Mabxara sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Saudi_Culture_-_സൗദി_സംസ്കാരം_03.JPG|thumb]]
'''Buxor''' ({{lang-ar|مبخر}}   yoki {{Lang|ar|مبخرة}}) [[Arab dunyosi|arab mamlalatlari  dunyosi]] va [[Turkiya|Turkiyada]] bir necha yillar avval qazilma ishlarida topilgan tutatqidir. Mabxora yoki buxr anʼanaviy ravishda loydan yoki yumshoq toshdan yasalgan. Mabxaraning asosiy vazifasi xonaga yaxshi, yoqimli hid berishdur.Aksariyat mabxaralar (yoki ''mabahir'', arabcha koʻplik) [[Kvadrat|toʻrtburchak]] poydevorga ega boʻlib, yon tomonlari ichkariga egilib, yon tomonlari tashqariga egilgan toʻrtburchak kosani qoʻllab-quvvatlaydi. Yogʻoch taglik koʻpincha oyoqlarni hosil qilish uchun oʻyilgan. Kubokning oʻzi metall lavha bilan qoplangan. Qadimgi [[wiktionary:burner|burnerlar]] yumshoq [[Metallar|metall]] qoziqlar va [[Jez|guruch]] tayoqlarning naqshli kombinatsiyalari bilan bezatilgan, koʻpincha yuqori qismning panellarida nometall bilan bezatilgan. Oyoqlari odatda [[Metallar|lavha]] bilan qoplangan. Tutaqir qisqichlar bilan birga keladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://bakhoor.ru/ |sarlavha=Baxurs: bu nima? Tarix, tavsif}}</ref>.

Hozirgu kunga kelib esa mabxaraning/buxorning koʻproq zamonaviy oʻzgarishlari naqshlar-u, turli xildagai toshlar va  yaltiroq qoplangan [[Metallar|lavhadan]] qilingan. Har bir  zodagon arab oilasida buxor mavjud edi. Ular [[Anʼana|anʼanaviy]] shaklni saqlab qolishlariga qaramay, ular [[Koʻzgu|nometall]], rangli metallar bilan bezatilgan va balandligi bir necha dyuymdan bir necha futgacha boʻlgan koʻplab oʻlchamlarda boʻladi. Mabaxara tayyorlash hunarmandchiligi bugungi kunda asosan hunarmandlar tomonidan shugʻullanadi, ulardan biri [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistoni Podshohligining]] shimoliy viloyatlaridan biri boʻlgan [[Hail viloyati|Xail viloyatida]] yashovchi.

== Arxitektura mabharalari ==
Mabxara/buxor[[Meʼmor|meʼmorlarni]] [[Anʼana|anʼanaviy]] mabxora shaklida binolar yaratishga ilhomlantirgan sababi mabxara hech bir mamlakatning binolariga oʻxshamay takrorlanmas koʻrinishga ega edi. Masalan, [[Jidda|Jiddadagi]] [[Maydon|maydonda]] kofe idishlari bilan oʻralgan mabxara haykali bor. [[Meʼmor|Arxitektorlar]], [[Haykaltaroshlik|haykaltaroshlar]] va [[Artist|rassomlar]] mabharalarni manzaraning dekorativ elementi sifatida kiritdilar. [[Ar-Riyod]] va [[Jidda|Jiddada]] jamoat joylarida mabxara shaklidagi yirik [[Haykaltaroshlik|haykallar]] mavjud. Bronza mabxaralar [[Ar-Riyod|Ar-Riyoddagi]] suv minorasini oʻrab turgan jamoat bogʻlarini bezatadi va [[Jidda|Jiddaning]] Hamra qismida katta [[granit]] mabxara joylashgan.

== Bunga qarang ==
* Buxor
* Dabqad

Saudiya Arabistonida ham ushbu yoqimli hid beruvchi buxorlar topilgan. Taxminlarga koʻra buxr Turkiyaga turli yurishlar yoki savdogarlar orqali borgani aytilmoqda.

[[Turkum:Yaqin Sharq]]