Muhammad Hakimbiy qoʻshbegi sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi|ismi=Muhammad Hakimbiy|lavozim=[[Fayl:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|25px]] Qoʻshbegiyi bolo|boshlanish davri=[[1812]]|tugash davri=[[1837]]|hukmdor=[[Amir Haydar]]
[[Amir Nasrulloh]]|oʻtmishdoshi=Oʻtkurbiy|davomchisi=Rahmonberdi turkman
[[Azizbiy]]|boshlanish davri_2=[[1800]]|tugash davri_2=[[1821]]|hukmdor_2=[[Amir Haydar]]|oʻtmishdoshi_2=Oʻtkurbiy|davomchisi_2=[[Amir Nasrulloh]]|lavozim_2=[[Fayl:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|25px]] Qarshi hokimi (bek)|tavallud sanasi=[[1769-yil]]|vafot sanasi=[[1840-yil]]|tavallud joyi=[[Buxoro]]|vafot joyi=[[Buxoro]]|fuqaroligi=[[Fayl:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|25px]] [[Buxoro amirligi]]}}
'''Muhammad Hakimbiy qoʻshbegi''' ([[1769|1769-yil]], [[Buxoro]] — [[1840|1840-yil]], [[Buxoro]], [[Buxoro amirligi]]) —  Buxoro amirligining harbiy va davlat arbobi, 1812—1837-yillarda [[Qoʻshbegi|bosh vazir (qoʻshbegiyi bolo)]].
== Tarjimayi holi ==
Muhammad Hakimbiy [[1769|1769-yilda]] Buxoro amirligining poytaxti Buxoro shahrida [[Oʻtkurbiy]] xonadonida tavallud topgan. Oʻzbeklarning [[mangʻit]] urugʻidan boʻlgan. Amir Haydar davrida (1800—1826) qoʻshbegi katta taʼsirga ega boʻladi. [[1800|1800-yilda]] qoʻshbegi [[Qarshi]] beki etib tayinlanadi.
[[Amir Nasrulloh]] davriga (1827—1860) kelib, qoʻshbegi oʻzining lavozimini saqlab qoladi, oʻgʻli Ibrohimbekga esa Qarshi beki lavozimi beriladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Voronovskiy D. G |year=1947 |title=„Gulshen-al-mulk“ Muxammad Yakuba Buxari. Dissertatsiya na soiskaniye stepeni kandidata istoricheskix nauk |language=rus tilida |pages=206 |location=Toshkent}}</ref>. [[Yan Vitkevich|Vitkevich]]ning yozishicha, [[1835|1835-yilda]] amir Nasrulloh hokimiyatiga Muhammad Hakimbiy qoʻshbegi kuchli taʼsir koʻrsata boshlagan. Bunga sabab amir Haydar vafotidan soʻng amir farzandlari oʻrtasida taxt uchun oʻzaro kurashlar avj oladi. Tarixchi [[Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniy|Mirzo Abdulazim Somiyga]] koʻra, amirga Buxoro taxtini egallashda qoʻshbegi katta yordam koʻrsatgan, amir Buxoroni qamal qilayotgan paytda qoʻshbegi shahar darvozalarini amir qoʻshinlariga ochib bergan<ref>{{Veb manbasi|url=https://osf.io/fgmyd/download|sarlavha=Accession of amir Nasrullakhan to the throne of Bukhara|arxivurl=https://osf.io/fgmyd/download|arxivsana=01.11.2022|sana=01.06.2022|kirish sanasi=01.11.2022|muallif=Jamshidbek Sobirov|ish=|sahifalar=37-sahifa|nashriyot=Savantic journals}}</ref>. Qoʻshbegi butun buxoroliklardan va hattoki, amirning oʻzidan ham boyroq boʻlgan. Qoʻshbegi davlatning bosh mansabdori hisoblangani uchun [[bojxona]] va [[Soliq|soliqlarni]] ham nazorat qilardi. Bundan tashqari, amirning sogʻligiga javobgar boʻlgani tufayli bozorda amir uchun olib kelinadigan oziq-ovqat mahsulotlarini, amirni zaharlamasliklari uchun har kuni uning ovqati va ichimligini maxsus idishda berilishini shaxsan nazoratiga olgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.academia.edu/37480846/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BE_%D0%91%D1%83%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5_%D0%9E%D1%82%D1%87%D1%91%D1%82%D1%8B_%D0%9F_%D0%98_%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%B8_%D0%98_%D0%92_%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0_%D0%9C_1983|sarlavha=Zapiski o Buxarskom xanstve (Otchyoti P.I. Demezona i I.V. Vitkevicha)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221012233701/http://www.academia.edu/37480846/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BE_%D0%91%D1%83%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5_%D0%9E%D1%82%D1%87%D1%91%D1%82%D1%8B_%D0%9F_%D0%98_%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%B8_%D0%98_%D0%92_%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0_%D0%9C_1983|arxivsana=2022-10-12|kirish sanasi=01.11.2022|yil=1983|til=rus tilida|nashriyot=Moskva. Nauka}}</ref>. Ayrim saroy aʼyonlarining fitnasi sabab Muhammad Hakimbiy qoʻshbegi va amir Nasrullohning oʻrtasida ziddiyatlar kelib chiqadi. Natijada qoʻshbegi [[1837|1837-yilda]] Qarshiga, soʻngra [[Nurota|Nurotaga]] surgun qilingan, surgundan soʻng Buxoroga chaqirilib, qamoqqa oilngan. [[1840|1840-yilda]] esa qoʻshbegi amir Nasrullohning buyrugʻi bilan qatl etilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Grigoryev |first=Vasiliy |date=1861 |title=O nekotorix sobitiyax v Buxare, Kokande i Kashgare. Zapiski Mirzi-Shemsa Buxari |pages=78 |publisher=Universitetskaya tipografiya |location=Qozon}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Buxoro qoʻshbegilari]]
[[Turkum:1769-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Buxoroda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Mangʻitlar]]
[[Turkum:1840-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Buxoroda vafot etganlar]]
[[Turkum:Qarshi beklari]]