Mubashshir Ahmad sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                  = Mubashshir Ahmad
 | asl ismi              = Alisher Tursunov
 | tasvir               = MubashshirAhmad.jpg
 | tavallud_paytidagi_ismi = Tursunov Alisher Ahmadovich
 | tavallud_sanasi      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1974|1|1}}
 | tavallud_joyi        = {{TavalludJoyi|Namangan}}, [[Namangan viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
 | fuqaroligi           = {{UZB}}
 | taʼlimi              = [[Toshkent islom instituti]];<br>[[Al-Azhar universiteti]]
 | otasi                = [[Ahmad Muhammad Tursun]]
 | kasbi                = Islom olimi, voiz, muharrir, media asoschisi
}}

'''Mubashshir Ahmad''' (asl ismi: '''Tursunov Alisher Ahmadovich'''; 1974-yil 1-yanvar, [[Namangan]], [[Namangan viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]) — oʻzbekistonlik islom olimi, [[voiz]], muharrir va media tadbirkor. U „Azon“ mediya ekotizimining asoschisi boʻlib, shu jumladan [[Azon.uz]] axborot portali, „Azon Global“ xalqaro platformasi va bir nechta nashrlarni yaratgan. 2025-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi|Jinoyat kodeksining]] uchta moddasi boʻyicha sudlangach, 2 yil 6 oylik ozodlikdan mahrum qilish jazosiga hukm qilingan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmad 2,5 yilga ozodlikdan mahrum etildi |url=https://kun.uz/news/2025/10/08/mubashshir-ahmad-25-yilga-ozodlikdan-mahrum-etildi |accessdate=8-oktabr 2025-yil |publisher=kun.uz |date=10/08/2025}}</ref>.

== Tarjimai holi ==
Mubashshir Ahmad 1974-yil 1-yanvarda [[Namangan]] shahrida tavallud topgan. Uning otasi – [[adib]], [[tarjimon]] va [[jurnalist]] [[Ahmad Muhammad Tursun]]dir<ref>{{Veb manbasi |url=https://aniq.uz/uz/yangiliklar/taziya-mubashshir-ahmadning-otasi-adib-va-jurnalist-ahmad-tursun-vafot-etdi |sarlavha=Ta'ziya! Mubashshir Ahmadning otasi adib va jurnalist Ahmad Tursun vafot etdi |sana=18-may 2021-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Aniq.uz}}</ref>.

1991–1996-yillarda [[Toshkent islom instituti]]da, soʻngra [[Misr]]dagi [[Al-Azhar universiteti]]da taʼlim olgan<ref name=":1">{{Veb manbasi |url=https://www.ozodlik.org/a/29159556.html |sarlavha=Musulmonlar idorasining ikki mulozimi bir kunda ishdan olindi |sana=11-aprel 2018-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Озодлик радиоси}}</ref>. 2002–2015-yillarda [[Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf]]dan bir nechta ijozalar olgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://minbar.uz/author/mubashshir-ahmad |sarlavha=Mubashshir Ahmad |sana=2-iyun 2023-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |arxivsana=2023-09-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230922142243/https://minbar.uz/author/mubashshir-ahmad }}</ref>.

== Faoliyati ==
=== Ilmiy faoliyati ===
1996–2014-yillarda [[Toshkent islom instituti]]da [[hanafiylik|hanafiy]] mazhabining [[fiqh]]i, [[usul al-fiqh]] va [[faroiz]] (meros ilmi) fanlaridan dars bergan. [[Oʻzbekiston musulmonlari idorasi]]ning rasmiy nashrlari – „Oʻzbekiston musulmonlari“ (keyinchalik [[Hidoyat (jurnal)|„Hidoyat“ jurnali]]) va „Islom nuri“ gazetasida muharrir sifatida ishlagan<ref name=":1" />.

2018-yil 10-aprelda Oʻzbekiston musulmonlari idorasidagi kotibiyat mudiri yordamchisi lavozimidan ozod etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.centralasian.org/a/29160606.html |sarlavha=В Узбекистане за день уволили двух чиновников Духовного управления |sana=12-aprel 2018-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=CENTRAL ASIAN |til=Rus}}</ref>.

=== Media faoliyati ===
Mubashshir Ahmad „Fikrat“ va „The Tashkent Post“ nashrlarining taʼsischisi va muharriri boʻlgan. U „Qaqnus media“ nashriyotining bosh direktori sifatida 2017-yilda „Azon.uz“ axborot-tahliliy portalini, „Azon FM“ onlayn radiosini, 2019-yilda esa „Azon TV“ YouTube kanalini ishga tushirgan<ref name=":2">{{Veb manbasi |url=https://www.xabaruz.com/uz/jamiyat/azonuz |sarlavha=«Azon.uz»: tayyor oshga bakovul topildimi? |sana=13-iyun 2019-yil |qaralgan sana=6-fevral 2024-yil |muallif=Xabar.uz |arxivsana=2024-12-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241227081442/https://www.xabaruz.com/uz/jamiyat/azonuz}}</ref>. „Yuksalish“ umummilliy harakatining 2023-yildagi tahlili boʻyicha „Azon TV“ [[YouTube]] platformasida obunachilar soni jihatidan respublikaning TOP-3 internet-nashrlaridan biri boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://yumh.uz/uz/news_detail/564 |sarlavha=Oʻzbekistonning eng ommabop 15 ta internet-nashri |sana=23-fevral 2023-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif="Yuksalish" umummilliy harakati}}</ref>.

Shuningdek, u „Azon travel“ sayyohlik firmasi, „Azon kitoblar“ doʻkoni, „Moida by Azon“ kafesi, „Mezana“ ilm markazi va [[Istanbul]] shahridagi „Mezana“ xalqaro ilmlar akademiyasini ham tashkil etgan. [[Oʻrta Osiyo xalqlari Azon vaqfi|Oʻrta Osiyo xalqlari Azon vaqfining]] taʼsischisi va vasiylik kengashi raisliklarini ham olib borgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://ezanvakfi.com/about |sarlavha=BIZ KIMIZ? |qaralgan sana=16-noyabr 2024-yil |muallif=Ezan Vakfi |arxivsana=2024-11-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241105030537/https://ezanvakfi.com/about}}</ref>.

=== Kitoblari ===
Mubashshir Ahmad bir qator asar va tarjimalar muallifidir:

* ''„Islom hazorasi“'' (2022) – islom sivilizatsiyasining tarixi va ilmiy-madaniy merosiga bagʻishlangan;
* ''„Olim, olam va odam“'' (2021) – olimlar hayoti va fikrlari haqida;
* ''„Moida“'' (2016) – turli xalqlarning islomiy oshxona anʼanalari haqida;
* ''„Zamonaviy masalalarning sharʼiy hukmlari“''.

Tarjima qilgan asarlari:

* Abu Homid [[Gʻazzoliy]]ning 8 jildli „Ihyou ulumid-din“ kitobi (2022);
* „Yengil fiqh“ (1 jild) va „Mufassal fiqh“ (8 jild);
* „Risalatul qushayriyya“ tasavvufiy asari.

Muharrirligi ostida chop etilganlar:

* „Islomda oila“ (2022);
* Doktor [[Oiz Qarniy]]ning „Oʻkinma“ asari (2016);
* Zamonaviy davrning eng yirik fiqhiy ensiklopediyasi boʻlgan „Katta fiqh ensiklopediyasi“<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2020/09/12/ozbekiston-diniy-marifiy-hayotida-muhim-voqea-katta-fiqh-ensiklopediyasi-nashr-qilindi |sarlavha=O'zbekiston diniy-ma'rifiy hayotida muhim voqea: "Katta fiqh ensiklopediyasi" nashr qilindi |sana=12-fevral 2020-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref>.

== Azon.uz va uning yopilishi ==
[[Azon.uz]] axborot-tahliliy portali 2017-yil sentyabrda faoliyatini boshlagan<ref name=":3">{{Veb manbasi |url=https://repost.uz/prichini-poka-ne-ozvucheni |sarlavha=Сайт Аzon.uz прекратил свою деятельность |sana=5-avgust 2023-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |til=Rus |muallif=Repost.uz}}</ref>. [[Kun.uz]] nashri portalni „diniy, maʼnaviy hamda maʼrifiy yoʻnalishlarda faoliyat yuritadigan ommaviy axborot vositasi“ deb taʼriflagan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2023/08/05/azonuz-sayti-faoliyatini-toxtatdi |sarlavha=Azon.uz sayti faoliyatini to'xtatdi |sana=5-avgust 2023-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref>. [[Similarweb]] maʼlumotlariga koʻra, portalni oyiga oʻrtacha 400–500 mingdan ortiq kishi tashrif buyurgan<ref name=":7">{{Veb manbasi |url=https://www.centralasian.org/a/32537239.html |sarlavha=В Узбекистане прекратил деятельность исламский сайт Azon.uz |sana=7-avgust 2023-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |til=Rus |muallif=CENTRAL ASIAN}}</ref>.

2021-yil fevralda Azon.uz taʼsischisi Din ishlari boʻyicha qoʻmita rahbariyatining tahririyatga nisbatan bosim oʻtkazayotganini ommaviy ravishda eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2021/02/04/azonuz-bosh-muharriri-tahririyat-bosimga-uchraganini-malum-qildi |sarlavha=Azon.uz bosh muharriri tahririyat bosimga uchraganini ma'lum qildi |sana=4-fevral 2021-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref>. [[Din ishlari boʻyicha qoʻmita]] esa oʻz bayonotida bunday topshiriq bermaganini qayta tasdiqladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2021/02/04/din-ishlari-boyicha-qomita-azonuz-saytidagi-maqolalarni-ochirish-boyicha-topshiriq-berilmaganini-malum-qildi |sarlavha=Din ishlari bo'yicha qo'mita Azon.uz saytidagi maqolalarni o'chirish bo'yicha topshiriq berilmaganini ma'lum qildi |sana=4-fevral 2021-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref>.

2021-yil 21-iyunda Toshkent shahar jinoyat ishi boʻyicha sud Azon.uz rasmiy xodimlarini, jumladan Mubashshir Ahmadni ham, diniy materiallarni tasdiqlash tartibiga rioya qilmasdan tarqatgani uchun maʼmuriy jarimaga tortdi. Amerikalik nohukumat tashkiloti „Committee to Protect Journalists“ (CPJ) bu hodisani qayd etgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://cpj.org/ru/2021/06/%D1%83%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B-kun-uz-%D0%B8-azon-uz-%D0%BE%D1%88%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84/ |sarlavha=Узбекские новостные сайты Kun.uz и Azon.uz оштрафованы за публикацию «религиозных материалов» без согласования |sana=25-iyun 2021-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |til=Ruscha |muallif=Committee to Protect Journalists}}</ref>. [[AQSH Davlat departamenti|AQSH Davlat departamentining]] 2021-yilgi diniy erkinlik boʻyicha hisobotida ushbu jarima qayd etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.state.gov/reports/2021-report-on-international-religious-freedom/uzbekistan/ |sarlavha=2021 Report on International Religious Freedom: Uzbekistan |sana=2-iyun 2022-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=AQSh Davlat departamenti}}</ref>. Freedom House tashkiloti ham portal faoliyatiga oid cheklovlarni oʻz hisobotlarida yoritgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://freedomhouse.org/country/uzbekistan/freedom-net/2022 |sarlavha=Uzbekistan |sana=2022-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Freedom House |til=Inglizcha}}</ref>.

2023-yil avgustda portal barcha faoliyatini toʻxtatdi<ref name=":0" /><ref name=":3" /><ref name=":5">{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2023/08/05/azonuz/ |sarlavha=Azon.uz faoliyatini to'xtatdi |sana=5-avgust 2023-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Gazeta.uz}}</ref>. Bir necha oy oʻtgach, 2023-yil noyabrda toʻrt tilda ishlaydigan „Azon Global“ xalqaro platformasi ishga tushirildi<ref name=":9">{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/01/09/mubashshir-ahmad/ |sarlavha=Mubashshir Ahmad Turkiyada gumonlanuvchi sifatida qo'lga olindi |sana=9-yanvar 2024-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Gazeta.uz}}</ref>.

== Jinoiy ishi va sud jarayoni ==
=== Birinchi hibsga olinish (2023–2024) ===
2023-yil 28-dekabrda Mubashshir Ahmad [[Turkiya]] ichki ishlar organlari tomonidan [[Istanbul|Istanbulning]] Boshakshehir tumanidagi uyidan „jamoat xavfsizligiga tahdid“ gumoni asosida olib ketildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/01/09/mubashshir-ahmad-turkiyada-qolga-olindi |sarlavha=Mubashshir Ahmad Turkiyada qo'lga olindi |sana=9-yanvar 2024-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref> va Istanbul viloyatidagi Binkilich deportatsiya markaziga joylashtirildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://qalampir.uz/uz/news/mubashshir-a%D2%B3mad-turkiyada-k-ulga-olindi-u-deportatsiya-markazida-k-olmok-da-95691 |sarlavha=Mubashshir Ahmad Turkiyada qo'lga olindi. U deportatsiya markazida qolmoqda |sana=9-yanvar 2024-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Alibek Beyjanov}}</ref>. 55 kun oʻtgach, 2024-yil 21-fevralda Turkiya tomonidan ozodlikka chiqarildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/02/22/mubashshir-ahmad-turkiyada-ozodlikka-chiqdi |sarlavha=Mubashshir Ahmad Turkiyada ozodlikka chiqdi |sana=22-fevral 2024-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref><ref name=":10">{{Veb manbasi |url=https://www.centralasian.org/a/32829727.html |sarlavha=В Стамбуле из депортационного центра выпустили религиозного блогера из Узбекистана |sana=21-yanvar 2024-yil |qaralgan sana=6-mart 2024-yil |muallif=CENTRAL ASIAN}}</ref>.

=== Qidiruvga berilishi ===
2025-yil 19-fevralda Oʻzbekiston IIV Mubashshir Ahmadni xalqaro qidiruvga berdi. Dastlab 244-2-modda boʻyicha qidirilayotganligi eʼlon qilingan boʻlsa-da, IIV matbuot kotibi Shohrux Gʻiyosov ikki kun oʻtgach buni „axborot bazasiga kiritishdagi texnik xatolik“ deb tuzatdi – aslida modda 244-3 (diniy materiallarni ruxsatsiz tayyorlash va tarqatish) ekanligi aniq boʻldi<ref>{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2025/02/21/bazaga-joylaganda-texnik-xatolik-otgan-shohrux-giyosov-mubashshir-ahmad-ota-ogir-jinoyatda-ayblanmayotganini-malum-qildi |sarlavha="Texnik xatolik". Mubashshir Ahmad o'ta og'ir jinoyatda ayblanayotgani rad etildi |sana=21-fevral 2025-yil |qaralgan sana=11-mart 2025-yil |nashriyot=Daryo.uz}}</ref>. Dastlabki tergov 2023-yil 11-avgustda Shayxontohur tumani IIV tomonidan qoʻzgʻatilgani maʼlum qilindi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmadga nisbatan ochilgan jinoyat ishi sudga oshirildi |url=https://kun.uz/news/2025/07/24/mubashshir-ahmadga-nisbatan-ochilgan-jinoyat-ishi-sudga-oshirildi |accessdate=24-iyul 2025-yil |publisher=kun.uz |date=07/24/2025}}</ref>.

=== Ikkinchi hibsga olinish va Oʻzbekistonga qaytarilish ===
2025-yil may oyida Mubashshir Ahmad Turkiyada ikkinchi marta hibsga olindi va Oʻzbekistonga deportatsiya qilindi. Oʻzbekiston IIV rasmiy bayonotida unga nisbatan Jinoyat kodeksining 244-prim-1 va 244-prim-3-moddalari boʻyicha jinoyat ishi qoʻzgʻatilgani va qamoq ehtiyot chorasi qoʻllanilgani taʼkidlandi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=IIV: Mubashshir Ahmad Turkiyadan deportatsiya qilinib, qamoqqa olindi |url=https://kun.uz/news/2025/05/13/iiv-mubashshir-ahmad-turkiyadan-deportatsiya-qilinib-qamoqqa-olindi |accessdate=13-may 2025-yil |publisher=kun.uz |date=05/13/2025}}</ref>. Keyinchalik tergov Davlat xavfsizlik xizmati Tergov boshqarmasiga oʻtkazildi va qoʻshimcha ravishda Jinoyat kodeksining 156-moddasi (milliy yoki diniy adovat qoʻzgʻatish) boʻyicha ham ayblov eʼlon qilindi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmadga nisbatan ochilgan jinoyat ishi sudga oshirildi |url=https://kun.uz/news/2025/07/24/mubashshir-ahmadga-nisbatan-ochilgan-jinoyat-ishi-sudga-oshirildi |accessdate=24-iyul 2025-yil |publisher=kun.uz |date=07/24/2025}}</ref>.

=== Sud jarayoni ===
2025-yil 19-avgustda Toshkentdagi Uchtepa tuman sudida sudya Bobur Rahimov raisligida sud jarayoni boshlandi. Mubashshir Ahmad uchta modda boʻyicha ayblanib, u 244-3-modda boʻyicha aybini qisman tan olib, ruxsatsiz materiallar tarqatilganini tasdiqladi; qolgan ikki modda boʻyicha esa aybini rad etdi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Toshkentda Mubashshir Ahmad ishi bo'yicha sud jarayoni boshlandi |url=https://kun.uz/news/2025/08/19/toshkentda-mubashshir-ahmad-ishi-boyicha-sud-jarayoni-boshlandi |accessdate=19-avgust 2025-yil |publisher=kun.uz |date=08/19/2025}}</ref>. Sud davomida siyosatshunoslik va dinshunoslik sohasidagi ekspertlar koʻrsatma berdi.<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmad ishi bo'yicha ikkinchi sud majlisi bo'lib o'tdi |url=https://kun.uz/news/2025/09/08/mubashshir-ahmad-ishi-boyicha-ikkinchi-sud-majlisi-bolib-otdi |accessdate=8-sentabr 2025-yil |publisher=kun.uz |date=09/08/2025}}</ref> Prokuror yakdil 7 yillik jazo talabini olgʻa surdi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmad ishi: prokuror 7 yil ozodlikdan mahrum qilishni so'radi |url=https://kun.uz/news/2025/09/18/mubashshir-ahmad-ishi-prokuror-7-yil-ozodlikdan-mahrum-qilishni-soradi |accessdate=18-sentabr 2025-yil |publisher=kun.uz |date=09/18/2025}}</ref>.

Reuters xalqaro axborot agentligi ushbu ishni Oʻzbekistonda „diniy amaliyot boʻyicha soʻnggi yillardagi eng yuqori darajali ishlardan biri“ sifatida baholadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/uzbek-cleric-goes-trial-charges-religious-extremism-hatred-against-israel-2025-08-19/ |sarlavha=Uzbek cleric goes on trial on charges of religious extremism, hatred against Israel |sana=19-avgust 2025-yil |qaralgan sana=19-avgust 2025-yil |muallif=Reuters |til=Inglizcha}}</ref>.

=== Hukm ===
2025-yil 8-oktabrda Uchtepa tuman sudi Mubashshir Ahmadni uchala modda boʻyicha ham aybdor deb topib, quyidagi jazolarni belgiladi:

{| class="wikitable"
|-
! Modda !! Mazmun !! Jazo
|-
| JK 156-modda || Milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qoʻzgʻatish || 2 yil
|-
| JK 244-1-modda || Jamoat xavfsizligiga tahdid soladigan materiallarni tarqatish || 2 yil
|-
| JK 244-3-modda || Diniy materiallarni ruxsatsiz tarqatish || 6 oy axloq tuzatish ishlari
|-
| colspan="2" | '''Jami:'''|| '''2 yil 6 oy'''
|}

Jazo umumiy tartibli koloniyada oʻtkazilib, 2025-yil 11-maydan boshlab hisoblanishi belgilandi. Sud hukmi bilan unga tegishli ijtimoiy tarmoq sahifalari ham oʻchirilishi yoki bloklash buyurildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmad 2,5 yilga ozodlikdan mahrum etildi |url=https://kun.uz/news/2025/10/08/mubashshir-ahmad-25-yilga-ozodlikdan-mahrum-etildi |accessdate=8-oktabr 2025-yil |publisher=kun.uz |date=10/08/2025}}</ref>. Advokat tomonidan apellyatsiya shikoyati berilmaganligini tasdiqlangan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmad sud hukmi ustidan shikoyat bermaslikka qaror qildi – advokat |url=https://kun.uz/news/2025/10/22/mubashshir-ahmad-sud-hukmi-ustidan-shikoyat-bermaslikka-qaror-qildi-advokat |accessdate=22-oktabr 2025-yil |publisher=kun.uz |date=10/22/2025}}</ref>.

The Diplomat nashrida tahlilchi tomonidan eʼlon qilingan maqolada ayblovlar „bir nechta materiallarga“ asoslanib, „platforma va mediakorxona faoliyatini toʻliq toʻxtatishga olib kelgani“ taʼkidlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://thediplomat.com/2025/10/uzbek-cleric-mubashshir-ahmad-sentenced-after-extradition-from-turkiye/ |sarlavha=Uzbek Cleric Mubashshir Ahmad Sentenced After Extradition from Turkiye |sana=24-oktabr 2025-yil |qaralgan sana=24-oktabr 2025-yil |muallif=The Diplomat |til=Inglizcha}}</ref>.

=== Koloniyada saqlanishi ===
2025-yil oktabr oyining oxirida u [[Navoiy viloyati]] [[Qiziltepa tumani|Qiziltepa tumanidagi]] 5-sonli Jazoni ijro etish koloniyasiga joylashtirildi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmad sud hukmi ustidan shikoyat bermaslikka qaror qildi – advokat |url=https://kun.uz/news/2025/10/22/mubashshir-ahmad-sud-hukmi-ustidan-shikoyat-bermaslikka-qaror-qildi-advokat |accessdate=22-oktabr 2025-yil |publisher=kun.uz |date=10/22/2025}}</ref>. Himoyachilarining maʼlum qilishicha, uning [[qon bosimi]] va buyrak soʻgʻligʻi muammolari kuzatilgan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmadning salomatligi og'ir. U jazoni o'tay olmaydi – advokat |url=https://kun.uz/news/2026/01/07/mubashshir-ahmadning-salomatligi-ogir-u-jazoni-otay-olmaydi-advokat |accessdate=7-yanvar 2026-yil |publisher=kun.uz |date=01/07/2026}}</ref>. 2026-yil yanvarida Oliy Majlisning inson huquqlari boʻyicha vakili koloniyaga tashrif buyurib, Mubashshir Ahmad bilan muloqot oʻtkazdi; ombudsman bayonotiga koʻra, ulamo „tibbiy yordam koʻrsatilishidan shikoyati yoʻq“ligini bildirgan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Ombudsman Mubashshir Ahmadning sog'lig'i va saqlanish sharoitini o'rgandi |url=https://kun.uz/news/2026/01/09/ombudsman-mubashshir-ahmadning-sogligi-va-saqlanish-sharoitini-organdi |accessdate=9-yanvar 2026-yil |publisher=kun.uz |date=01/09/2026}}</ref>. 2026-yil fevralda vaqtincha Toshkentdagi ixtisoslashgan tibbiyot muassasasiga oʻtkazilgani maʼlum qilingan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Mubashshir Ahmad vaqtincha Toshkentdagi ixtisoslashgan kasalxonaga o'tkazildi |url=https://kun.uz/news/2026/02/21/mubashshir-ahmad-vaqtincha-toshkentdagi-ixtisoslashgan-kasalxonaga-otkazildi |accessdate=21-fevral 2026-yil |publisher=kun.uz |date=02/21/2026}}</ref>.

== Xalqaro reaksiyalar ==
Mubashshir Ahmad ishi bir qator xalqaro tashkilotlar tomonidan eʼtiborga olingan:

[[Turkiya]]da MAZLUMDER (Inson huquqlari va mazlumlar uchun hamjihatlik uyushmasi) deportatsiyaga oid maxsus matbuot anjumani oʻtkazdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.haksozhaber.net/mazlumder-hukuka-aykiri-sinirdisi-islemlerine-son-verilsin-190265h.htm |sarlavha=MAZLUMDER: Hukuka aykırı sınırdışı işlemlerine son verilsin! |sana=16-may 2025-yil |qaralgan sana=16-may 2025-yil |muallif=HakSözHaber |til=Turk}}</ref>. HÜDAPAR partiyasining Inson huquqlari boshqarmasi ham xalqaro huquq va Turkiyaning taraf boʻlgan bitimlariga ishora qilib, masala boʻyicha munosabat bildirdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://hudapar.org/haberler/insan-haklar%C4%B1-ve-hukuk-isleri-baskanl%C4%B1g%C4%B1m%C4%B1zdan-ozbek-alim-alisher-tursunov-ac%C4%B1klamas%C4%B1 |sarlavha=İnsan Hakları ve Hukuk İşleri Başkanlığımızdan Özbek Alim Alisher Tursunov açıklaması |sana=13-may 2025-yil |qaralgan sana=13-may 2025-yil |muallif=HÜDAPAR |til=Turk}}</ref>.

[[Forum 18]] xalqaro diniy erkinlik nashri ishni Oʻzbekistondagi diniy senzura va majburiy „ekspert tahlili“ tizimi bilan bogʻliq keng tahlilida yoritdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.forum18.org/archive.php?article_id=3013 |sarlavha=UZBEKISTAN: Jailed, fined for uncensored religious materials |sana=19-noyabr 2025-yil |qaralgan sana=19-noyabr 2025-yil |muallif=Forum 18 |til=Inglizcha}}</ref>. Eurasia Review nashri ham ushbu tahlilni eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.eurasiareview.com/22112025-uzbekistan-jailed-fined-for-uncensored-religious-materials-analysis/ |sarlavha=Uzbekistan: Jailed, Fined For Uncensored Religious Materials – Analysis |sana=22-noyabr 2025-yil |qaralgan sana=22-noyabr 2025-yil |muallif=Eurasia Review |til=Inglizcha}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
* [https://thediplomat.com/2025/10/uzbek-cleric-mubashshir-ahmad-sentenced-after-extradition-from-turkiye/ Uzbek Cleric Mubashshir Ahmad Sentenced After Extradition from Turkiye] – The Diplomat (2025)
* [https://www.reuters.com/business/media-telecom/uzbek-cleric-goes-trial-charges-religious-extremism-hatred-against-israel-2025-08-19/ Uzbek cleric goes on trial] – Reuters (2025)
* [https://www.forum18.org/archive.php?article_id=3013 UZBEKISTAN: Jailed, fined for uncensored religious materials] – Forum 18 (2025)
* [https://thediplomat.com/2025/02/why-is-prominent-uzbek-imam-mubashshir-ahmad-wanted-by-authorities/ Why Is Prominent Uzbek Imam Mubashshir Ahmad Wanted by Authorities?] – The Diplomat (2025)

[[Turkum:Oʻzbekistonlik islom olimlari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik jurnalistlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muharririlar]]
[[Turkum:Toshkent islom instituti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Al-Azhar universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi din erkinligi]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
__INDEKS__