Mahfiruz Hatice Sultan sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat
|ismi                     = Mahfiruze Sulton
|asl ismi                 = 
|portret                  = 
|tavsif                   = 
|tugʻilgan paytidagi ismi =
|tavallud sanasi          = [[1585|1585-yil]]
|tavallud joyi            = [[Shimoliy Kavkaz]]
|fuqoroligi               = 
|vafot sanasi             = 1620-yil
|vafot joyi = [[Istanbul]], [[Usmonli imperiyasi]]
|turmush oʻrtogʻi = [[Ahmed I]]
|otaonasi =
|otasi =
|onasi =
|bolalari = Usmon II, Hadicha Sulton , Honzoda Sulton , Shahzoda Boyazid, Shahzoda Husayn , Shahzoda Sulaymon , Zaynab Sulton
|bilimi =
|partiyasi =
|sayt =
|imzo =
}}
'''Mahfiruze Sulton''' (forscha: mạh fyrwz Mâh-e Farūza „Shonli oy“ yoki "Kunduz oyi“, tax. 1585 — 1620-yillardan) Usmonli sultoni [[Ahmad I|Ahmed I]] ning kanizaki. Sulton [[Usmon II]] (hukmronligi 1618-1622) va Shehzoda Mehmed (1605—1621-yillarda tugʻilgan)ning onasi<ref>{{kitob manbasi |last1=Nazım Tektaş |title=Harem'den taşanlar |date=2004 |publisher=Çatı |isbn=978-975-8845-02-6 |pages=183–185 |url=https://books.google.com/books?id=LR23AAAAIAAJ |accessdate=12-avgust 2022-yil |language=turkcha}}</ref>.

== Hayot ==
Tarixchi Baki Tezjanning soʻzlariga koʻra, u haqida uning taxminiy ismi va oʻlim davridan boshqa hech narsa maʼlum emas. Uning saroy nomi, Mahfiruz, forschada „Ulugʻvor yarim oy“ degan maʼnoni anglatadi. Bunday nomlar Imperator Haramidagi ayollarga berilgan.
U Ahmed I ning uchta ayolidan birinchisi edi va unga Usmon II ni tugʻdi. Er-xotinning birinchi farzandi Usmon tugʻilishi bilan Ahmed ota boʻlgan eng yosh Usmonli sultoniga aylandi va Usmon sulton poytaxti [[Istanbul]]da tugʻilgan birinchi Usmonli shahzodasi boʻldi.
Mahfiruzning yolgʻiz oʻgʻli bor edi:
* Sulton Usmon II (1604-yil 3-noyabr, Istanbul, [[Topkapi saroyi]] — [[yanicharlar]] tomonidan oʻldirilgan, 1622-yil 20-may, Istanbul, Toʻpqopi saroyi, Ahmed I maqbarasi, Sulton Ahmad masjidida dafn etilgan) Usmonli imperiyasi sultoni.
Ayrim tarixchilar uning Usmondan keyin yana bir-ikki farzandi borligiga ishonishadi. Nomzodlar:
* Shehzoda Mehmed (1605 — 1621-yilda katta akasi Usmon II tomonidan qatl etilgan,) - Ahmed I ning ikkinchi oʻgʻli. Baʼzilar uni Koʻsemning oʻgʻli deb koʻrsatadilar, ammo yetarlicha kuchli dalillar yoʻq. 1621-yilda Mehmed Polsha yurishidan oldin katta akasi Usmon II tomonidan qatl etilgan. U Konstantinopoldagi Sulton Ahmed masjidida dafn etilgan.
* Gevherxon Sulton (1605/1608 — 1633 ?) — bahsli: koʻpchilik uni Koʻsemning qizi deb koʻrsatadi. Ammo u Usmon davrida yana turmushga chiqqan Ahmedning yagona qizi edi, bu uning toʻliq singlisi deb taxmin qilishi mumkin.
* Shehzoda Bayezid (1612-yil noyabr — Murod IV tomonidan oʻldirilgan, 1635-yil 27-iyul, Konstantinopol, Toʻpqopi saroyi, Ahmed I maqbarasi, Sulton Ahmed masjidida dafn etilgan);
* Shehzoda Husayn (1614-yil noyabr, Konstantinopol — goʻdaklik davrida), Konstantinopol, Topkapi saroyi, Mehmed III maqbarasi, Ayasofiya masjidida dafn etilgan<ref>{{kitob manbasi |last1=Leslie P. |title=The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-508677-5 |url=https://books.google.com/books?id=L6-VRgVzRcUC&pg=PA233 |accessdate=12-avgust 2022-yil |language=inglizcha}}</ref>

==Bolalari==
*Sulton Usmon ll (1604-1622)
*Hadicha Sulton (1608-1612)
*Honzoda Sulton (1609-1650)
*Shahzoda Boyazid (1612-1635)
*Shahzoda Sulaymon (1613-1635)
*Shahzoda Husayn (1614-1617)
*Zaynab Sulton (1617-1620)

== Peirce tomonidan baholash ==
Uning vafoti sanasi aniqlanmagan. U eng kech 1610-yilda vafot etganini tasdiqlovchi dalillar mavjud. Lesli Pirsning soʻzlariga koʻra, Usmon 1618-yilda qobiliyatsiz Mustafa I taxtga oʻtirganida, u tirik edi. Pirsning fikriga koʻra, u oʻgʻlining hukmronligi davrida saroyda yashamagan va u haqiqiy sulton sifatida harakat qilmagan, chunki shaxsiy hamyon registrlarida Usmon hukmronligi davrida hech qanday haqiqiy sulton qayd etilmagan. Shuningdek, 1620-yilning oʻrtalaridan boshlab Usmonning gubernatori dayye xatun odatdagidek ikki yuz asperdan koʻra kuniga ming asperdan koʻra favqulodda katta stipendiya ola boshladi. Valide Sulton Mahfiruz saroyda boʻlmagani va sulton huzurida emas, balki Eyyubda dafn etilganidan koʻra, oʻzini hech qachon qirollik maqomini tiklay olmagan boʻlishi mumkin. Venetsiya elchisi Kontarini 1612-yilda eri sulton buyrugʻi bilan [[Mahpeyker Kösem Valide Sulton|Koʻsem Sulton]]ning gʻazabini qoʻzgʻatgan ayolning kaltaklangani haqida xabar berdi, bu Mahfiruzga tegishli boʻlishi mumkin. U Mustafani qatl qilishdan saqlab qolish uchun harakat qilgan va Mahfiruzda toʻsiqni koʻrgan Koʻsem Sultonning raqibi boʻlishi mumkin. U Istanbuldagi Eyup katta ziyoratgohida dafn etilgan<ref>{{статья |автор=Tezcan, Baki |заглавие= |ссылка=https://books.google.ru/books?id=GBs_AQAAIAAJ |язык=en |издание=Turcica |тип= |год=2007 |месяц= |число= |том=39—40 |номер= |страницы=350 |doi= |issn=}}</ref>.
== Ommaviy madaniyatda ==
2015-yilgi turk seriali „[[Muhteşem Yüzyıl: Kösem]]“da Mahfiruz obrazini aktrisa [[Ceyda Olguner]] ijro etgan. Serialning tarixiy maslahatchilari Mahfiruz tugʻilishidan cherkes boʻlganini taʼkidladilar<ref>{{veb manbasi |url=http://www.sinematurk.com/kisi/209981-ceyda-olguner/ |title=Ceyda Olguner |publisher=SinemaTürk |accessdate=2016-05-20 |lang=tr |archive-date=2016-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731222707/http://www.sinematurk.com/kisi/209981-ceyda-olguner/ |deadlink=no }}</ref>. Birinchi seriyaning beshinchi boʻlimida qahramon aktrisa [[Dilara Aksyuyek]] bilan oʻzgartirildi va „Cherkes güzeli Rasha“ (Cherkes goʻzalligi Rasha) nomi bilan tanishtirilib, uning nomi Mahfiruz (Mahfiruze) deb oʻzgartirildi<ref>{{veb manbasi |url=http://www.sinematurk.com/kisi/131628-dilara-aksuyek/ |title=Dilara Aksüyek |publisher=SinemaTürk |accessdate=2016-05-20 |lang=tr |archive-date=2017-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170716172819/http://www.sinematurk.com/kisi/131628-dilara-aksuyek/ |deadlink=no }}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum: Usmoniylar imperiyasi]]
[[Turkum: 1620-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Istanbulda vafot etganlar]]
[[Turkum:Usmonlilar imperiyasi sulton xonimlari]]
[[Turkum:Usmonlilar imperiyasi volida sultonlari]]
[[Turkum:Volida Sulton]]
[[Turkum:Usmoniylar sultonlarining onalari]]
[[Turkum:17-asr Usmoniylar imperiyasi sultonlarining rafiqalari]]
{{Usmonlilar imperiyasi sultonlarining ayollari}}