Majduddin
Маждуддин ал-Маданий (арабча: مجد الدین المدنی; 1813-йил вафот этган)[1], Мадан Шаҳжаҳанпури (арабча: مدن شاہجہانپوری) номи билан ҳам танилган[2] ХВИИИ асрда яшаган ҳинд мусулмон илоҳиётчиси. Калкутта мадрасасининг биринчи мудири, Бенгалиянинг биринчи Алиа мадрасаси муаллими бўлган.
Маждуддин Баḥр ал-ʿУлūм | |
|---|---|
ملّا مجد الدین | |
| Шахсий маълумотлар | |
| Вафоти | 1813 |
| Дини | Ислом |
| Ривожланиши | ХВИИИ аср |
| Мазҳаб | Сунний |
| Юриспруденсия | Ҳанафийлик |
| Танилган соҳаси | Биринчи Алиа мадрасаси муаллими |
| Бошқа номлари | Мадан Шоҳжаҳанпурий |
Ёшлиги ва таълими
Маждуддин ХВИИИ асрда Шимолий Ҳиндистоннинг Бареиллй шаҳридаги Шоҳжаҳанпур шаҳрида Тоҳир ал-Ҳусайний оиласида туғилган[1]. Гопамау шаҳрида Шайх Ваҳҳаж ад-Дин қўли остида таҳсил олган, у Муҳаммад Солиҳ Бенгалийнинг ҳам устози бўлган, шунингдек, Маждуддин Қози Муборакнинг шогирди бўлган[3]. Маждуддин ислом фиқҳидан ташқари нотиқлик ва мантиқ илмидан ҳам таълим олган[4].
Фаолияти
ХВИИИ асрнинг 4-чорагида Британия маъмурлари субконтинентнинг маъмуриятини яхшироқ бошқариш учун унинг турли диний, ижтимоий ва ҳуқуқий прецедентларини ўрганиш зарурлигини тушунишди. Ушбу ташаббуснинг бир қисми сифатида Форт-Wиллиам президентлигининг инаугурацион генерал-губернатори Wаррен Ҳастингс 1780-йил октябр ойида Калкутта Моҳаммедан коллежига асос солган. Мулла Маждуддин сентабр ойида Калкуттага ташриф буюрди ва у ерда унинг тарафдорлари кўп эди. 21-сентабрда[5] бир қанча мусулмонлар Хастингсдан Маждуддинни мадрасага муаллим қилиб ишга олиш учун унинг таъсиридан фойдаланишни сўрадилар[6]. Шундай қилиб, Маждуддин мадрасанинг биринчи мудири бўлиб, тахминан ўн йил давомида бу вазифани бажарди. У кўпинча Шимолий Ҳиндистоннинг машҳур ислом ўқув дастури бўлган Дарс-и Низомийни Бенгалия ва қўшни мамлакатларга[7] киритгани учун эътироф этилади. Шунингдек, мадрасанинг ўқув дастурини тузган. Фундаментал ислом таълимоти ва фиқҳ илми билан бир қаторда математика, мантиқ ва фалсафани ҳам ўз ичига олган[4][8].
1791-йилда Маждуддин Британиянинг 24 Парганас коллектори уни нотўғри бошқарувда айблади, аммо тергов ўтказилганидан бекор қилинди. Калкуттадан ишдан бўшатилгандан сўнг, Маждуддин Авад Саадат Али Хон ИИ навоби қўли остида Лакнау қозиси сифатида ишга кирди. Бироқ, кўп ўтмай буни ҳам тарк этиб, Бареиллига қайтиб келди. У ерда Ҳафизул Мулк даргоҳида ислом фиқҳидан дарс бера бошлади. Унинг Бареиллидаги таниқли шогирдларидан бири Саламат Уллоҳ Кашфий эди[9]. Маждиддин 1813-йилда вафот этган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Мадрассаҳ Эдуcатион“. Тҳе Муслим Wорлд Леагуэ Жоурнал. 10-жилд. Пресс анд Публиcатионс Департмент, Муслим Wорлд Леагуэ. Новембер 1982. 29-бет.
- ↑ Маwлана Нур Муҳаммад Азми „2.2 বঙ্গে এলমে হাদীছ“, . {{{титле}}} (бн). Эмдадиа Либрарй — 24-бет.
- ↑ Абдус Саттар, Моҳаммад. تاریخ مدرسہ عالییہ ڈھاکا (ур). Ашрафиа Пуб., 1966 — 41-51-бет.
- ↑ 4,0 4,1 Рагиб. „কলিকাতা আলিয়া মাদ্রাসা থেকে বাংলাদেশ মাদ্রাসা শিক্ষাবোর্ড : একটি পর্যালোচনা“ (бн). Фатеҳ24 (2019-йил 7-август). Қаралди: 2022-йил 9-май.
- ↑ Муҳаммад Абдур Раҳим. Тҳе Муслим Соcиэтй анд Политиcс ин Бенгал, А.Д. 1757-1947. Университй оф Даccа, 1978 — 124-бет.
- ↑ „Эстаблишмент оф Cалcутта Мадрасаҳ“, Репорц он Исламиc Эдуcатион анд Мадрасаҳ Эдуcатион ин Бенгал, 1861-1977 Ибраҳимй, Секандар Али: . Исламиc Фоундатион Бангладеш — 138-бет.
- ↑ Сиддиқуи, М.К.А.. Институтионс анд Ассоcиатионс оф тҳе Муслимс ин Cалcутта: А Прелиминарй Сурвей. Институте оф Обжеcтиве Студиэс, 1997.
- ↑ „আলিয়া মাদরাসা প্রতিষ্ঠার খন্ডচিত্র“ (бн). Оур Ислам 24. Қаралди: 2022-йил 9-май.
- ↑ Бин Умар, Кҳалид (Септембер 2014), „Шаҳ Саламат Уллаҳ Кашфи Бадаюни Сумма Канпури“, Лауҳ о Қалам, Кҳулоос