Kontent qismiga oʻtish

Misr milliy banki

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Misr Milliy banki
Qisqartma NBE
Turi Davlat banki
Sanoat Bank ishi va moliyaviy xizmatlar
Ishga tushgan sanasi 1898-yil 25-iyun
Joylashuvi Qohira, Misr
Asoschi(lar)i Ernest Kassel, Jozef Suares, Rafael Suares, Feliks Isaak Suares, Moiz Kattaui va Konstantin Salvagos
Rais Mohamed Kamal Al Din
Direktori Mohamed El-Etreby
Daromad 133,3 milliard Misr funti (2024)
Boyligi 8,14 trillion Misr funti (2024)
Ishchilar soni 29 162 (2024)
Vebsayti nbe.com.eg

Misr Milliy banki (inglizcha: National Bank of Egypt S. A.E.; NBE; misr arab tilida: البنك الأهلي المصري) — Misrning eng yirik banklaridan biri boʻlib, mamlakatdagi beshta yirik bank qatoriga kiradi. 1898-yil iyun oyida tashkil etilgan bank aktivlari, depozitlari, kreditlari, bank kapitali, filiallari va xodimlari soni boʻyicha mamlakatdagi eng yirik bank hisoblanadi[1][2].

NBE mamlakat boʻylab 540 ta filialga ega boʻlib, uning aktivlari 366,6 milliard Misr funtini, jami depozitlari 312,7 milliard Misr funtini hamda jami kredit va avanslari 114,7 milliard Misr funtini tashkil etgan[3]. 2007-yil holatiga koʻra, Misr bank tizimidagi jami aktivlarning 23 foizi, depozitlarning 25 foizi hamda kredit va avanslarning 25 foizi NBE hissasiga toʻgʻri kelgan. Shuningdek, bank oʻsha yili Misr tashqi savdosining taxminan 24 foizini moliyalashtirgan. Misrdagi kredit kartalari bozorining 74 foizi va debet kartalarining 40 foizi ham NBE ulushiga toʻgʻri kelgan[2]/

Tarixi

XIX asr

1898-yilda ser Ernest Kassel (50 foiz ulush)[4], uch aka-uka Jozef Suares (1837–1900), Rafael Suares (1846–1909) va Feliks Isaak Suares (1844–1906), Moiz Kattaui (25 foiz) hamda Iskandariyalik Konstantin Salvagos (25 foiz) Misr Milliy bankiga asos solishdi. Biroq Kassel Angliyada qoldi. Bank Londonda oʻz agentligini ochdi[1].

Misr Milliy bankining 1899-yil 17-aprelda chiqarilgan aksiya sertifikati
Bank reklamasi: Qohiradagi bosh qarorgohning 1940-yillar oxiridagi rekonstruksiyadan oldingi koʻrinishi
Yangi Borg al-Arab shahridagi filial

XX asr

  • 1901-yilda NBE Xartumda filial ochdi. Bank hukumatga xizmat koʻrsatuvchi imtiyozli bankir maqomini oldi va yarim rasmiy markaziy bank vazifasini bajardi. Keyinchalik Sudanda qoʻshimcha agentlik va filiallarini ochdi.
  • 1902-yilda Kassel Misr qishloq xoʻjaligi bankiga asos soldi[4].
  • 1906-yilda NBE Addis-Abebada Habashiston bankini tashkil etdi. Bank 50 yillik monopoliyaga ega boʻldi, Efiopiya hukumatining fiskal agenti va mamlakatdagi yagona valyuta emitentiga aylandi.
  • 1925-yilda Lloyds Bank NBEga 1923-yilda Cox & Kings kompaniyasini sotib olish orqali qoʻlga kiritgan hamda Britaniya Gʻarbiy Afrikasi bankidan olingan Qohira va Iskandariyadagi filiallarini topshirdi.
  • 1931-yilda Habashiston banki tugatildi va Efiopiya hukumati uning oʻrniga Efiopiya bankini tashkil etdi.
  • 1936-yilda Misr qishloq xoʻjaligi banki tugatildi.
  • 1940-yilga kelib, bank xodimlari va boshqaruv kengashi asosan misrliklardan iborat edi.
  • 1951-yilda qabul qilingan farmon NBEga Misrning markaziy banki maqomini berdi.
  • 1957-yilda bank faoliyatiga oid qonun NBEning Misr markaziy banki sifatidagi maqomini tasdiqladi.
  • 1959-yilda Sudan hukumati NBEning Sudandagi aktivlarini milliylashtirdi. Ushbu aktivlar yangi markaziy bank — Sudan bankini tashkil etish uchun asos boʻldi.
  • 1960-yilda Misr hukumati NBEni milliylashtirdi va alohida markaziy bank tashkil etdi.
  • 1961-yilda Citibank Misrdagi aktivlari va majburiyatlarini NBEga sotdi. Citibank Misr bozoriga 1955-yilda kirgan, ammo milliylashtirish toʻgʻrisidagi farmon tufayli mamlakatni tark etishga majbur boʻlgan edi.
  • 1975-yilda Chase Manhattan Bank (49 foiz) va Misr Milliy banki (51 foiz) Commercial International Bank (CIB)ga asos soldi.
  • 1976-yilda NBE boshqa 19 ta arab va toʻrtta AQSH banki bilan birgalikda Nyu-Yorkda ulgurji bank xizmatlarini koʻrsatuvchi Arab American Bankni tashkil etdi.
  • 1982-yilda NBE Buyuk Britaniyada shoʻba korxonasini tashkil etdi.
  • 1987-yilda Chase CIBdagi aksiyalarini NBEga sotdi. CIB oʻz nomini Commercial International Bank, SAE deb oʻzgartirdi. 1993-yildagi qisman xususiylashtirish va 1996-yildagi global depozitar tilxatlar (GDR) emissiyasidan soʻng NBEning CIBdagi ulushi 34 foizgacha kamaydi. NBE Janubiy Afrikada vakolatxona, Londonda esa shoʻba bank tashkil etdi. Londondagi shoʻba bank NBEning avvalgi shoʻba korxonasi va u yerda faoliyat yuritgan ikkita filialining aktivlari hamda amaliyotlarini oʻz zimmasiga oldi.

XXI asr

  • 2000-yilda NBE Arab American Bank faoliyatini oʻz zimmasiga olish uchun Nyu-Yorkda filial ochdi.
  • 2005-yilda NBE 1979-yilda tijorat banki sifatida tashkil etilgan Mohandes Bankni sotib oldi. Shuningdek, „Al Tigaryoon“ nomi bilan tanilgan Bank of Commerce and Developmentni ham xarid qildi.
  • 2006-yilda NBE Dubayda vakolatxona ochdi.
  • 2008-yilda NBE Shanxaydagi vakolatxonasini filialga aylantirdi.

Xalqaro faoliyati

NBEning Misrdan tashqaridagi yagona shoʻba korxonasi Buyuk Britaniyaning London shahrida joylashgan[5]. Bankning Nyu-York va Shanxayda filiallari, Yoxannesburg hamda Dubayda esa vakolatxonalari mavjud.

Bankning AQSHdagi faoliyati 2001-yilda boshlangan boʻlib[2][6], Nyu-York shahridagi 52-koʻchaning 40 East manzilida joylashgan Black Rock Building binosidagi ofisdan boshqarilgan[2][7].

Universal bank faoliyati


Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „National Bank of Egypt“ (en). National Bank of Egypt.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 National Bank of Egypt Resolution Plan: Section 1 — Public Section, 2013-yil dekabr.
  3. ↑ „البنك الأهلى المصرى يحقق 8.1 مليار جنيه أرباحا خلال عام“ (ar). Youm7. 2014-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 9-fevral.
  4. ↑ 4,0 4,1 "Multinational banking in Egypt: A case-study of the Ionian Bank, 1907–1939". Business History 67 (7). 2024-07-08. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00076791.2024.2373869#d1e180. 
  5. ↑ „National Bank of Egypt UK Limited“. Arab Bankers Association. 2020-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 12-fevral.
  6. ↑ History, National Bank of Egypt New York; 2020-yil 12-fevralda koʻrilgan. Saytning havolasi ishlamasligi mumkin.
  7. ↑ „Properties, Developments, Alternative Investments“ (en). Rudin. Qaraldi: 2026-yil 5-may.
  8. ↑ „Saudi approves licence for National Bank of Egypt branch, SPA reports“ (en-US). Reuters. 2021-yil 3-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  9. ↑ „National Bank of Egypt to open South Sudan subsidiary on Tuesday“ (en-US). Sudans Post (2022-yil 26-iyun).
  10. ↑ „Egyptian bank to fund investment in Sudan with 500 million dollars“ (en-US). Sudan Tribune (2012-yil 21-sentyabr).