакчи ишбилармонлари рўйхатига киритилган.
  • 1998-йил Мамлакат тараққиётига катта ҳисса қўшган 50 та этакчидан бири — Жосеон Илбо газетаси томонидан тузилган лидерлар рўйхати
  • 1985-йил „Олтин минора“ давлат ордени — 1-даражали „Саноат ордени“ билан тақдирланган.
  • 1984-йил „Фуқаролик ордени“ давлат мукофоти билан тақдирланган.

Нашрлар

  • 2007-йил — „Она“ (корр. (кели)
  • 2007-йил — „Ли Мён Бакнинг қатъий ваъдаси“ (кор. „иламидеэ-и-и-и-и-и-и-и-и-и-иё“)
  • 2007-йил — "" (кор. „деэ-деэ-деэ-деэ-деэ“)
  • 2005-йил — „Чеонггечеон келажакка оқади“ (Кор. „сеагаэ-и-и-ми-мами-мами“)
  • 2002-йил „Бошқалар умидсизлик ҳақида гапирганда умид қиламан“ (Кор. „сеандаэии-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-иё“)
  • 1995-йил — „Мо�М24�жизалар содир бўлмайди“ (корр. „сеунҳамажоэно“)

Эслатмалар

  1. ↑ Экс-президента Южной Кореи приговорили к 15 годам тюрми за коррупсию
  2. ↑ [Неwсмакер] Супреме Cоурт упҳолдс 17-еар сентенcе агаинст эх-пресидент Леэ
  3. ↑ Статя в южнокорейской газете „Тҳе Кореа Ҳералд“(кор.)
  4. ↑ Роберт Коэҳлер (Мар. 2008). Кореаъс CЕО Пресидент Леэ Мюнг-бак, Сеоул Селеcтион. ИСБН 89-91913-27-Х(ингл.)
  5. ↑ Статя Браяна Уолша (Брян Wалш) „Савинг Сеоул“ в журнале „Тиме“(ингл.)
  6. ↑ Орден Чоге#.Д0.9А.Д0.БЕ.Д0.БД.Д1.84.Д0.ББ.Д0.Б8.Д0.БА.Д1.82.Д1.81.Д0.БФ.Д1.80.Д0.Б0.Д0.Б2.Д0.Б8.Д1.82.Д0.Б5.Д0.ББ.Д1.8C.Д1.81.Д1.82.Д0.Б2.Д0.БЕ.Д0.БC.Д0.9Б.Д0.Б8.Д0.9C.Д1.91.Д0.БД.Д0.91.Д0.Б0.Д0.БА.Д0.Б0
  7. ↑ 위기 맞은 이상득
  8. ↑ '4대강 사업 비리' 대통령 사촌형 일가 고발

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Lee_Myung-bak" dan olindi