Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi: Versiyalar orasidagi farq

	1940–1991
Maqom	Sovet Ittifoqi respublikasi; (1940–1991)
Hukumat yetakchisi
• 1940–1945	Tihon Konstantinov
• 1990–1991	Petru Pascari
Davlat boshchisi
• 1989–1991	Mircea Snegur
Tarixiy era	XX asr
Avvalgi davlat	Keyingi davlat
	Ruminya Qirolligi
	Moldaviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi
Moldova
Pridnestrovye Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi
Hozirda hududida quyidagilar mavjud	Moldova; Andoza:Country data Pridnestrovye

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi yoki Moldova Sovet Sotsialistik Respublikasi, Moldaviya SSR yoki Moldova SSR (rumincha: Republica Sovietică Socialistă Moldovenească; mold.: Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ; ruscha: Молда́вская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика) — Sovet Ittifoqi tarkibiga kirgan respublikalarning biri. Sovet davrida chop etilgan oʻzbekcha manbalarda mamlakat nomi Moldaviya SSR deb yuritiladi.^[1] Ayrim manbalarda esa Sovet Moldaviyasi deb berilgan.

Moldaviya SSR 1940-yilning 2-avgustida oʻsha yilning 28-iyunida Ruminiyadan anneksiya qilib olingan Bessarabiyaning ayrim hududlari hamda Ukraina SSR tarkibidagi Moldaviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining ayrim hududlarini birlashtirib tuzilgan.

Moldaviya SSR poytaxti Kishinyov shahri boʻlgan. Respublika 40 rayonga boʻlingan, 21 shahar, 47 shahar tipidagi posyolkasi boʻlgan.

1990-yilning 23-iyunida Moldaviya SSR suverenitet deklaratsiyasini eʼlon qildi va Moldova Sovet Sotsialistik Respublikasi deb qayta nomlandi. 1991-yilning 23-mayida oʻz mustaqilligini eʼlon qildi va Moldova Respublikasi deb qayta nomlandi. Sovet Ittifoqi mamlakat mustaqilligini 1991-yil 26-dekabrda rasman tan oldi.

Tarixi

Moldaviyada sinfiy jamiyat IX—XI asrlarda paydo boʻlgan. XII—XIV asrlarda turli qabila ittifoqlari va davlat uyushmalari (skiflar, gotlar, hunnlar, Qadimiy rus davlati, Oltin Oʻrda va boshqalar) sistemasida, XIV asrda voloxlarning sharqiy slavyanlar bilan aloqasi natijasida moldavan elati tashkil topgan. 1359-yildan mustaqil Moldaviya knyazligi hukm sura boshlagan. XVI—XVIII asrlarda Usmonli turk imperiyasi qoʻl ostida boʻlgan, turklar zulmiga qarshi ozodlik harakatlari boshlangan.

XVIII asr oxiriga kelib Rossiya Dnestr davlatidan chap tomondagi yerlarni, 1812-yili esa Bessarabiyani qoʻshib olgan. Sovet hokimiyati 1917-yil (dekabr) – 1918-yil (yanvar)da oʻrnatilgan. 1918-yil yanvar-martida Ruminiya Bessarabiyani bosib olgan.

1924-yil 12-oktabrda Ukraina SSR tarkibida Moldaviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi tashkil etilgan. 1940-yil 28-iyunda Sovet Ittifoqi Bessarabiyani qaytarib olgan. 1940-yil 2-avgustda Moldaviya SSR tashkil topgan. Oʻsha yili Moldaviya Kommunistlar Partiyasi tuzilgan. 1941-yilda Moldaviya gitlerchi-fashist qoʻshinlari tomonidan okkupatsiya qilingan. 1944-yil avgustda Qizil armiya fashistlarni siqib chiqargan.

1990-yilning 23-iyunida Moldaviya SSR suverenitet deklaratsiyasini eʼlon qildi va Moldova Sovet Sotsialistik Respublikasi deb qayta nomlandi. 1991-yilning 23-mayida Moldova Respublikasi deb qayta nomlandi. Oʻsha yili 27-avgust kuni oʻz mustaqilligini eʼlon qildi. Sovet Ittifoqi mamlakat mustaqilligini 1991-yil 26-dekabrda rasman tan oldi.

Manbalar

↑ "Moldaviya SSR" (oʻzbekcha). Ensiklopedik lugʻat. 1. Toshkent: Oʻzbek sovet ensiklopediyasi. 1988. p. 531. 5-89890-002-0.

Havolalar

Moldaviya SSR Katta sovet ensiklopediyasida ^(rus.)

[1] "Moldaviya SSR" (oʻzbekcha). Ensiklopedik lugʻat. 1. Toshkent: Oʻzbek sovet ensiklopediyasi. 1988. p. 531. 5-89890-002-0.

[1]

-#YOʻNALTIRISH [[Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi]]
+{{Infobox former country
+|conventional_long_name = Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi
+|native_name = {{lang|ru|Молдавская Советская Социалистическая Республика}}<br/>{{lang|ro|Republica Sovietică Socialistă Moldovenească/<br>Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ}}
+|common_name = Moldaviya SSR
+|continent = Yevropa
+|status = [[Sovet Ittifoqi respublikalari|Sovet Ittifoqi respublikasi]]<br /> (1940–1991)
+|p1 = Ruminya Qirolligi
+|flag_p1 = Flag of Romania.svg
+|p2 = Moldaviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi
+|flag_p2 = Flag of Moldavian Autonomous Soviet Socialist Republic.svg
+|s1 = Moldova
+|flag_s1 = Flag of Moldova.svg
+|s2 = Pridnestrovye Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi
+|flag_s2 = Flag of Transnistria (state).svg
+|image_flag = Flag of Moldavian SSR.svg
+|flag_type = Bayroq
+|image_coat = Emblem of the Moldavian SSR (1957-1981).svg
+|symbol_type=[[Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi gerbi|Gerb]]
+|image_map = Soviet Union - Moldavian SSR.svg
+|image_map_caption = Moldaviya SSRning (qizil) [[Sovet Ittifoqi]]da joylashuvi
+|national_motto = Пролетарь дин тоатe цэриле, уници-вэ! {{small|([[Moldavan tili|Moldavancha]])}} <br /> [[Butun dunyo proletarlari, birlashingiz!|Proletari din toate țările, uniți-vă!]] {{small|([[transliteratsiya]])}} <br /> {{small|„Butun dunyo proletarlari, birlashingiz!“}}
+|national_anthem = [[Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi gimni|Молдова ку доинэ стрэбунэ  пэ плаюрь]] <br /> (Moldova cu Doine străbune pe Plaiuri) <br/> {{small|„Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi gimni“}} <br/>{{small|(1945–80)}}  <br /> <center>[[Fayl:National Anthem of the Moldavian SSR (1945-1956) (Vocal).ogg]]<center>
+[[Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi gimni|Молдова Советикэ]] <br> (Moldova Sovietică)
+{{small|„Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi gimni“}} <br/> {{small|(1980–91)}} <br /> <center>[[Fayl:Anthem of the Moldavian Soviet Socialist Republic (vocal).ogg]]<center>
+|common_languages = '''Rasmiy tillar:'''<br>[[Moldavan tili|Moldavan]]<sup>a</sup><br/>{{•}}[[Rus tili|Rus]]<sup>b</sup><br>'''Ozchiliklar tillari:'''<br>[[Gagauz tili|Gagauz]]{{•}}[[Ukrain tili|Ukrain]]
+|government_type = [[Stalinizm|Stalinist]] [[Bir partiyali tizim|bir partiyali]] [[Totalitarizm|totalitar]] [[diktatura]] (1940–1953)<br/> [[Unitar davlat|Unitar]] [[Marksizm-Leninizm|Marksist-Leninist]] [[bir partiyali davlat|bir partiyali]] [[Sovet respublikasi|sovet]] [[sotsialistik davlatlar|sotsialistik respublika]] (1953–1990) <br/> [[Unitar davlat|Unitar]] [[Yarim prezidentlik tizimi|yarim prezidentlik]] [[respublika]] (1990–1991)
+|leader1 = [[Piotr Borodin]]
+|year_leader1 = 1941&ndash;1942
+|leader2 = [[Grigore Eremei]]
+|year_leader2 = 1991
+|capital = Kishinyov
+|demonym = [[Moldavanlar|Moldavan]]<br />[[Sovet xalqlari|Sovet]]
+|era = [[XX asr]]
+|year_start = 1940-yil
+|date_start = 2-avgust
+|event_start = Tuzilgan
+|event1 = Suverenitet eʼlon qilingan
+|date_event1 = 23-iyun 1990-yil
+|event2 = [[Pridnestrovye Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Pridnestrovye mustaqilligi]]
+|date_event2 = 2-sentabr 1990-yil
+|event3 = [[Gagauzia]] mustaqilligi
+|date_event3 = Avgust toʻntarish urinishi
+|event4 = Mustaqillik eʼlon qilingan
+|date_event4 = 27-avgust 1991-yil
+|year_end = 1991-yil
+|date_end = 26-dekabr
+|event_end = Mustaqillik tan olingan
+|life_span   = 1940–1991
+|stat_year1 = 1989-yil
+|stat_area1 = 33843
+|stat_pop1 = 4337600
+|calling_code = 7 042
+|currency = Sovet rubli (SUR)
+|footnote_a = Moldaviya SSRda 1989-yilgacha [[rumin tili]] rasman [[moldavan tili]] deb atalgan.
+|footnote_b = Konstitutsiyada birorta ham rasmiy til koʻrsatilmagan.
+|today = {{flag|Moldova}}<br>{{flag|Pridnestrovye}}
+|year_representative1=1940&ndash;1945|year_representative2=1990&ndash;1991
+|representative1=[[Tihon Konstantinov]]|representative2=[[Petru Pascari]]
+|title_representative=[[Moldaviya bosh vaziri|Hukumat yetakchisi]]
+|title_leader=[[Moldaviya Kommunistik partiyasi|Birinchi kotib]]
+|title_deputy=[[Moldaviya prezidenti|Davlat boshchisi]]
+|deputy1 = [[Mircea Snegur]]
+|year_deputy1 = 1989&ndash;1991
+}}
+'''Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi''' yoki '''Moldova Sovet Sotsialistik Respublikasi''', '''Moldaviya SSR''' yoki '''Moldova SSR''' ({{lang-ro|Republica Sovietică Socialistă Moldovenească}}; {{lang-mo|Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ}}; {{lang-ru|Молда́вская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика}}) — [[Sovet Ittifoqi]] tarkibiga kirgan respublikalarning biri. Sovet davrida chop etilgan [[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] manbalarda mamlakat nomi ''Moldaviya SSR'' deb yuritiladi.<ref>{{ensiklopediya manbasi | year = 1988 | title = Moldaviya SSR | encyclopedia = Ensiklopedik lugʻat | publisher = [[Oʻzbek sovet ensiklopediyasi]] | location = Toshkent | language = oʻzbekcha | id = 5-89890-002-0 | page = 531 | volume = 1}}</ref> Ayrim manbalarda esa ''Sovet Moldaviyasi'' deb berilgan.
+Moldaviya SSR 1940-yilning 2-avgustida oʻsha yilning 28-iyunida [[Ruminiya]]dan anneksiya qilib olingan [[Bessarabiya]]ning ayrim hududlari hamda [[Ukraina SSR]] tarkibidagi [[Moldaviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning ayrim hududlarini birlashtirib tuzilgan.
+Moldaviya SSR poytaxti [[Kishinyov]] shahri boʻlgan. Respublika 40 rayonga boʻlingan, 21 shahar, 47 shahar tipidagi posyolkasi boʻlgan.
+-yilning 23-iyunida Moldaviya SSR suverenitet deklaratsiyasini eʼlon qildi va ''Moldova Sovet Sotsialistik Respublikasi'' deb qayta nomlandi. 1991-yilning 23-mayida oʻz mustaqilligini eʼlon qildi va [[Moldova Respublikasi]] deb qayta nomlandi. Sovet Ittifoqi mamlakat mustaqilligini 1991-yil 26-dekabrda rasman tan oldi.
+== Tarixi ==
+[[Fayl:Rep._Moldova_Iulie_1940.jpg|250px|left|thumb|Ruminiya va Moldaviya SSRlari. 1940-yil sentabr.]]
+Moldaviyada sinfiy jamiyat <nowiki>IX—XI</nowiki> asrlarda paydo boʻlgan. <nowiki>XII—XIV</nowiki> asrlarda turli qabila ittifoqlari va davlat uyushmalari ([[skiflar]], [[gotlar]], [[hunnlar]], Qadimiy rus davlati, [[Oltin Oʻrda]] va boshqalar) sistemasida, <nowiki>XIV</nowiki> asrda [[voloxlar]]ning sharqiy slavyanlar bilan aloqasi natijasida [[moldavanlar|moldavan]] elati tashkil topgan. 1359-yildan mustaqil [[Moldaviya knyazligi]] hukm sura boshlagan. <nowiki>XVI—XVIII</nowiki> asrlarda [[Usmonli turk imperiyasi]] qoʻl ostida boʻlgan, turklar zulmiga qarshi ozodlik harakatlari boshlangan.
+<nowiki>XVIII</nowiki> asr oxiriga kelib [[Rossiya]] [[Dnestr davlati]]dan chap tomondagi yerlarni, 1812-yili esa [[Bessarabiya]]ni qoʻshib olgan. Sovet hokimiyati 1917-yil (dekabr) – 1918-yil (yanvar)da oʻrnatilgan. 1918-yil yanvar-martida [[Ruminiya]] Bessarabiyani bosib olgan.
+-yil 12-oktabrda [[Ukraina SSR]] tarkibida [[Moldaviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]] tashkil etilgan. 1940-yil 28-iyunda Sovet Ittifoqi Bessarabiyani qaytarib olgan. 1940-yil 2-avgustda Moldaviya SSR tashkil topgan. Oʻsha yili Moldaviya Kommunistlar Partiyasi tuzilgan. 1941-yilda Moldaviya gitlerchi-fashist qoʻshinlari tomonidan okkupatsiya qilingan. 1944-yil avgustda [[Qizil armiya]] fashistlarni siqib chiqargan.
+-yilning 23-iyunida Moldaviya SSR suverenitet deklaratsiyasini eʼlon qildi va ''Moldova Sovet Sotsialistik Respublikasi'' deb qayta nomlandi. 1991-yilning 23-mayida [[Moldova Respublikasi]] deb qayta nomlandi. Oʻsha yili 27-avgust kuni oʻz mustaqilligini eʼlon qildi. Sovet Ittifoqi mamlakat mustaqilligini 1991-yil 26-dekabrda rasman tan oldi.
+== Manbalar ==
+{{manbalar}}
+== Havolalar ==
+{{commonscat|Moldavian Soviet Socialist Republic|Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi}}
+* [https://rus-bse.slovaronline.com/49390-%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0 Moldaviya SSR Katta sovet ensiklopediyasida] {{ref-ru}}
+{{Sovet Ittifoqi Respublikalari}}
+[[Turkum:Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi]]
+[[Turkum:Sovet Ittifoqi respublikalari]]
+[[Turkum:Sobiq sotsialistik respublikalar]]

k m t Sovet Ittifoqi respublikalari (1922–1991)
Asosiy	Armaniston SSR Belorussiya SSR Estoniya SSR Gruziya SSR Latviya SSR Litva SSR Moldaviya SSR Ozarbayjon SSR Qozogʻiston SSR Qirgʻiziston SSR Rossiya SFSR Tojikiston SSR Turkmaniston SSR Ukraina SSR Oʻzbekiston SSR
Qisqa yashagan	Karel-Fin SSR (1940–1956) Zakavkazye SFSR (1922–1936)
Ittifoq aʼzosi boʻlmagan respublikalar	Abxaziya SSR (1921–1931) Buxoro XSSR (1920–1925) Xorazm XSSR (1920–1925) Naxichevan ASSR (1920–1923) Pridnestroviya Moldaviya SSR (1990–1991) Janubiy Osetiya SR (1990–1991)