Marjumak sahifasining manbasini koʻrish

{{taxobox
|name = Marjumak
|image = Japanese Buckwheat Flower.JPG
|image_width = 250px
|image_caption = Yapon marjumagi gulli navdasi.
|regnum = [[Oʻsimliklar]]
|divisio = [[Yopiq urugʻlilar]]
|classis = [[Ikki pallalilar]]
|ordo = [[Qoramugʻullilar]]
|familia = [[Polygonaceae]]
|genus = 
|species = Marjumak
|binomial = ''Fagopyrum esculentum''
|binomial_authority = [[Conrad Moench|MOENCH]]
|synonyms = ''Fagopyrum tataricum''
|}}
'''Marjumak''', (''Fagopyrum'', {{lang2|ru|гречи́ха}}) — [[torondoshlar]] oilasiga mansub oʻtsimon oʻsimliklar turkumi; don ekini; 4—5 turi maʼlum. Vatani — [[Oʻrta Osiyo|Oʻrta]] va [[Kichik Osiyo]]. [[Fransiya]], [[AQSh]], [[Kanada]], [[Xitoy]], [[Hindiston]]da ekma marjumak (''Fagopyrum esculentum'') turi katta maydonlarga ekiladi, shuningdek, namsevar boʻlgani sababli [[Ukraina]], [[Boshqirdiston]], [[Uzoq Sharq]]da yaxshi hosil olinadi. Bir yillik tatar marjumagi (''Fagopyrum tataricum'') turi [[Begona oʻtlar|begona oʻt]] tarzida uchraydi. [[Dehqonchilik|Dehqonchilikda]] miloddan avvalgi 3-ming yillikdan boshlab ekiladi.

Marjumak boʻyi 50—150 sm ga boradi. Poyasi shoxlanadi, yalangʻoch, qirrali, qizgʻish-yashil. Gullari oq, pushti, qizil, asal hidli, qalqonsimon, yirik, nektar miqdori koʻp. Mevasi 3 qirrali, qoʻngʻir, qora yoki kulrang. Doni tarkibida 12—18% [[oqsil]], 59—62% azotsiz ekstraktiv moddalar, 2,5—2,7% [[moy]] bor; [[fosfor]], [[organik kislotalar]]ga boy. Marjumak doni yuqori sifatli oziq-ovqat mahsuloti, sifat jihatidan [[bugʻdoy]] doniga yaqin. Donidan turli yormalar va un tayyorlanadi. Chiqindilari chorva uchun ozuqa. 

Marjumak namsevar, issiq-sevar, bahori ekin, nihollari —2° qorasovuqlarda zararlanadi. [[Vegetatsiya]] davri 70—90 kun. [[Asalari]]lar yordamida changlanadi. [[Asalshirali oʻsimliklar]]ga kiradi (1 [[gektar|ga]] marjumak ekilgan maydondan 60 kg gacha [[asal]] olish mumkin). Bahorda tuproq yaxshi isiganda oddiy qatorlab yoki keng qatorlab ekiladi. Oʻtoqni oʻz vaqtida oʻtkazish hosildorlikni oshiradi. Gullash va don hosil qilish davrida sugʻorish kerak. Oʻrim donlarning 2/3 qismi qoʻngʻir tusga kirganda boshlanadi (vaqtida oʻrib olinmasa doni toʻkilib ketadi). Tuproq unumdorligiga qarab hosildorligi 30—44 [[sentner|s]]/ga. Zararkunandalari: [[Simqurtlar|simqurt]], [[bitlar]]; kasalliklari; kulrang chirish, [[zang]], [[qorakuya]].<ref>Ibrohimjon Halimov. [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
[[Fayl:Гречневая каша.jpg|200px|left|thumb|Marjumak boʻtqasi.]]
== Adabiyot ==
* Каргальцев Ю. В., Труцкой Ф. М., Гречиха, М., 1986.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.plantarium.ru/page/view/item/15871.html Ekma marjumak] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131030041634/http://www.plantarium.ru/page/view/item/15871.html |date=2013-10-30 }} {{ref-ru}}
{{commons|Fagopyrum esculentum}}

{{OʻzME}}
[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]
[[Turkum:Osiyo o'simliklari]]
{{chala}}