Муҳаммад замон Мирзо (1496— 1539) — Ҳусайн Бойқароншнт набираси, Бадиуззамоннинг 2-ўғли. 1506-йил Дамғон учун бўлган жангда амакиси Фаридун Ҳусайн мирзо билан Шапбонийхонга асир тушиб қолган, лекин Шайбонийхон уларни қўйиб юборган. 1506-йил майдан Балх ва унинг вилоятига эгалик қилиш учун амир Ўрда Шайх билан курашган. Бироқ, Ўрда Шайх Балхни Бобурга топшириш ниятида элчи юборади. М.З. уни хоинликда айблаб қатл этади. Ўрда Шайхнинг укаси Қавомбек бундан хабар топиб, қўшин тўплаб, Кобулга, Бобур ҳузурига элчи юборади. Бу орада Бобурнинг Зафарбек бошчилигидаги қўшини шаҳар атрофида эди, Қавомбек шаҳардан чиқиб шаҳар калитларини унга топширади. Мана шу ҳолат сабабли М.З. Санучаҳоряк мавзеига кетади, у ерда Бобур ҳузурига Муҳаммад Боқини элчи қилиб жўнатиб, тобелигини изҳор қилган. Кейинчалик М.З. Шибирғон ҳокими Имин-бек билан Бобурга қарши иттифоқ тузишга интилган ва шу мақсадда Сарипулга йўл очган. Бироқ Бобур ундан чаққонроқ ҳаракат қилиб Қораёғочга юриш қилиб, М.З.нинг ўғруқини эгаллаб олган. Шундан сўнг М.З. ҳам Гарчистонга кетиб, тоғли вилоятларда тентираб юрган, Балхни олиш учун бир неча бор уриниб кўрган, сўнг Санучаҳоряк вилоятига, у ердан Шибирғонга йўл олган. Бу ерда у Иминбек ва Иброҳим чопуқларнинг бирлашган қўшинидан енгилган, асир тушган ва Бобур ҳузурига, Кобулга жўнатилган. Хондамирнинг гувоҳлик беришича, Бобур М.З. нинг барча гуноҳларини кечирган, яқинлари қаторидан жой берган ва икки ойдан кейин унга Балхни инъом этган. М.З. Балхда 1523-йил сентабргача ҳокимлик қилган[1].

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил