Lofa okrugi sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti|nomi=Lofa County|mavqe=[[Counties of Liberia|County]]|tasvir=|bayroq=Flag of Lofa County.svg|asos solingan=1964|sanalgan yil=2008|aholi=276863|vaqt mintaqasi=GMT}}
'''Lofa''' — [[Liberiya|Liberiyaning]] eng shimoliy qismida joylashgan okrug . [[Maʼmuriy-hududiy tuzilish|Mamlakatdagi maʼmuriy boʻlinishning birinchi darajasini]] tashkil etuvchi 15 okrugdan biri, u toʻqqizta tumanga ega. Voinjama okrugning maydoni {{Convert|9982|km2|mi2}}) boʻlgan poytaxt boʻlib xizmat qiladi<ref name="census2008">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], p. 10</ref>. 2008-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u 276,863 aholiga ega boʻlib, uni Liberiyadagi aholi soni boʻyicha uchinchi okrugga aylantirdi<ref name="census2008" />.

Lofa okrugi boshligʻi — Uilyam Tamba Kamba<ref>{{Veb manbasi|url=http://unmil.org/article.asp?id=2780|sarlavha=New 'One UN' office opens in northern Liberia to advance UN effectiveness in planning, coordination and programming|sana=7 June 2008|nashriyot=UNMIL|kirish sanasi=2008-10-14}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Okrug janubda [[Bong okrugi]] va gʻarbda Gbarpolu okrugi bilan chegaradosh. Lofaning shimoli-gʻarbiy qismlari [[Syerra-Leone]] davlati bilan, shimoli-sharqiy qismlari [[Gvineya]] bilan chegaradosh. Wuteve togʻi, Liberiyadagi eng baland togʻ, okrugning shimoliy-markaziy qismida joylashgan.

== Tarixi ==
Lofa okrugi sobiq Gʻarbiy provintsiyadan 1964-yilda tashkil etilgan. 1989-yilda boshlangan fuqarolar urushi okrugga salbiy taʼsir koʻrsatdi. 1999-yilda va 2000-yillarning boshlarida Liberiyadagi fuqarolar urushi paytida koʻp odamlar bu hududni qochqin sifatida tark etishgan. [[Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim Oy Harakati|Qizil Xoch tashkiloti]] 2004-yilning yanvar oyida koʻp odamlar qoʻshni [[Gvineya]] va [[Syerra-Leone|Syerra Leonedagi]] qochqinlar lagerlaridan qaytishni boshlaganini aytdi. Oʻsha paytda okrug aholisi 34,310 kishini tashkil qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.humanitarianinfo.org/liberia/assessments/others/doc/ICRC%20Update.Population.Assess.doc|sarlavha=Red Cross estimates of Lofa County populations January 2004|kirish sanasi=9 November 2016|nashriyot=Humanitarian Organization|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070929094303/http://www.humanitarianinfo.org/liberia/assessments/others/doc/ICRC%20Update.Population.Assess.doc|arxivsana=29 September 2007}}</ref>. Pokiston armiyasining UNMIL tinchlikparvar kuchlari 2005-yilga kelib mavjud edi.

Eng yirik shahar va okrug poytaxti — Voinjama boʻlib, aholisi 4945 nafar. Foya ikkinchi yirik shahar (aholisi 1760 kishi). Lofa 1984-yildan 1990-yilgacha xizmat qilgan marhum vitse-prezident doktor Garri F. Monibada xalqning eng hurmatli yetakchilaridan biri boʻlgan<ref name="history">{{Kitob manbasi|title=Historical Dictionary of Liberia|url=https://books.google.com/books?id=qt0_RrW8ghkC&q=grand+cape+county+liberia&pg=PA147|first=Elwood D.|last=Dunn|page=147|publisher=Scarecrow Press|year=2000|isbn=9781461659310}}</ref>.

== Geografiya ==
[[Fayl:Voinjama.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Voinjama.jpg/250px-Voinjama.jpg|left|thumb|250x250px| Voinjama koʻrinishi]]
Okrugning gʻarbiy qismida balandligi {{Convert|30|m|ft}} ga koʻtariladigan qirgʻoq tekisliklari mavjud dengiz sathidan ichkariga {{Convert|25|km|mi}} m masofada . Bu tekisliklarda {{Convert|4450|mm|in}} gacha yogʻingarchilik juda koʻpd {{Convert|4500|mm|in}} gacha yiliga va 85 dan 95 foizgacha namlik bilan uzoqroq quyosh nurini oling. Daryolar va soylar boʻylab botqoq, Savanna oʻrmonlari boʻlaklari bor. Shakarqamish bilan ekilgan sholi va manok mintaqada yetishtiriladigan asosiy ekinlardir<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Liberia - Country pastures and forage resource profile|url=http://www.fao.org/ag/agp/agpc/doc/Counprof/Liberia/liberia.htm|nashriyot=Food and Agricultural Organization|kirish sanasi=9 September 2016|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2016-11-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161102135005/http://www.fao.org/ag/agp/agpc/doc/counprof/liberia/liberia.htm}}</ref>. Lofa okrugi {{Convert|44444|ha|acre}} maydonni egallagan Bluyeama jamoat oʻrmoniga ega. . U uchta taklif qilingan milliy qoʻriqxonaga ega, yaʼni Wologizi togʻi ({{Convert|99538|ha|acre}}), {{Convert|37979|ha|acre}} tizmasi (37 979)) va Foya oʻrmoni ({{Convert|164628|ha|acre}}).). U {{Convert|9062.4|ha|acre}} maydonga ega Foya oʻrmonlarini oʻstirish loyihasiga ega ni tashkil etadi, bu esa Milliy plantatsiya maydoni sifatida belgilangan<ref>{{Cite report|url=http://www.fda.gov.lr/wp-content/uploads/bsk-pdf-manager/NATIONAL___FORESTS_CLASSIFICATION_AND_USES__MATRIX_15.pdf|access-date=8 November 2016|title=National Forests Classification, Acreages, Location And Utilization Index Division Of Scientific Research|publisher=Forest Research and Development (R&D)|date=|archivedate=9 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160909103114/http://www.fda.gov.lr/wp-content/uploads/bsk-pdf-manager/NATIONAL___FORESTS_CLASSIFICATION_AND_USES__MATRIX_15.pdf}}</ref>.

== Demografiyasi ==
2008-yil holatiga koʻra, okrug aholisi 276,863 kishidan iborat edi: 133,611 erkak va 143,252 ayol. Jinslar nisbati 1994-yildagi 107,8 ga nisbatan 93,3 ni tashkil etdi<ref name="p1216">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], p. </ref>. 2008-yilda uy xoʻjaliklari soni 45 095 ta, uy xoʻjaliklarining oʻrtacha kattaligi 5,5 tani tashkil etdi<ref name="p47">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], pp. </ref>. Aholisi jami aholining 9,50 foizini tashkil qilgan boʻlsa, 1994 yilda bu koʻrsatkich 8,00 foizni tashkil etgan. Okrugning maydoni 3854 kv.m ni, zichligi esa 1 kv.m ga 72 ni tashkil etdi. 1984 yilgi aholini roʻyxatga olish paytida zichlik 52 ni tashkil etdi <ref name="census2008">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], p. 10</ref> Liberiya turli vaqtlarda fuqarolar urushini boshidan kechirgan va okrugda 2008-yil holatiga koʻra urushlar tufayli koʻchirilganlarning umumiy soni 128 178 kishini tashkil etgan<ref name="p21">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], pp. </ref>. Shaharlarda yashovchi aholi soni 83 150 kishini tashkil etdi, ularning 40 592 nafari erkaklar va 42 558 nafari ayollardir. Qishloqlarda jami aholi soni 193 713 kishini, 93 019 nafarini erkaklar va 100 694 nafarini ayollar tashkil etdi. Shaharlarda yashovchi aholining umumiy ulushi 30,03 foizni, qolgan 070 foizi qishloq joylarda istiqomat qiladi. 2008 yilga kelib koʻchirilganlar soni 32 959 kishini, koʻchirilmaganlar soni esa 13 399 kishini tashkil etdi<ref name="p26">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], pp. </ref>. 2008-yil holatiga koʻra oʻn yoshdan oshgan savodlilar soni 79 196 nafarni, savodsizlar soni esa 66 907 nafarni tashkil etib, savodxonlik koʻrsatkichi 54,21 nafarni tashkil qildi. Savodli erkaklarning umumiy soni 47 865 kishini, savodli ayollarning umumiy soni esa 31 331 nafarni tashkil etdi<ref name="p47" />.

== Iqtisodiyoti ==
2011-yil holatiga koʻra, sholi plantatsiyalari maydoni {{Convert|40500|ha|acre}} tashkil etdi ni tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan umumiy sholi maydonining 16,961 foizini tashkil etdi. Umumiy ishlab chiqarish 8570 metrik tonnani tashkil etdi. 2011-yil holatiga koʻra, kassava plantatsiyalari soni 9090 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassava umumiy maydonining 7,4 foizini tashkil etdi. Umumiy ishlab chiqarish 11250 metrik tonnani tashkil etdi. Kakao plantatsiyalarining soni 11250 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassavaning umumiy maydonining 29,1 foizini tashkil etdi. Kauchuk plantatsiyalarining soni 810 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassavaning umumiy maydonining 1,3 foizini tashkil etdi. Qahva plantatsiyalari soni 11000 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassava umumiy maydonining 49,3 foizini tashkil etdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Plantation statistics of Liberia|url=http://liberia.opendataforafrica.org/goxnwxg/regional-agricultural-statistics-of-liberia-2011|nashriyot=Liberia Institute of Statistics & Geo-Information Services|kirish sanasi=9 November 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161109221641/http://liberia.opendataforafrica.org/goxnwxg/regional-agricultural-statistics-of-liberia-2011|arxivsana=9 November 2016}}</ref>. 2008-yil holatiga koʻra, tumanda 4323 nafar haq toʻlanadigan xodimlar, 38287 nafar yakka tartibdagi tadbirkorlar, 73046 nafar oilaviy ishchilar, 4565 nafari ish izlayotganlar, 6048 nafari ishlamaydiganlar, 23682 nafari uy xoʻjaliklarida ishlaganlar, 40653 nafari talabalar, 6061515 nafari pensiya olganlar. yarim kunlik ishchilar va 24 418 kishi, jami mehnatga layoqatli aholi soni 222 161 kishini tashkil etadi<ref name="p154">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], p. 154</ref>.

== Maʼmuriyati ==
Lofa tumanida olti tuman (2008-yil aholisi): Foya tumani (100 ming), Kolahun tumani (59 057), Salayya tumani (22 968), Voxun tumani (16 876), Voinjama tumani (40 730) va Zorzor tumani (40 352) bor<ref name="census2008">[[Lofa County#census|2008 Population and Housing census]], p. 10</ref>. Liberiya qonun chiqaruvchi organi Qoʻshma Shtatlar qonun chiqaruvchi organi asosida modellashtirilgan. Senat va Vakillar palatasi bilan tabiatan ikki palatali. Mamlakatda 13 ta okrug mavjud va aholi soniga qarab, har bir okrug kamida ikkita aʼzoga ega boʻlishi kerak, shu bilan birga palata aʼzolarining umumiy soni 64 tani tashkil etadi. Har bir aʼzo saylov okrugini ifodalaydi va umumiy ovoz berish asosida olti yillik muddatga saylanadi<ref name="official" />. 13 okrug uchun ikkitadan 26 ta senator bor edi va ular toʻqqiz yillik muddatga xizmat qiladi (30 senator, 15 okrug va 2011 yildan toʻqqiz yil). Senatorlar ham koʻpchilik ovozlar asosida saylanadi. Vitse-prezident Senat rahbari boʻlib, Prezident yoʻqligida ham Prezident vazifasini bajaradi<ref name="official">{{Veb manbasi|sarlavha=About The Republic Of Liberia – Politics|url=http://www.micat.gov.lr/index.php/home/republic-of-liberia/about-liberia/84-about-the-republic-of-liberia.html?showall=&start=2|kirish sanasi=23 October 2016|yil=2014|nashriyot=Ministry of Information, Government of Liberia|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2022-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220128183630/https://www.micat.gov.lr/index.php/home/republic-of-liberia/about-liberia/84-about-the-republic-of-liberia.html?showall=&start=2}}</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar|20em}}

== Havolalar ==

* {{Veb manbasi|sarlavha=2008 Population and Housing Census, final results|url=http://www.lisgis.net/pg_img/NPHC%202008%20Final%20Report.pdf|nashriyot=Liberia Institute of Statistics and Geo-information Services|yil=2009|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2020-06-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200624203536/http://www.lisgis.net/pg_img/NPHC%202008%20Final%20Report.pdf}}

== Havolalar ==

* [http://www.humanitarianinfo.org/Liberia/infocentre/pcodes/doc/Lofa_PCODE_Handbook_2005.pdf Joy nomlari kodlari] <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link tagged November 2016">doimiy o'lik havola</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup>
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Liberiya okruglari]]
[[Turkum:Liberiya tumanlari]]