Mohyliv-Podilskiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti|mavqe=Shahar|asl nomi={{lang|uk|Mohyliv-Podlskiy}}|gerb=File:Mohyliv coat of arms.png|bayroq=File:Mog po h.png|asos solingan=1595-yilda|aholi=29925|sanalgan yil=2022|vaqt mintaqasi=EET|sayt={{url|mpmr.gov.ua}}|tasvir=File:MogilevPodolsky.JPG|koordinata=}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Mohyliv-Podilskiy''' ({{lang-uk|Могилів-Подільський}}   Podilskiy, {{lang-pl|Mohylów Podolski}}   , {{lang-ro|Moghilău/Movilău}}   , {{lang-yi|מאָהילעװ|Mohilev}}) — [[Ukraina]]ning [[Vinnitsa viloyati]] Mohyliv-Podilskiy tumanidagi shahar. Maʼmuriy-hududiy jihatdan Mohyliv-Podilskiy mintaqaviy ahamiyatga ega shahar sifatida birlashtirilgan.Vinnitsa viloyatining yigirma etti tumanidan biri Mohyliv-Podilskiy tumanining ma'muriy markazi hisoblanadi, garchi u tuman tarkibiga kirmasa ham. U tarixiy Podoliya viloyatida, [[Bessarabiya]], [[Moldova]] bilan chegarada, [[Dnestr]] daryosining chap qirg'og'ida joylashgan. Daryoning qarama-qarshi tomonida Moldovaning Otaci shahri joylashgan, ikki munitsipalitet bir-biri bilan ko'prik orqali bog'langan. Aholisi: 29,925 (2022-yil)

=== Polsha davri ===
Shahar haqidagi birinchi ma'lumot 1595-yilga to'g'ri keladi. Shahar egasi, moldaviyalik hospodar Ieremia Movilă (rumin tilida Mogiliv, ''Moghilau/Movilău'' nomidan kelib chiqqan) uni Polsha zodagonlarining Potokki oilasiga turmushga chiqqan qiziga sep sifatida sovg'a qildi. O'sha paytda kuyov qaynotasi sharafiga shaharga Movilǎu deb nom bergan. XVIIasrning birinchi choragida Mohyliv Podoliyadagi eng katta shaharlardan biri boʻlgan. U Polsha tojining Kichik Polsha viloyatining Podolian Voyvodaligi tarkibiga kirgan..Hudud [[polyaklar]], [[yunonlar]], [[armanlar]], [[serblar]], vlaxlar va [[Bosniyaliklar|bosnyaklardan]] tashkil topgan ko'p millatli chegara shahri<ref>''[[Geographical Dictionary of the Kingdom of Poland]]'', vol. 6, p. 613-614</ref>. XIII asrda shaharning asosiy cherkovlari qurilgan: Polsha-Armaniston Bibi Maryamning ziyorati cherkovi va Yunon Nikolay cherkovi<ref>''[[Geographical Dictionary of the Kingdom of Poland]]'', vol. 6, p. 614</ref>. Polsha hukmronligi Podolia Eyalet'in bir qismi sifatida [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli]] hukmronligi tomonidan to'xtatilgan.  Usmonlilar hukmronligi davrida Mixaylov nomidagi ''Kamaniche'' [[Kamenets-podolskiy|sanjagining]] nahiya markazi boʻlgan.

=== Rossiya tarkibida ===
[[Fayl:Mohylów_Podolski_kościół_pw_Najświętszej_Marii_Panny.jpg|left|thumb|271x271px|1937-yil buzilishidan oldin Polsha Bibi Maryamziyorati cherkovining ichki qismi]]
Shahar 1793-yilda Polshaning ikkinchi bo'linishidan keyin Rossiyaga qo'shib olingan. Polsha mustaqilligi tiklanganidan so'ng, Mogiliv 1919-yilda general Frantsishek Krayovskiy qo'mondonligi ostida qisqa muddatga polyaklar tomonidan qo'lga olinhan, lekin  oxir-oqibat u [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqiga]] o'tdi.. 1937-yilda NKVDning Polsha operatsiyasi paytida Sovet qo'shinlari Polsha Bibi Maryam ziyorati cherkovini vayron qilgan.

=== Ruminiya davri ===
Mohyliv-Podilskiy 1941-yil iyul oyida [[Ruminiya]] va [[Germaniya]] qo'shinlari tomonidan ishg'ol qilingan va Ruminiya tomonidan boshqariladigan Dnestryanı gubernatorligiga kiritilgan. Keyin shahardagi minglab yahudiylar bosqinchilar tomonidan o'ldirilgan. Natijada Mohyliv-Podilskiy Bessarabiya va Bukovinadan Dnestryanıga quvilgan yahudiylar uchun tranzit lagerga aylandi. 1941-yil sentyabrdan 1942-yil fevraligacha 55 mingdan ortiq deportatsiya qilinganlar shahar orqali kelgan. Minglab odamlar tranzit lagerga tiqilib, ruminiyalik soqchilar tomonidan shafqatsiz munosabat ko'rsatishgan.  Ko'p yahudiylarga Mohyliv-Podilskiyda qolishga ruxsat berilmagan; minglab odamlar yaqin atrofdagi qishloq va shaharlarga piyoda sayohat qilishga majbur boʻlgan. Dastlab shaharda qolishga ruxsat berilgan 15 ming  kishi guruhlarga bo'lingan. 2000-3000 tasini  yashash uchun ruxsat berilgan, qolganlari esa Dnestryanı ichki hududlarga majburiy mehnat uchun deportatsiya qilinishdan qo'rqib yashagan.

1943-yil dekabr oyida 3000 dan ortiq yahudiylarga Ruminiyaga qaytishga ruxsat berildi va 1944-yil mart oyida Buxarestdagi yahudiy rahbarlari 1400 yetimni olib kelishga ruxsat olgan. Shu oy Mohyliv-Podilskiy ozod qilindi; ko'p yahudiy erkaklar darhol [[Sovet Armiyasi|Sovet armiyasi]] tomonidan chaqirilgan. Shaharda qolganlarning ko'pchiligi nemis bombalaridan halok bo'ldi. Deportatsiya qilinganlarning ko'pisi 1945-yilning bahorida Ruminiyaga qaytishga ruxsat berildi.

=== Ukraina tarkibida ===
Mohyliv-Podilskiy 1991-yil 24-avgustda Ukraina tarkibiga kirgan

2016-yil 10-noyabrda Mogilev-Podilskiyda 1941-yilda halok boʻlgan chegarachilar qahramonlari xotirasiga bag'ishlangan yodgorlik ochildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=У Могилеві-Подільському відкрили Меморіал пам'яті загиблим героям-прикордонникам|url=https://dpsu.gov.ua/ua/news/u-mogilevi-podilskomu-vidkrili-memorial-pamyati-zagiblim-geroyam-prikordonnikam|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180829072118/https://dpsu.gov.ua/ua/news/u-mogilevi-podilskomu-vidkrili-memorial-pamyati-zagiblim-geroyam-prikordonnikam|arxivsana=2018-08-29}}</ref>.

== Geografiyasi ==
Shahar Vinnitsa viloyatining janubi-gʻarbida [[Dnestr|Dnestr daryosi]] va Dnestr havzasiga kiradigan daryolar hosil qiluvchi boshqa jarliklar (Karpivskiy jar) hosil qilgan jarlikda joylashgan. Qor erishi davrida va yomg'irdan keyin vaqtinchalik drenajlar to'sinlar tubi va jarliklar yonbag'irlari bo'ylab oqadi.

== Iqtisodiyoti ==
Hozir shaharda ishlab turganlari

* Mohyliv-Podilskiy mashinasozlik zavodi;
* metallga ishlov berish zavodlari;
* yengil va oziq-ovqat sanoati korxonalari va boshqalar.

== Taniqli odamlar ==

* Boris Bajanov (1900—1982), Stalinning shaxsiy kotibi, keyinchalik u hokimiyatdan qochgan.
* Polsha bastakori, Varshava konservatoriyasi professori Vitold Malishevskiy (1873—1939) Mogiliv-Podilskiyda tugʻilgan.
* Samuel Yellin (1884—1940), amerikalik usta temirchi va metall dizayner, Mogiliv-Podilskiyda tug'ilgan.
* Adella Kin Zametkin (1863—1931), amerikalik sotsialist va yozuvchi, Mogiliv-Podilskiyda tug'ilgan.

== Suratlari ==
<gallery>
Fayl:Могілев-Подольскьй вул. Володимирська,4 00.JPG|Mohyliv-Podilskiyda <nowiki>XIX</nowiki> asr me'morchiligi
Fayl:05-104-0035 Mohyliv Podilsky SAM 5299.jpg|Shahar markazi
Fayl:Могилів-Подільський. Миколаївська церква.jpg|Aziz Nikolay cherkovi
Fayl:Георгіївська церква (Могилів-Подільський) Панорама-3.jpg|Aziz Jorj cherkovi
Fayl:Могілев-Подольскьй. Георгіївська церква 01.JPG|[[Saint Alexander Nevsky|Avliyo Aleksandr Nevskiy]] cherkovi
Fayl:Пам'ятник М.В.Гоголю.JPG|[[Nikolai Gogol|Nikolay Gogol]] haykali
Fayl:Джон Ленон в Могилів-Подільському.jpg|[[John Lennon|Jon Lennon]] haykali
</gallery>

== Xalqaro munosabatlar ==

=== Qardosh shaharlar ===
Mohyliv-Podilskiy [[Birodarlashgan shaharlar|bilan]] qardosh shaharlar quyidagilar:

* {{Flagicon|UKR}} [[Baxmut|Bakhmut]], Ukraine
* {{Flagicon|UKR}} [[Koziatin|Koziatyn]], Ukraine
* {{Flagicon|POL}} [[Końskie]], Poland
* {{Flagicon|POL}} [[Polaniec|Połaniec]], Poland
* {{Flagicon|POL}} [[Środa Wielkopolska]], Poland
* {{Flagicon|MDA}} [[Bălţi|Bălți]], Moldova
* {{Flagicon|ROU}} [[Piteşti|Pitești]], Romania
* {{Flagicon|SVK}} [[Šaľa]], Slovakia
* {{Flagicon|ITA}} [[Cavriglia]], Italy

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CM%5CO%5CMohyliv6Podilskyi.htm Mohyliv-Podilskiy, maqola dastlab Ukraina entsiklopediyasida paydo boʻlgan, jild. 3 (1993).]
* 
{{Vinnytsia Oblast}}{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Ukraina]]
[[Turkum:NKVD]]