Lipizzan oti sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Maestoso_Basowizza_&_Oberbereiter_Hausberger.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Maestoso_Basowizza_%26_Oberbereiter_Hausberger.jpg/220px-Maestoso_Basowizza_%26_Oberbereiter_Hausberger.jpg|thumb]]
Lipizzan (''lipizzan'', ''lipizzaner'') — chavandoz tomonidan miniladigan otlar zoti. Balandligi taxminan 147-157 santimetr, ular ochiq kul rangga ega. Ular harakatchan tanasi bilan murakkab harakatlarni oʻrganishi va bajarish qobiliyatiga ega.

Bu zot 1580-yildan boshlab Lipiza qishlogʻida koʻpaytirila boshlandi, shuning uchun u oʻz nomini ushbu qishloq nomidan olgan. Bu zot eski [[Vena (shahar)|Vena]] ispan chavandozlari maktabi bilan chambarchas bogʻliq.

== Xususiyatlari ==
Ularning yerdan baladligi 147-157 santimetr<ref name="LIPORG">{{Veb manbasi|url=http://www.lipizzan.org/aboutlipizzans.html|sarlavha=Lipizzan Origins|kirish sanasi=2008-09-17|muallif=|nashriyot=Lipizzan Association of North America|arxivsana=2018-09-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180928002545/http://www.lipizzan.org/aboutlipizzans.html}}</ref> ni tashkil qiladi, ba'zi otlar arava uchun moʻljallanganligi sababli ularning boʻyi 165 santimetrga yetadi<ref name="Ed111">Edwards, ''The Encyclopedia of the Horse'', p.111.</ref>.

Lipizzan otlari tekis yoki biroz qavis shaklidagi profilli uzun boshga ega. Jagʻi chuqur, quloqlari kichik, koʻzlari katta va ifodali, burun teshiklari harakatlanadi. Ularning qiyshiq qattiq boʻyni bor, past, mushakli va keng. Ularda orqa keng va chuqur, keng krup va mushak yelkalari bor. Oyoqlari mushakli va kuchli, keng boʻgʻinli<ref name="Bong">Bongianni, ''Simon & Schuster’s Guide to Horses and Ponies'', Entry 37.</ref>.

Ularning voyaga yetishi va tayyorlanishi odatda sekin boʻladi, lekin boshqa zotlarga qaraganda uzoqroq faol hayot kechiradilar. Ispaniya chavandozlari maktabida yigirma yoshli otlar murakkab mashqlarni bajaradilar<ref name="Ed111"/>.

== Rang ==
[[Fayl:Mare_&_Foal_3_(7361664544).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Mare_%26_Foal_3_%287361664544%29.jpg/220px-Mare_%26_Foal_3_%287361664544%29.jpg|thumb| Ona ot va qora toychogʻi]]
Lipizzanlarning aksariyati oq rangda, ba'zan dafna va qora ranglarda boʻladi. Boshqa kulrang otlar singari, ularning terisi qora, koʻzlari qora va moʻynasi oq. Ular toʻq rangda tugʻiladi va hayotning dastlabki 6-10 yilida asta-sekin kul rangga aylanadi. Ular koʻpincha ''notoʻgʻri'' ravishda oq otlar<ref name="LIPORG"/> deb tasniflanadi, ammo oq otlar och rangda tugʻiladi va terisi och rangdadir<ref name="UCD">{{Veb manbasi|url=http://www.vgl.ucdavis.edu/services/coatcolor.php|sarlavha=Introduction to Coat Color Genetics|ish=Veterinary Genetics Laboratory|nashriyot=[[University of California, Davis]]|kirish sanasi=2008-09-19|arxivsana=2017-10-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171010200000/http://www.vgl.ucdavis.edu/services/coatcolor.php}}</ref>.

Ularda XVIII asrga qadar ranglar sezilarli darajada xilma-xil edi<ref name="LIPORG"/>, lekin oq rang dominant gen<ref name="UCD"/> deb belgilanadi. Imperator oilasi oq rangni afzal koʻrgan va shuning uchun ot zotlari uni afzal korgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ansi.okstate.edu/breeds/horses/lipizzan/index.htm|sarlavha=Lipizzaner|nashriyot=Oklahoma State University|ish=Breeds of Livestock|kirish sanasi=2008-09-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080924151156/http://www.ansi.okstate.edu/breeds/horses/lipizzan/index.htm|arxivsana=2008-09-24}}</ref>. Biroq, ispan chavandozlari maktabida hech boʻlmaganda bitta qora aygʻirga ega boʻlish uchun qadimgi an'ana hali ham saqlanib qolgan<ref>Swinney, ''Horse Breeds of the World'', p.52.</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Commons turkum|Lipizzaner}}

[[Turkum:Otlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar]]
[[Turkum:Ot zotlari]]
[[Turkum:Biologik turlar]]
[[Turkum:Sutemizuvchilar]]