Muhit at-tavorix sahifasining manbasini koʻrish

{{Kitob bilgiqutisi
| nomi                 =  Muhit at-tavorix
| asl_nomi             =  Muhit at-tavorix
| tasvir               =  
| izoh                 = 
| asl_nomi             = 
| muallif              = [[Muhammad Amin Buxoriy]]
| muharrir             =
| tarjimon             = [[Dilorom Yusupova]], [[Usmon Hamroyev]]
| bezovchi             =
| muqova_artist        =
| mamlakat             =  
| til                  = [[fors]]  
| seriya               =  
| janr                 =  
| nashriyot            =                 
| nashr_etilgan_sana   =  
| oʻzbek_nashr_sanasi  = [[2020-yil]]          
| betlar               =  
| mukofotlar           =
| avvalgisi            =               
| keyingisi            =                   
| isbn                 =  
| oclc                 = 
| veb-sayt             =
| izohlar              =
}}
'''Muhit at-tavorix''' (Tarixlar majmuasi) – tarixiy asar. Muallifi [[Muhammad Amin Buxoriy|Muhammad Amin Buxoriydir]]. Mazkur asar XVIII asrning boshlarida yozilgan. Asarda Buxoro xonligi tarixiga oid qimmatli maʼlumotlar mavjud. „Muhit at-tavorix“da bayon etilgan voqealar 1700-yil bilan yakunlangan
{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=6}}. Asar [[ashtarxoniylar]] sulolasi vakillari [[Abdulazizxon (Ashtarxoniy)|Abdulazizxon]] (1645–1680) va uning ukasi [[Subhonqulixon]] (1680–1702) davrida yozilgan 
{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=6-7}}.
Asar muallifi Muhammad Amin ibn Mirzo Muhammad Zamon Buxoriy Soʻfyoniy. XVII asrning birinchi yarmi va XVIII asrning boshida yashagan tarixnavislardan biri hisoblanadi. Akademik [[Dilorom Yusupova]] tadqiqotlariga qaraganda u asli buxorolik boʻlib, Soʻfyon mahallasidan boʻlgan. Asar Buxoro xoni Subhonqulixonning amaldorlaridan biri [[Ibrohim qushbegi|Ibrohim qushbegining]] farmoyishi bilan yozilgan{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=6}}.
Mazkur asarning 6 ta nusxasi mavjud. Eng qadimiy nusxasi 1861-yilda qayta koʻchirilgan{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=6}}. Asarning [[OʻzR FA Sharqshunoslik instituti|OʻzR FA Sharqshunoslik institutida]] saqlanayotgan ikkita fors va ikkita eski oʻzbek tilidagi nusxalari mavjud{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=18}}. Muhammad Amin Buxoriy ushbu asarini yozishda 37 ta kitobdan foydalangan va 10 bobga boʻlgan{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=19}}.
1970-yilda ushbu asar boʻyicha Oʻz FA Sharqshunoslik instituti ilmiy xodimi [[Usmon Hamroyev]], oʻsha paytda tarix fanlari nomzodi [[Boʻriboy Ahmedov]] rahbarligida nomzodlik disertatsiyasini yoqlaydi. 2020-yilda mazkur asar Dilorom Yusupova va Usmon Hamroyevlar tomonidan [[Toshkent|Toshkentda]] izohlar bilan birgalikda oʻzbek tilida shop qilingan{{sfn|Zamonov|2021|p=9}}. Tarjimonlar Muhammad Amin Buxoriyning oʻzi koʻrgan va bilib yozgan qismlarini, yaʼni ashtarxoniy hukmdorlar Abdulazizxon va Subhonqulixon davrini tarjima qilgan{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=23}}.
Muhit at-tavorix asarida Buxoro xonligi iqtisodiy va siyosiy ahvoliga oid qiziqarli maʼlumotlar ham mavjud. Muhammad Amin Buxoriy oʻzining „Muhit-at tavorix“ asarida [[Rum]] va [[Qoshgʻar]] tomonidan xon huzuriga elchi kelganligi aytib oʻtilgan{{sfn|Муҳаммад Амин Бухорий|2020|p=104}}.


== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{kitob manbasi|author= Муҳаммад Амин Бухорий|title= Муҳит ат-таворих|date=2020|publisher= Фан|location=Тошкент|pages=284||ref=Муҳаммад Амин Бухорий}}
* {{kitob manbasi|author= Zamonov A, Subhonov F|title= Buxoro xonligining ashtarxoniy hukmdorlari|date=2021|publisher= Bayoz|location=Toshkent|pages=136||ref=Zamonov}}

[[Turkum:Tarixiy asarlar]]
[[Turkum:Ashtarxoniylar davri adabiyoti]]