Mann sahifasining manbasini koʻrish

{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Mann''' —

1) qad. ogʻirlik oʻlchov birligi; qiymati Xorazmda <nowiki>XV</nowiki> asrgacha 1M. 3 qadok, yaʼni 1,255&nbsp;kg, <nowiki>XVII</nowiki> asrda 10 va 12 qadoqqa teng boʻlgan. <nowiki>XIX</nowiki> asr oʻrtalaridan asosan, 1M.=48 qadoq =480,409512&nbsp;kg =19,657&nbsp;kg boʻlgan. Buxoroda 1671-yil 1M =5120 misqol =25,6&nbsp;kg boʻlgan (1 misqol = 5g). Buxoro "katta ogʻirligi"da 1M = 25600 misqol = 128 kg. 1723-yil maʼlumotlariga koʻra, Qarshida 1M = 10 qadoq = 4,095 kg, Samarqandda 1M = 20 kg ga teng boʻlgan. Toshkentda M. oʻrnida koʻproq botmon ishlatilgan: 1 Toshkent botmoni, asosan, 10,5 pud = 171,995 kg boʻlgan. Hindistonda <nowiki>XIV</nowiki> asrda 1M = 12,832 kg, Boburiylar davrida M.ning bir necha turlari boʻlgan. Shulardan Akbarshoh M.i, yaʼni Akbariy Mann 25,156 kg ga teng boʻlgan;

2) qad. yuza ulchov birligi, mamlakatimiz xududida ekin maydonlarini ulchashda qoʻllangan; qiymatlari ham har xil. Amalda "katta ogʻirlik M." guruhi yer maydonini oʻlchashda koʻproq qoʻllangan. Toʻppi M.idagi (boshqacha nomi — mani taki) donning ogʻirligi 4,32&nbsp;kg boʻlgan (14-a; Buxoro). Demak, toʻppi M.i 4,32&nbsp;kg don ekilgan maydonni ifodalagan. Katta ogʻirlik Mann Samarqandda (<nowiki>XV—XVI</nowiki> asrlar.) 20&nbsp;kg ga, Buxoroda (<nowiki>XIX</nowiki> asr) 1M = 2 tanob boʻlgan. Xorazmda esa 1 tanob yerga 5 botmon bugʻdoy (1 botmon = 20&nbsp;kg) ekilgan.

Ogʻirlik oʻlchovi M.ining qiymatlari har xil boʻlgani uchun ularga mos keladigan maydonlar ham har xil boʻlgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}

[[Turkum:Oʻlchov birliklari]]


{{math-stub}}