Margaret Pyke
Маргарет Амй Пйке (ёки Чубб; 1893–1966) Британиялик кашшоф, оилани режалаштириш лойиҳаси фаоли. Кейинчалик Фамилй Планнинг асссоcиатион (ФПА) номи билан танилган Бритиш Натионал Биртҳ Cонтрол Cоммиттеэ (НБCC) қўмитасининг асосчиси бўлиб, 1954-йилда Ладй Гертруде Денманнинг ўрнига ушбу ташкилотнинг раиси этиб тайинланди.
Пйке, шунингдек, Интернатионал Планнед Парентҳоод Федератион (Ота-оналикни режалаштириш халқаро федерацияси) ни ташкил этиш жараёнида ҳам иштирок этган. У 1963-йилда Ордер оф тҳе Бритиш Эмпире орденига номзод этиб тайинланган[1]. 1969-йилда унинг хотирасига бағишлаб, Маргарет Пйке Труст жамғармаси ташкил этилган.
Ёшлик даври
Маргарет Амй Чубб 1893-йил 8-январда Кентнинг Сандгате шаҳри, Дарентҳ Ҳоусе кўчасида шифокор Wиллиам Линдсай Чубб (1856–1937) ва унинг рафиқаси Исабел Маргарет Прингле оиласида туғилган ва ўзининг йигирма йиллик ҳаётини шу ерда ўтказган. У 1911-йилгача Сандгатедаги Cонамур Счоол мактабида ўқиган ва бундан доим мамнун бўлган. 1912-йилда Маргарет Чубб Сомервилле Cоллеге да замонавий тарих бўйича таҳсил олиш учун Оксфордга борган, бу ердаги давр ҳам унга жуда ёққан. У Оксфордда кўплаб дўстлар орттирди, улардан ба'зилари умрининг охиригача у билан яқин алоқада бўлишди. У 1915-йилда иккинчи даражали имтиёзли диплом билан қайтиб, Қуээн Марй'с Армй Аухиларй Cорпс (ҚМААC) корпусига ҳарбий хизмат учун қўшилди. 1916-йилдан 1917-йилгача у ҳарбий идоранинг чақирув бўлимида юқори даражадаги котиблик ишларини олиб борди. 1917-йилдан 1919-йилгача у ҚМААC бош назоратчиси ёрдамчисининг ўринбосари ва 1919-йилдан 1920-йилгача Лондон Соcиэтй фор Wомен'с Сервиcе бандлик бўлимининг бошлиғи бўлиб ишлаган.
Оилавий ҳаёт
1918-йилда Чубб Лионел Пйке ҚC нинг катта ўғли Геоффрей Натҳаниэл Пйке (1893-1948) га турмушга чиқди. Уларнинг ягона фарзанди Давид (1926-йилда туғилган) шифокор касбини танлаб, 27 йил давомида Лондондаги Кинғс Cоллеге Ҳоспитал касалхонасида маслаҳатчи шифокор ва Тҳе Роял Cоллеге оф Пҳйсиcианс коллежида регистратор бўлиб ишлади. Геоффрей Пйке 1915-йилда Германиядан қочиб келганлиги сабабли шуҳрат қозонган эди. У Германияга Даилй Чрониcле мухбири сифатида юборилган, аммо кўп ўтмай ҳибсга олинган ва Берлин ташқарисидаги Руҳлебен лагерига. ишлаш учун юборилган эди. Бир неча ой ўтгач, у лагердан қочиб, Голландия чегарасигача пиёда келган. Шундан сўнг у вақтини ўз тажрибаси ҳақида ма'руза ўқиш ва Cамбридге Магазине журналида танқидий мақолалар ёзиш билан ўтказди.
1923-йилда Пйкелар Малтинг Ҳоусе бошланғич мактабини очиш учун Кембрижга кўчиб ўтди. Геоффрей Пйке кичик ёшли болаларни ўқитиш борасида ўзига хос ғояларга эга эди. У болалар имкон қадар катталарнинг ёрдами ва кўрсатмаларисиз мустақил ўрганишлари, катталар эса, уларнинг саволларига ўринли жавоб бериш билан чекланишлари керак, деб ҳисоблаган. Бу ғоялар унда мактабининг кадрлар бўлими бошлиғи Сусан Сутҳерланд Исааcс ёзган илмий мақолалар сабабли пайдо бўлган. Маргарет Пйке мактабни ва эрининг ғояларини кучли қўллаб-қувватлаган.
1927-йилга келиб, Геоффрей Пйке ўзининг катта умидларига эришиш ниятида мактабнинг кундалик фаолиятига аралашаверганлиги сабабли, Сусан Иссаcс ўз лавозимидан воз кечди. Пйкенинг муқаррар банкротлиги Тҳе Малтинг Ҳоусе мактабининг ёпилишига олиб келди ва Маргарет мактабга директорнинг котиби сифатида ишга киришга мажбур бўлди. Улар алоҳида яшай бошлашди, лекин ҳеч қачон ажрашишмади[2].
Профессионал ҳаёт
Маргарет Пйке оилани режалаштириш бўйича кашшоф бўлиб, 1966-йилда вафотигача 36 йил давомида оилани режалаштириш ижтимоий ҳаракатида фаол бўлган. 1930-йилда туғилишни назорат қилиш бўйича беш жамият Натионал Биртҳ Cонтрол Cоунcил (НБCC) кенгашини ташкил қилиш учун бирлашганда, Маргарет Пйке унинг биринчи ма'мури этиб тайинланган эди. НБCC ўз номини 1931-йилда Натионал Биртҳ Cонтрол Ассоcиатион (Туғилишни назорат қилиш миллий ассоциацияси) га, кейин эса 1939-йилда Фамилй Планнинг Ассоcиатион (Оилани режалаштириш ассоциацияси) га ўзгартирди. 1998-йилдан бери кенгаш кўпчиликка ФПА қисқартмаси билан ма'лум. 1930-йилда НБCC "Оилали инсонлар қашшоқлик ва касалликларни енгиллаштиришни кўзлаган ҳолда оила қуришлари ёки оила қуришдан чекланишлари мумкин" деган ғояни олға сурган[3].
Маргарет Пйке Буюк Британия бўйлаб ташкил этилган контрацепция, никоҳ ва жинсий алоқанинг барча жиҳатлари бўйича маслаҳатлар берувчи янги НБCC клиникаларини яратиш ва қўллаб-қувватлашда узлуксиз ҳаракат қилган. Филиалларга тўлақонли кўнгиллилар ишга олинган (шифокорлар бундан мустасно) ва улар қарзга олинган биноларда ишлаган. 1954-йилда Маргарет Пйке Оилани режалаштириш ассоциациясининг раиси бўлди ва 1955-йилда соғлиқни сақлаш вазири Иаин Маcлеоднинг Оилани режалаштириш уюшмаси идоралари ва унинг клиникаларидан бирига ташрифини мувофиқлаштирди. Бу воқеа контрасепсияга нисбатан жамоатчилик фикрини ўзгартириб, уни "ўринли восита" сифатида қабул қилишларига ёрдам берганлиги алоҳида э'тироф этилади.
Маргарет Пйке, шунингдек, Интернатионал Планнед Прентҳоод Федератион (Ота-оналикни режалаштириш халқаро федерацияси) ни ташкил этишда иштирок этган, 1963-йилда оилани режалаштириш секторидаги иши учун Ордер оф тҳе Бритиш Эмпире ордени билан тақдирланган. 1966-йил вафот этганидан кейин унинг хотирасига бағишлаб Маргарет Пйке Труст жамғармасига асос солинган[4].
Ўлим
Маргарет Пйке 1966-йил 19-июнда Шотландияда дўстлари билан бирга Аргйллда, Ардчаттан Приорй боғларида тўсатдан миядан қон кетиши оқибатида вафот этди. Унинг жасади Глазгода кремация қилинган.
Ҳаволалар
- ↑ „Оур ҳисторй – Тҳе Маргарет Пйке Труст“ (эн-ГБ). 2021-йил 19-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-октябр.
- ↑ Пйке, тҳе Ункноwн Гениус, Давид Лампе, Эванс Бротҳерс, 1959, пп. 35-36, 51-53
- ↑ Аароновитч, Давид. „Давид Аароновитч: Сехуал ҳеалинг“ (эн-ГБ). Тҳе Гуардиан (2005-йил 20-март). Қаралди: 2019-йил 24-май.
- ↑ „Оур ҳисторй – Тҳе Маргарет Пйке Труст“ (эн-ГБ). 2021-йил 19-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-октябр.