Li Tie sahifasining manbasini koʻrish

{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Li Tie<br />李铁
 | tasvir             = 
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|df=yes|1977|5|18}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Shenyang}}, [[Liaoning]], Xitoy
 | boʻyi              = {{convert|1.83|m|ftin|abbr=on}}
 | yoshlikyillari1    = 1992—1998
 | yoshlikklublari1   = Liaoning
 | yoshlikyillari2    = 1993—1998
 | yoshlikklublari2   = → Shenzhen Jianlibao (ijara)
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]]
 | yillar1            = 1998—2003
 | klublar1           = Liaoning
 | isht1              = 82
 | gollar1            = 17
 | yillar2            = 2002—2003
 | klublar2           = → [[Everton F.C.|Everton]] (ijara)
 | isht2              = 29
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2003—2006
 | klublar3           = [[Everton F.C.|Everton]]
 | isht3              = 5
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2006—2008
 | klublar4           = Sheffield United
 | isht4              = 0
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2008
 | klublar5           = Chengdu Blades
 | isht5              = 24
 | gollar5            = 1
 | yillar6            = 2009—2011
 | klublar6           = Liaoning
 | isht6              = 46
 | gollar6            = 1
 | milliyyillar1      = 1995—2007
 | milliyjamoa1       = [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy]]
 | milliyisht1        = 92
 | milliygollar1      = 6
 | boshliqyillar1     = 2012—2015
 | boshliqklublar1    = [[Guangzhou F.C.|Guangzhou Evergrande]] (yordamchi)
 | boshliqyillar2     = 2014
 | boshliqklublar2    = [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy]] (yordamchi)
 | boshliqyillar3     = 2015
 | boshliqklublar3    = Hebei China Fortune (yordamchi)
 | boshliqyillar4     = 2015—2016
 | boshliqklublar4    = [[Hebei China Fortune]]
 | boshliqyillar5     = 2016—2017
 | boshliqklublar5    = [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy]] (yordamchi)
 | boshliqyillar6     = 2017—2019
 | boshliqklublar6    = Wuhan Zall
 | boshliqyillar7     = 2019—2021
 | boshliqklublar7    = [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy]]
 | club-update        = 27 August 2016
}}

'''Li Tie''' ({{Xitoycha|李鐵|李铁|Lǐ Tiě}}; 1977-yil 18-mayda tugʻilgan) – [[Xitoylar|xitoylik]] professional [[futbol]] murabbiyi va sobiq xalqaro futbolchi.

Futbolchi sifatida u Xitoyning Jia-A ligasida Liaoning FC, Premer-ligada Everton, Futbol Ligasi chempionatida Sheffild Yunayted va Xitoy Superligasida Chengdu Bleydsni boshqargan. Murabbiylik faoliyatini „[[Guangzhou F.C.|Guanchjou Evergrand]]“da yordamchi murabbiy sifatida boshlagan. U [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy terma jamoasiga]], keyin esa „Xebey China Fortune“ga oʻtdi va u yerda oʻzining birinchi murabbiylik lavozimini egalladi.

== Jamoalardagi faoliyati ==

=== Liaoning FC ===
Li Ti oʻz futbolchilik faoliyatini oʻn besh yoshida boshlagan, 1992-yilda Liaoning FC yoshlar akademiyasi tizimiga qoʻshilgan. Keyingi yili u Jianlibao homiyligida besh yillik oʻquv dasturi uchun [[Braziliya|Braziliyaga]] yuborildi va yangi tashkil etilgan yoshlar futbol jamoasining sardori boʻldi. Li oʻzining professional faoliyatini „Lyaoning“ klubida oʻynashdan boshlagan va 1999-yilgi liga mavsumida Liaoning ligada ikkinchi oʻrinni egallaganida mashhurlikka erishgan.

=== Everton ===
Merseysideda uning „Everton“ futbolchisi sifatidagi birinchi mavsumi muvaffaqiyatli boʻldi. Keyin murabbiy David Moyes uni yigirma toʻqqizta liga oʻyinida oʻynatdi va koʻp oʻyinlarda maydonga tushirdi, bu yerda uning [[Yarim himoyachi|himoyaviy yarim himoyachi]] sifatidagi namoyishlari klubga 2002-2003-yilgi mavsumda yettinchi oʻrinni egallashiga yordam berdi.

Lini muvaffaqiyatli ijaraga olganidan soʻng, Everton 2002-2003-yilgi mavsumdan keyin oʻzining sobiq klubi Liaoning FC bilan doimiy ravishda shartnoma imzolash uchun kurash olib bordi va bitim nihoyat 2003-yil 12-avgustda Li uch yillik shartnoma imzolandi. „Everton“ uning transferi uchun 1 200 000 funt toʻlagan, shartnomaning uchdan ikki qismi homiylik hisobidan toʻlangan. Klub egasi Xitoy klublarining yuqori takliflariga qaramay, unga Premer-ligaga oʻtish imkonini berdi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=12-avgust 2003-yil |title=Everton secure Li Tie deal |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/e/everton/2955762.stm}}</ref>. 2003-04-yilgi mavsum boshida Lining boshlanishi 2003-yilning 16-avgustida Devid Unsworth oʻrniga maydonga tushganidan soʻng „[[Arsenal F.C.|Arsenal]]“ ga qarshi oʻyindan chetlatilishi bilan yakunlandi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=16-avgust 2003-yil |title=Campbell off in Arsenal win |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3140777.stm}}</ref>. Bir qator jarohatlar Li oʻsha mavsumda atigi beshta oʻyin oʻtkazganini anglatadi.

2005-yilning yozida, Everton asosiy jamoasidagi soʻnggi oʻyinidan oʻn sakkiz oy oʻtgach, Li mavsumoldi oʻrtoqlik oʻyinida Gamlitzga qarshi toʻliq oʻyinni oʻtkazdi. U bir qator boshqa mavsumoldi oʻyinlarini oʻtkazdi.

== Korruptsiya boʻyicha tergov ==
2022-yil 26-noyabrda Li partiyaning ichki intizom organi boʻlgan Intizomni tekshirish boʻyicha markaziy komissiya (CCDI) va Xitoyning korrupsiyaga qarshi kurash boʻyicha oliy agentligi Milliy nazorat komissiyasi tomonidan „qonunlarni jiddiy buzganlik“ uchun tergovga tortilgan edi<ref>{{cite news |author1=Guo, Rui |date=26 November 2022 |title=China's former football head coach Li Tie under investigation for ‘serious violations of the law’ |work=South China Morning Post |url=https://www.scmp.com/news/china/politics/article/3201103/chinas-former-football-head-coach-li-tie-under-investigation-serious-violations-law |access-date=1 February 2023}}</ref><ref>{{cite news |date=26 November 2022 |title=Former head coach of China's national soccer team under investigation |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/former-head-coach-chinas-national-soccer-team-under-investigation-2022-11-26/ |access-date=1 February 2023}}</ref>.

2024-yilning 23-fevralida Li Xitoy terma jamoasini boshqarib turgan vaqtida „pora qabul qilgan va taklif qilganlik“ hamda „Xebey China Fortune“ va „Uxan Zall“ klublarini boshqargan vaqtida kelishilgan oʻyinlarda ishtirok etgani va tashkil qilgani uchun sudda ekani xabar qilingan va yakunda u bu qilmishiga iqror boʻlgan edi<ref>{{Cite news |last=D'Urso |first=Joey |date=2024-02-20 |title=Li Tie: Confessions of corruption, at risk of time in jail – so what has happened? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/athletic/5270134/2024/02/20/li-tie-china-corruption/ |url-status=live |access-date=2024-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241128180843/https://www.nytimes.com/athletic/5270134/2024/02/20/li-tie-china-corruption/ |archive-date=2024-11-28 |issn=0362-4331}}</ref>.

2024-yil 13-dekabrda Li yuqoridagi jinoyati uchun aybdor deb topilib, 20 yilga ozodlikdan mahrum etilgani xabar qilingan edi<ref>{{Cite web |last=Mulvenney |first=Nick |date=2024-12-13 |title=Former China coach Li Tie sentenced to 20 years in prison for bribery |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/china-sentences-former-national-soccer-coach-20-years-prison-bribery-state-media-2024-12-13/ |access-date=2024-12-13 |website=Reuters}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://qalampir.uz/news/khitoy-terma-zhamoasi-sobik-bosh-murabbiyi-20-yilga-k-amaldi-111217 |sarlavha=Хитой терма жамоаси собиқ бош мураббийи 20 йилга қамалди. |sana=20224/12/13}}</ref>.

== Xalqaro gollar ==
{| class="wikitable"
!№
! Sana
! Joy
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
| 1.
| 2000-yil 23-yanvar
| rowspan="2" | Thong Nhat stadioni, [[Xoshimin|Xoshimin shahri]], [[Vyetnam|Vetnam]]
|{{fb|PHI}}
| align="center" | '''8''' – 0
| align="center" | 8–0
| rowspan="2" | [[Futbol boʻyicha 2000-yilgi Osiyo kubogiga saralash|2000-yilgi Osiyo kubogi saralashi]]
|-
| 2.
| 2000-yil 26-yanvar
|{{fb|GUM}}
| align="center" | '''14''' – 0
| align="center" | 14–0
|}

== Karyera statistikasi ==

=== Klub ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |Klub harakati
! colspan="2" |Liga
! colspan="2" |Kubok
! colspan="2" |Liga kubigi
! colspan="2" |Mintaqaviy
! colspan="2" |Jami
|-
!Mavsum
!Klub
!Liga
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Goals
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
|-
! colspan="3" |Xitoy XR
! colspan="2" |Liga
! colspan="2" |Xitoy kubogi
! colspan="2" |Xitoy liga kubogi
! colspan="2" |[[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo]]
! colspan="2" |Jami
|-
|1999
| rowspan="4" |Liaoning FC
| rowspan="4" |Xitoy Jia-A ligasi
|24
|0
|
|
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|24
|0
|-
|2000
|25
|0
|
|
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|25
|0
|-
|2001
|26
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|26
|0
|-
|2002
|7
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|7
|0
|-
! colspan="3" |Angliya
! colspan="2" |LIga
! colspan="2" |Angliya kubogi
! colspan="2" |Liga kubogi
! colspan="2" |[[UEFA|Yevropa]]
! colspan="2" |Jami
|-
|2002-03
| rowspan="4" |Everton
| rowspan="5" |Premyer-liga
|29
|0
|1
|0
|3
|0
|0
|0
|33
|0
|-
|2003-04
|5
|0
|0
|0
|2
|0
|0
|0
|7
|0
|-
|2004-05
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2005-06
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2006-07
| rowspan="2" |Sheffield United
|0
|0
|0
|0
|1
|0
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
|2007-08
|Angliya chempionati
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
! colspan="3" |Xitoy XR
! colspan="2" |Liga
! colspan="2" |Xitoy kubogi
! colspan="2" |Xitoy liga kubogi
! colspan="2" |[[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Asia]]
! colspan="2" |Jami
|-
|2008
|Chengdu Blades
|Xitoy Superligasi
|24
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|24
|1
|-
|2009
| rowspan="3" |Liaoning Whowin
|Xitoy birinchi ligasi
|22
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|22
|1
|-
|2010
| rowspan="2" |Xitoy Superligasi
|24
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|24
|0
|-
|2011
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
! rowspan="2" |Jami
! colspan="2" |Xitoy XR
!152
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!152
!2
|-
! colspan="2" |Angliya
!34
!0
!1
!0
!6
!0
!0
!0
!41
!0
|-
! colspan="3" |Jami
!186
!2
!1
!0
!6
!0
!0
!0
!193
!2
|}

== Yutuqlar ==

=== Oʻyinchi ===

==== Klub ====
'''Liaoning Whowin'''

* Xitoy Birinchi ligasi : 2009<ref>{{veb manbasi|url=http://sports.sina.com.cn/b/2009-03-28/17414294050.shtml|sarlavha=中甲最终积分榜：辽宁冠军南昌冲超成功 四川降级|ish=sports.sina.com.cn|sana=2009-03-28|kirish sanasi=2019-08-06}}</ref>

* Xitoy Angliya Superkubogi : 1999-yil

==== Individual ====

* Xitoy Jia-A ligasining yil jamoasi: 1999, 2001

=== Menejer ===

==== Klub ====

; Wuhan Zall

* Xitoy Birinchi ligasi (1): 2018

==== Individual ====

* Xitoy ligasida yilning eng yaxshi murabbiyi (1): 2018<ref>[http://sports.sina.com.cn/china/b/2018-11-16/doc-ihnvukff5529620.shtml 中甲联赛颁奖典礼在京举行 共颁出各类共17大奖项]</ref>

== Havolalar ==
[[Turkum:1977-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
<references />

== Havolalar ==

* {{Soccerbase}}
* {{Soccerway|li-tie/28486}}
{{Xitoy milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Tie, Li}}
[[Turkum:Xitoylik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Liaoning F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Everton F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Sheffield United F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Chengdu Tiancheng F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Xitoy Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Xitoy Birinchi ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Xitoylik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 1998 futbolchilari]]
[[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2000 futbolchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2002 oʻyinchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2007 futbolchilari]]
[[Turkum:Xitoylik futbol murabbiylar]]
[[Turkum:Xitoy milliy futbol jamoasi murabbiylari]]