Milo Dukanovic sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi = Milo Dukanovic
| asl ismi =
| tasvir = Milo Đukanović at the Enthronement of Naruhito (1).jpg
| uzunlik =
| izoh = Rasmiy portret (2019)
| tartib = 2
| lavozim = [[Chernogoriya|Chernogoriya Prezidenti]]
| ismi ostida =
| boshlanish davri = 20-may 2018-yil
| tugash davri = 20-may 2023-yil
| premyer =
| prezident =
| bosh vazir = [[Dushko Markovich]] 
[[Zdravko Krivokapich]]
[[Dritan Abazovich]]
| oʻtmishdoshi = [[Filip Vuyanovich]]
| vorisi = [[Yakov Milatovich]]
| tartib_2 = 
| lavozim_2 = [[Chernogoriya]] Bosh vaziri
| ismi ostida_2 = 
| boshlanish davri_2 = 4-dekabr 2012-yil
| tugash davri_2 = 28-noyabr 2016-yil
| prezident_2 = [[Filip Vuyanovich]]
| oʻtmishdoshi_2 = [[Igor Lukshich]]
| vorisi_2 = [[Dusko Markovich]]
| tartib_3 =
| lavozim_3 = 
| ismi ostida_3 =
| boshlanish davri_3 = 
| tugash davri_3 = 1
| premyer_3 =
| oʻtmishdoshi_3 = 
| vorisi_3 = 
| talaffuzi =
| tugʻilgan paytidagi ismi = 1962 yil 15 fevral (61 yosh)
Nikshić , Chernogoriya PR , Yugoslaviya FPR
Siyosiy partiya	SKJ (1979–1991)
DPS (1991–)
| tugʻilgan sanasi = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1962|2|15}}
| tugʻilgan joyi = Nikshić, [[Chernogoriya]] PR, Yugoslaviya FPR
| vafot sanasi =
| vafot joyi =
| vafot sababi =
| fuqaroligi =
| millati =
| partiya = [[SKJ]] (1979–1991)
[[DPS]] (1991–hozirgacha)
| boshqa partiya =
| boʻyi =
| turmush_oʻrtogʻi = Lidiya Kuč
| bolalari = 1
| ota-onasi =
| nikohsiz jufti =
| munosabatlar =
| qarindoshlari =
| istiqomat joyi =
| taʼlim =
| alma_mater = [[Velko Vlahovich universiteti]]
| kasbi =
| maʼlumoti =
| mukofotlari =
| imzo =
| sayt =
}}
'''Milo Dukanovic''' (serb-chernogoriya | Milo Đukanović), talaffuzi [mǐːlo dʑǔkanoʋitɕ]; 1962-yil 15-fevralda tugʻilgan) [[chernogoriyalik siyosatchi]], 2018-2023-yillarda [[Chernogoriya]] prezidenti boʻlgan, avval 1998-2002-yillarda bu lavozimda ishlagan. Shuningdek, [[Chernogoriya]] bosh vaziri (1991–1998, 2006–20020) boʻlgan, [[Chernogoriya Sotsialistlar Demokratik partiyasi]]ning uzoq muddatli prezidenti boʻlgan, dastlab Yugoslaviya Kommunistlar Ligasining Chernogoriya boʻlimi boʻlib, Chernogoriyani yakka oʻzi yoki koʻp partiyalilik joriy etilishi natijasida koalitsiyada boshqargan.1990-yillarning boshlarida siyosat 2020-yilgi parlament saylovlarida magʻlubiyatga uchraguniga qadar. U Yevropadagi eng uzoq vaqt hukmronlik qilgan zamonaviy siyosatchi boʻlib, mamlakatda 33 yildan ortiq vaqt davomida muhim lavozimlarni egallab kelgan. Biroq, 2023-yil 2-aprelda boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarining ikkinchi bosqichidan soʻng u 36 yoshli markazchi sobiq iqtisodiyot vaziri [[Yakov Milatovich]]dan magʻlub boʻldi.

== Siyosiy sahnada ==
Dukanovich birinchi marta siyosiy sahnaga chiqqanida antibyurokratik inqilob (1988–1989) va [[SFR]] Yugoslaviya parchalanishi (1991–1992) davrida [[Slobodan Miloshevich]]ning yaqin ittifoqchisi edi.<ref name="Yevropa radiosi">{{veb manbasi |title=Bolqondagi eng aqlli odam |url=http://www.rferl.org/content/The_Smartest_Man_In_The_Balkans/1330606.html |website=Ozod Yevropa radiosi |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=17-oktabr 2008-yil}}</ref> Uning kabineti Dubrovnikni qamal qilishda (1991–1992) faol ishtirok etdi. Dukanovich [[Momir Bulatovich]]ning lord Karrington shartlari boʻyicha kelishuvini qoʻllab-quvvatladi, buning natijasida 1992-yilda Chernogoriya mustaqilligi referendumi oʻtkazildi va saylovchilar FR Yugoslaviyada qolishga qaror qilishdi. Biroq 1996-yilda Dukanovich, Miloshevich va federal hukumatdan uzoqlashdi va anʼanaviy rejimdan voz kechdi. Bu partiyaning boʻlinishiga va Bulatovichning ittifoqchi fraktsiyasining boʻlinishiga olib keldi. Oradan koʻp oʻtmay, 1997-yilgi prezidentlik saylovida Dukanovich Bulatovichni kichik farq bilan magʻlub etdi. 1999-yilda u [[NATO]] tomonidan Yugoslaviyani bombardimon qilish paytida Chernogoriyadagi havo hujumlarini cheklash maqsadida Gʻarb davlatlari bilan muzokaralar olib bordi, keyinchalik Dukanovich Chernogoriyada [[Yugoslaviya dinori]] oʻrnini bosuvchi nemis markasining yangi valyuta sifatida joriy etilishini nazorat qildi.

== Hokimiyat tepasiga kelishi ==
Miloshevich hokimiyatdan agʻdarilganidan soʻng (2000), u yangi Serbiya hukumati bilan shartnoma imzoladi, bu Serbiya va Chernogoriya Konstitutsiyaviy Xartiyasiga (2003) olib keldi, bu Chernogoriya mustaqilligiga ruxsat berdi. Uch yil oʻtgach, 2006-yilgi mustaqillik [[referendum]]i davlat ittifoqidan rasman ajralib chiqishga va Chernogoriya yangi Konstitutsiyasining eʼlon qilinishiga olib keldi (2007). Dukanovich NATO va [[Yevropa Ittifoqi]]ga qoʻshilish siyosatini olib bordi, natijada Chernogoriya 2017-yilda NATOga aʼzo boʻldi. Bosh vazirlik va prezidentlik davrida u davlat kompaniyalarini xorijiy investorlar va firmalarga xususiylashtirishni nazorat qildi. Hukmron partiyaning bir nechta korrupsiya janjallari 2019-yilda hukumatga qarshi noroziliklarni keltirib chiqardi, munozarali din toʻgʻrisidagi qonun esa noroziliklarning navbatdagi toʻlqinini keltirib chiqardi. 2020-yilgi parlament saylovlarida muxolifat soʻnggi oʻttiz yil ichida birinchi marta Dukanovichning hukmron partiyasi va uning hamkorlaridan koʻproq ovoz toʻpladi.

== U olib borgan siyosat ==
Baʼzi kuzatuvchilar Dukanovich boshqaruvini [[avtoritar]] yoki avtokratik, shuningdek, kleptokratiya deb taʼriflaydilar.<ref name="Sharqiy Yevropa siyosat">{{veb manbasi |author1=Biber, Florian |title=G'arbiy Bolqonda raqobat avtoritarizm namunalari |url=https://doi.org/10.1080%2F21599165.2018.1490272 |website=Sharqiy Yevropa siyosat |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=Iyul 2018-yil}}</ref> Chernogoriyaning birinchi xususiy banki egasi Ako Dukanovichning ukasi xususiylashtirishda ustunlik qilgan, uning singlisi advokat [[Ana Kolarevich]] esa uzoq vaqt davomida sud tizimini boshqargan. [[DPS]] mijoz tarmoqlari ijtimoiy hayotning barcha segmentlarida hukmronlik qilib, biznes boshlash yoki maʼmuriyatda mavqega ega boʻlish uchun partiyaga aʼzolikni zarur qildi.<ref name="ICIJ">{{veb manbasi |title=Jukanovichning Chernogoriya oilaviy biznesi - ICIJ |url=https://www.icij.org/investigations/tobacco-underground/djukanovics-montenegro-family-business/ |website=ICIJ |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=2-iyun 2009-yil}}</ref> 2020-yilda Freedom House Chernogoriyani gibrid rejim sifatida tasnifladi. Demokratiya emas, davlatni bosib olish yillari, hokimiyatni suiisteʼmol qilish va Dukanovich tomonidan qoʻllaniladigan kuchli odam taktikasini eslatib oʻtadi. U koʻpincha Chernogoriya mafiyasi bilan kuchli aloqaga ega deb taʼriflanadi.<ref name="The Washington Times">{{veb manbasi |title=Yevropa Ittifoqi ehtiyot bo'ling: Milo Dukanovichning "mafiya davlati" Chernogoriya |url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/feb/23/eu-beware-milo-djukanovics-mafia-state-montenegro/ |website=The Washington Times |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=15-oktabr 2018-yil}}</ref> 2010-yil may oyida Britaniyaning The Independent gazetasiga koʻra, Dukanovich dunyoning eng boy yigirma nafar yetakchisi qatoriga kiritilgan boʻlib, uning 10 million funt sterlinglik boyligining manbasini „sirli“ deb taʼriflagan.<ref name="The Independent">{{veb manbasi |author1=Devid, Usborn |title=Boy va qudratli: Obama va global super elita |url=https://www.independent.co.uk/news/world/politics/rich-and-powerful-obama-and-the-global-super-elite-1976403.html |website=The Independent |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=19-may 2010-yil}}</ref> 2021-yil oktabr oyida Dukanovich va uning oʻgʻli Blazo haqida Pandora hujjatlarida tilga olingan boʻlib, ular Britaniya Virjiniya orollaridagi ikkita trest bilan bogʻlangan.<ref name='"Slobodna Yevropa" radiosi'>{{veb manbasi |title=MANS: Đukanović i sin osnivali kompanije u više od pet država |url=MANS: Đukanović i sin osnivali kompanije u više od pet država" . "Slobodna Yevropa" radiosi |website="Slobodna Yevropa" radiosi |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=4-oktabr 2021-yil}}</ref> <ref name="Yangiliklar">{{veb manbasi |title=Pandora qog'ozlari: Yangi oqish Bolqon PEPlarining yashirin boyliklarini ochib beradi |url=https://balkaninsight.com/2021/10/04/pandora-papers-new-leak-exposes-balkan-peps-hidden-riches/ |website=Yangiliklar |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=4-oktabr 2021-yil}}</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* Wikimedia Commons saytida [[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Milo_%C4%90ukanovi%C4%87 Milo Đukanović]] bilan bogʻliq ommaviy axborot vositalari