Musulmonlar yangi yili sahifasining manbasini koʻrish

'''Musulmonlar yangi yili''' ({{lang-ar|رأس السنة الهجرية}}) — [[Islomiy taqvim|Islom taqvimi]] boʻyicha yil boshi [[Muharram|Muharram oyining]] birinchi kunidan boshlanadi. Bu kunni nishonlashning maxsus usullari mavjud emas<ref>{{veb manbasi|url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/holydays/alhijra.shtml|title=Al-Hijra (1 Muharram): New Year's Day|publisher=[[BBC]]|lang=en|accessdate=2011-12-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AUoZ9Fz4?url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/holydays/alhijra.shtml|archivedate=2012-09-07|deadlink=no}}</ref>. Qolaversa, nasroniy davlatlaridan farqli ravishda, aksariyat Islom davlatlarida yil almashadugan kun bayram hisoblanmaydi, bu kunda masjidlarda faqat hijrat haqida maʼruzalar qilinadi<ref>[https://www.muslim.ru/articles/291/13768/ Мусульманский новый год]</ref>.

Musulmon yilida kunlar soni [[Grigoriy taqvimi|Grigoriyan taqvimidan]] 11-12 kunga qisqa boʻlgani uchun (taqvim [[Quyosh kalendari|quyosh]] taqvimiga emas, [[oy taqvimi]]ga asoslanadi), uning boshlanish sanasi Grigorian tizimida „koʻchuvchi“ boʻlib, har yili maʼlum bir kunga oʻzgaradi. Baʼzi islom tashkilotlari yangi oy chiqishini (va shu tariqa yangi yilni) oyning mahalliy kuzatuvlari asosida aniqlashni afzal koʻrsalar-da, islom taqvimiga amal qiluvchi aksariyat mamlakatlar (masalan, [[Saudiya Arabistoni]]) va islom institutlari<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Islamic Crescents' Observation Project: Saudi Dating System |url=http://www.icoproject.org/sau.html |kirish sanasi=2022-05-30 |arxivsana=2010-10-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20101030151051/http://icoproject.org/sau.html }}</ref>, sanalarni aniqlash uchun astronomik hisoblardan foydalanadi.

Musulmonlar, shu jumladan, nasroniy mamlakatlarida yashovchilar, Yangi yilni Islom va yoki nasroniy taqvimi boʻyicha nishonlamaydi, chunki musulmonlarning Yangi yili bayram hisoblanmaydi. Yangi yil bayramini nasroniy taqvimi boʻyicha nishonlash esa Yakkaxudolik tamoyilini buzish deb baholanadi<ref>[https://nazaccent.ru/content/10218-prazdnik-ne-dlya-vseh.html Zapretit Noviy god?]</ref><ref>[https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/235923/ Predstaviteli razlichnix techeniy islama v Dagestane predlagayut veruyuщim ne otmechat Noviy god]</ref><ref>[https://kaktus.media/doc/384313_nachinat_nyjno_ne_s_zapreta_prazdnikov_a_s_prizyva_k_poriadochnosti._teolog_o_novom_gode.html „Nachinat nujno ne s zapreta prazdnikov, a s priziva k poryadochnosti“. Teolog o Novom gode]</ref>. Musulmon mamlakatlarida Yangi yilni nasroniy taqvimiga koʻra nishonlash oddiygina qilib aytganda „tavsiya etilmaydi“ yoki toʻgʻridan-toʻgʻri taqiqlangan. Misol uchun, shariat qonunchiligi asosida yashaydigan [[Bruney]] sultonligida nasroniy taqvimi boʻyicha Yangi yilni nishonlash jarima yoki 5 yilgacha qamoq bilan jazolanadi<ref>[https://rg.ru/2015/12/31/ng-site.html V kakix stranax zapretili Rojdestvo i Noviy god]</ref>. Sobiq sovet ittifoqidan nasroniy Yangi yilini nishonlash anʼanasini meros qilib olgan postsovet musulmon mamlakatlarida nasroniy Yangi yilini nishonlash anʼanasini [[Navroʻz|Navroʻz bayrami]] bilan almashtirish tendentsiyasi kuzatib kelinadi<ref>[https://tj.sputniknews.ru/country/20190101/1021428762/novyy-god-ili-navruz-tajikistan.html Noviy god ili Navruz: pochemu v Tadjikistane Noviy god teryaet svoyu magiyu]</ref><ref>[https://www.bbc.com/russian/international/2011/12/111230_tadjik_new_year_religion Muftiy prizval tadjikov ne prazdnovat Noviy god]</ref><ref>[https://rus.azattyq.org/a/ne-otmechayuschie-noviy-god-31-dekabrya/26766994.html Noviy god — ne tolko 31-dekabrya]</ref>.

== Yana qarang ==

* [[Navroʻz]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* [https://books.google.ru/books?id=ujTfCwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Butun dunyo boʻylab yangi yil bayramlarining Crump WD entsiklopediyasi.] Makfarlend, 2014. 319 b.

 

[[Turkum:Islomiy bayramlar]]