Marj Rahit jangi (684) sahifasining manbasini koʻrish

{{Urush bilgiqutisi
| conflict = Marj Rahit jangi
| qismi = [[Ikkinchi fitna]]ning bir qismi
| sana = milodiy 684-yil 18-avgust
| yer = Marj Rahit, [[Damashq]] yaqini<br>{{coord|33|35|02|N|36|27|42|E|format=dms|display=title}}
| natija = Umaviylar gʻalaba qozongan
| qomondon1 = [[Umaviylar xalifaligi]] va ularning tarafida boʻlgan qabilalar
* Banu Kalb
* Kindiylar
* [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]]
* Banu Tayy
* Banu al-Qayn
* Tanuxiylar{{sfn|Kennedy|2001|p=31}}
* Falastinning Banu Judham qabilasi<br />(Umaviylar tarafdorlari)<br />


'''Qoʻmondonlar''':
* [[Marvon I]]
* [[Ubaydulloh ibn Ziyod]]
* [[Abdulaziz ibn Marvon]]
* [[Abbod ibn Ziyod]]
* Malik ibn Hubayra as-Sakuniy
* [[Ravh ibn Zinba al-Judamiy]]
* [[Bishr ibn Marvon]]
* [[Abdulaziz ibn Marvon]]
*
| qomondon2 = [[Zubayr ibn Avvom]] tarafdorlari
* Qays
** Banu Sulaym
** Banu Amr
** [[Banu Zubyan]]{{sfn|Wellhausen|1927|p=181}}
* [[Hims]] shahridan Himyariylar va [[Ansor]]lar
* Falastinning Banu Judham qabilasi{{sfn|Crone|1994|p=45}}<br />(Zubayr ibn Avvom tarafdorlari)<br />
'''Qoʻmondonlar''':
* [[Ad-Dahhok ibn Qays al-Fihriy]]{{KIA}}
* Ziyod ibn Amr al-Uqayliy
* Shurahbil ibn Ziʼl-Kala
* Maʼn ibn Yazid ibn al-Axnas al-Sulamiy{{KIA}}
| kuch1 = 6 000 yoki 13 000, asosan, piyoda askarlar{{sfn|Crone|1994|p=55}}<br />yoʻqotishlar:
* 4000 nafari oʻldirilgan
| kuch2 = 30 000 60 000, asosan, otliq askarlar<br />yoʻqotishlar:
* 15 000 nafari oʻldirilgan, ulardan 80 nafari zodagonlar{{sfn|Wellhausen|1927|p=173}}
}}

'''Marj Rahit jangi''' ({{Lang-ar|يوم مرج راهط}}) – [[Ikkinchi fitna]] davridagi dastlabki janglardan biri. 684-yil 18-avgustda sodir boʻlgan. [[Damashq xalifaligi|Umaviy xalifasi]] [[Marvon I|Marvon I ning]] tarafdorlaridan iborat, asosan, [[Banu Kalb]] qabilasi yetakchilik qilgan Yaman qabilalar ittifoqi hamda oʻzini [[Makka|Makkada]] xalifa deb eʼlon qilgan [[Abdulloh ibn az-Zubayr]] tarafdori [[ad-Dahhok ibn Qays al-Fihriy]] boshchiligidagi Qays qabilalari qoʻshini oʻrtasida kechgan. Yaman qabilalarining gʻalabasi Umaviylarning Bilod ash-Shom (hozirgi [[Levant]]) ustidan nazoratini mustahkamladi va Ibn az-Zubayrga qarshi yuritilgan urushda ularning hal qiluvchi gʻalabasiga zamin yaratdi. Biroq ushbu jang Qays va Yaman qabilalari oʻrtasida chuqur adovat va raqobatning boshlanishiga sabab boʻldi, bu esa Umaviylar xalifaligi hukmronligining qolgan yillarida tinimsiz mojarolar va siyosiy beqarorlikka olib boʻldi.

== Oqibati ==
Marj Rahitdagi gʻalaba Umaviylarning Suriyadagi mavqeini mustahkamladi va Ibn az-Zubayr tarafdorlariga qarshi hujumga oʻtish imkonini berdi. Oʻsha yilning oxiriga kelib, [[Misr]] ustidan nazorat qayta tiklandi, biroq [[Ubaydulloh ibn Ziyod]] boshchiligidagi Umaviylar [[Iroq|Iroqni]] qaytarib olishga uringanida, 686-yilning avgustida [[Mosul]] yaqinida ularning yurishi al-Muxtor boshchiligidagi Alaviy tarafdorlar tomonidan [[Xazir jangi|toʻxtatildi]]. 685-yil aprel oyida Marvon I ning vafotidan soʻng xalifalikka tayinlangan [[Abdulmalik]] keyingi yillarda avvalo oʻz hokimiyatini mustahkamlash bilan shugʻullandi. Shu bilan birga, 687-yilda [[Mus’ab ibn az-Zubayr]] al-Muxtorni magʻlubiyatga uchratib, butun [[Iroq|Iroqni]] oʻz nazorati ostiga oldi. 691-yilda Abdulmalik [[Zufar al-Kilobiy]] boshchiligidagi Qays qabilalarini Umaviylar tomoniga ogʻdirishga muvaffaq boʻldi va Iroqqa yurish boshladi. Natijada, Mus’ab ibn az-Zubayr [[Maskin jangi|magʻlubiyatga uchradi va halok boʻldi]]. Umaviylar Sharqdagi barcha hududlar ustidan yana oʻz nazoratini tikladi. 692-yil oktyabrda [[Makka]] yana bir bor qamal qilinib, Abdulloh ibn az-Zubayr oʻldirildi va shu bilan ichki urush ([[Ikkinchi fitna]]) oʻz nihoyasiga yetdi{{Sfn|Hawting|2000}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum:684]]