Mehmed V sahifasining manbasini koʻrish

{{Hukmdor
| ismi                  = Mehmed V
| portret               = Sultan Mehmed V of the Ottoman Empire.jpg
| razmer                = 200px
| davlat                = [[Usmonlilar imperiyasi]]
| lavozim               = podshohi
| tugʻilgan sanasi      = {{birth date|1844|11|2}}
| tugʻilgan joyi = {{TavalludJoyi|Istanbul}}, [[Usmonlilar imperiyasi]]
| vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1918|7|3|1844|11|2}}
| vafot joyi = {{VafotJoyi|Istanbul}}, [[Usmonlilar imperiyasi]]
| hukmronligining boshlanishi = 27.04.1909
| hukmronligining tugashi = 03.07.1918
| oʻtmishdosh = [[Abdulhamid II]]
| voris = [[Mehmed VI]]
| imzo = Tughra of Mehmed V.JPG
}}
'''Mehmed V Reshâd''' ({{Lang-ota|محمد خامس|Meḥmed-i ḫâmis}}; {{Lang-tr|V. Mehmed}} yoki {{Lang|tr|Mehmed Reşad}}; 1844-yil 2-noyabr – 1918-yil 3-iyul) – 1909-1918-yillarda [[Usmonli imperiyasi sultonlari|Usmonli imperiyasining sultoni]]. Mehmed V [[Konstitutsiyaviy monarxiya|konstitutsiyaviy monarx]] sifatida hukmronlik qildi, garchi konstitutsiya uning [[Vazirlik|vazirliklari]] tomonidan unchalik eʼtiborga olinmagan boʻlsa ham hukumat ishlariga ozgina aralashdi. Uning hukmronligining birinchi yarmi [[yosh turklar]] fraksiyalari oʻrtasidagi ziddiyatli siyosat bilan, ikkinchi yarmi esa urush, [[Ittifoq va taraqqiyot qoʻmitasi|Ittifoq va Taraqqiyot qoʻmitasi]], Uch Poshsho hukmronligi bilan oʻtdi.

Reshad Sulton [[Abdulmajid I|Abdulmejidning]] oʻgʻli edi<ref>''Abdulmecid'', Coskun Cakir, ''Encyclopedia of the Ottoman Empire'', ed.</ref>. 31-martdagi voqeadan keyin oʻgay akasi [[Abdulhamid II|Abdulhamid]] oʻrniga oʻtirgan. Uning toʻqqiz yillik hukmronligi davrida uchta davlat toʻntarishi, toʻrtta urush va koʻplab qoʻzgʻolonlar boʻlgan. Italiya-Turkiya urushi imperiyaning [[Shimoliy Afrika]] hududlari va Dodecanese orollari, [[Rodos]] orollaridagi hokimiyati tugadi. Buning ortidan [[Birinchi Bolqon urushi|Birinchi Bolqon urushida]] [[Istanbul|Istanbuldan]] gʻarbda joylashgan imperiyaning deyarli barcha Yevropa hududlari yoʻqotildi va yana bir davlat toʻntarishida radikallashgan boshqaruv qaytdi. Sharqiy Frakiya [[Ikkinchi Bolqon urushi|Ikkinchi Bolqon urushida]] qaytarib olingan.

Usmonlilar 1914-yil noyabr oyida [[Birinchi jahon urushi|Birinchi Jahon urushiga]] kirishdi, bu davrda Mehmed ittifoqchilarga qarshi jihod eʼlon qildi. Usmonli qoʻshinlari Gallipolida ittifoqchilarning bosqinini muvaffaqiyatli bartaraf etgan boʻlsa-da, Kavkaz va Mesopotamiyada magʻlubiyat yaqinlashib qoldi. Daladagi harbiy qulash va imperiyaning arab fuqarolarining qoʻzgʻoloni yaqinlashib kelayotgan falokatga olib keldi. Mehmed Usmonlilar taslim boʻlishidan oldin vafot etgan va uning oʻrniga [[Mehmed VI]] oʻtirgan<ref>[http://www.osmanli700.gen.tr/english/engindex.html http://www.osmanli700.gen.tr/english/engindex.html]</ref><ref>[http://www.theottomans.org/english/index.asp http://www.theottomans.org/english/index.asp]</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.loc.gov/law/help/digitized-books/world-war-i-declarations/ww1-gazettes/Ottoman-declaration-against-Russia-France-and-England-1-OCR-SPLIT.pdf |sarlavha=Rusya Fransa ve İngiltere devletleriyle hal-i harb ilanı hakkında irade-i seniyye [Imperial Decree Concerning the Declaration of a State of War with the States of Russia, France, and the United Kingdom], Nov. 11, 1914 (29 Teşrin-i Evvel 1330), Takvim-i Vekayi, Nov. 12, 1914 (30 Teşrin-i Evvel 1330) |ish=[[Library of Congress]]}}</ref>.

Mehmed Vning beshta xotini bor edi:

* Kamures Kadın (1855-yil 5-mart – 1921-yil 30-aprel). U Kavkaz millatiga mansub boʻlgan Mehmedga hali Shaxzoda boʻlganida turmushga chiqdi. Uning oʻgʻli bor edi.
* Dürriaden Kadın (1860-yil 16-may – 1909-yil 17-oktyabr). Ikkinchi ayoli. Mehmedga hali Shahzoda boʻlganida turmushga chiqdi. [[Mehmed VI]] turmush oʻrtogʻi boʻlgan Inshirahning xolasi edi. Uning oʻgʻli bor edi.
* Mihrengiz Kadın (1869-yil 15-oktyabr – 1938-yil 12-dekabr). Dürriaden vafotidan keyin ikkinchi ayol. Uning oʻgʻli bor edi.
* [[Nazperver Kadın]] (1870-yil 12-iyun – 1929-yil 9-mart). Dürriaden vafotidan keyin uchinchi ayol. Rukiye Xanim ismli Abxaziya malikasi, Chikotua oilasida tugʻilgan va unga taʼlim bergan Sulton [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulazizning]] xotini Dürrinev Kadinning jiyani edi. Shahzoda boʻlganida uylandi. Uning qizi bor edi.
* [[Dilfirib Kadın|Dilfirib]] (1890–1952). Dürriaden vafotidan keyin toʻrtinchi ayol. Saroy oʻqituvchisi Safiye Ünüvar bilan yaqin doʻst edi. Mehmeddan farzand koʻrmagan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Usmoniylar imperiyasi sultonlari}}
{{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}}
[[Turkum:Usmonli sulolasi]]
[[Turkum:Usmonlilar imperiyasi hukmdorlari]]
[[Turkum:20-asr Usmoniylar imperiyasi sultonlari]]
[[Turkum:Doʻlmabogʻcha saroyi]]