Naime Sulton sahifasining manbasini koʻrish

{{qirollik bilgiqutisi
| name         = Naime Sulton
| tasvir        = File:Naime Sultan2.jpg
| tugʻilgan_sanasi   = {{Tugʻilgan sanasi|1876|09|05|df=yes}}
| tugʻilgan_joyi  = [[Dolmabahçe saroyi]], [[Istanbul]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] <br /> (hozirgi [[Istanbul]], [[Turkiya]])
| vafot_sanasi   = {{Circa}} {{Death year and age|1945|1876|}}
|vafot_sanasi   = [[Tirana]], [[Albaniya]]
| dafn_etilgan_joy = [[Tirana]], [[Albaniya]]
| spouse       = {{Plainlist|
*{{Nikoh|[[Mehmed Kamoliddin posho]]|1898|1904|end=divorce}}
* {{Nikoh|İşkodralı Jaloliddin posho|1907|1944|end=died}}}}
| issue        = {{Unbulleted list|Sultonzoda Mehmed Johid Usmon bey|[[Adile Xonimsulton]]|}}
| house        = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]]
| house-type   = Sulola
| father       = [[Abdulhamid II]]
| mother       = [[Bidar Sulton]]
| full name    = {{Lang-tr|Fotma Naime Sulton|italic=no}}<br />{{Lang-ota|فاطمه نعیمه سلطان}}
| religion     = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]]
}}
'''Fotma Naime Sulton''' ({{Lang-ota|فاطمه نعيمه سلطان}}; 1876-yil 5-sentyabr — {{Circa}} 1945) — [[Usmoniylar]] malikasi, Sulton [[Abdulhamid II]] va [[Bidar Sulton]]ning qizi.

== Yoshligi ==
[[File:Naime Sultan.png|thumb|left|150px|Naime Sulton 1882-yilda 7 yoshida]]

Fotma Naime Sulton 1876-yil 5-sentyabrda [[Dolmabahçe saroyi]]da{{Sfn|Bağce|2008|p=21}} otasi taxtga chiqishidan toʻrt kun oʻtib tugʻilgan{{Sfn|Brookes|2010|p=159 n. 25}}{{Sfn|Bağce|2008|p=21}}. Uning otasi [[Abdulhamid II]] sulton [[Abdulmajid I]] va [[Tirimüjgan Kadın]]ning oʻgʻli boʻlgan<ref> {{cite book|first=Jamil|last=Adra|title=Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005|url=https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005|year=2005|pages=[https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005/page/n22 17]}}</ref>. Onasi [[Bidar Sulton]] edi<ref>{{cite book |last1=Aredba |first1=Rumeysa |title=Sultan Vahdeddin'in San Remo günleri |last2=Açba |first2=Edadil |publisher=Timaş Yayınları |year=2009 |isbn=978-9-752-63955-3 |pages=47}}</ref>{{Sfn|Uluçay|2011|p=254}}{{Sfn|Brookes|2010|p=279}}. Naime Abdulhamid II ning toʻrtinchi farzandi va uchinchi qizi, Bidar xonimning esa eng katta farzandi boʻlgan. Uning oʻzidan ikki yosh kichik [[Shahzoda Mehmed Abdulqodir]] ismli ukasi bor edi{{Sfn|Uluçay|2011|p=247}}{{Sfn|Bağce|2008|p=18}}.

Abdulhamid uni „Mening taxtga chiqishim ortidan tugʻilgan qizim“ deb atagan, chunki Naime otasi taxtga chiqqanidan toʻrt kun oʻtib tugʻilgan edi. Oʻgay opalari [[Zekiye Sulton]] va [[Ayşe Sulton (Abdul Hamid II ning qizi)|Oysha Sulton]] bilan birga u Abdulhamidning eng sevimli qizlaridan biri boʻlgan. Fotma Naimega marhuma xolasi, Tirimüjgan Kadınning birinchi va yagona qizi, Abdulhamid II ning opasi sharafiga shunday ism berilgan. Naimening ota tomondan buvisi [[Tirimüjgan Kadın]] kabi koʻzlari yashil boʻlgan{{Sfn|Bağce|2008|p=23}}. 1877-yilda Abdulhamid 1877-yil 7-aprelda [[Yıldız saroyi]]ga koʻchgach<ref>{{cite book|title=NewSpot, Volumes 13-24|publisher=General Directorate of Press and Information|year=1999}}</ref>, Naime va sulton oilasining boshqa aʼzolari ham oʻsha yerga joylashgan<ref>{{cite book|title=Oriental Gardens: An Illustrated History|publisher=Chronicle Books|year=1992|pages=[https://archive.org/details/orientalgardensi00titl/page/21 21]|isbn=978-0-811-80132-4|url-access=registration|url=https://archive.org/details/orientalgardensi00titl/page/21}}</ref>{{Sfn|Bağce|2008|p=23}}.

Naime yoshligida [[Farang tili|fransuz tili]] va rasm chizish boʻyicha darslar olgan{{Sfn|Bağce|2008|p=27}}. U [[pianino]] chalishni ham yaxshi koʻrardi. Buni u [[Ayşe Sulton (Abdul Hamid II ning qizi)|Oysha Sulton]] bilan birga Fransua Lombardidan oʻrgangan<ref> {{cite book|first=Cevriye|last=Uru|title= Sultan Abdülhamid'in kızı Zekiye Sultan'in Hayati (1872-1950)|year=2010|pages=6}}</ref>. [[Germaniya]] imperatritsasi Augusta Victoria [[Istanbul]]ga tashrif buyurganida Naime pianinoda nemis musiqalarini chalib uni xushnud etgan{{Sfn|Bağce|2008|p=28}}.

Misr xedivi Abbos Hilmi posho Naime Sultonning qoʻlini soʻrab kelgan. Biroq Abdulhamid siyosiy sabablar bilan bu nikohni maʼqullamagan va uning oʻrniga saroydagi bir xonimni taklif qilgan{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=689}}. Otasi uni ukasi [[Mehmed V ]]ning oʻgʻli [[Shahzoda Mehmed Ziyoyiddin]]ga turmushga berishga qaror qilgan. Ammo bu taklif Mehmed Rishod tomonidan qabul qilinmagan va natijada nikoh boʻlmagan (qizigʻi shundaki, keyinchalik Naimening oʻgʻli Ziyoyiddinning qiziga uylangan){{Sfn|Bağce|2008|p=38}}.

== Birinchi nikohi ==
1898-yilda Abdulhamid Naimeni [[Mehmed Kamoliddin bey]]ga turmushga berishga qaror qildi. U [[G‘ozi Usmon posho]]ning kichik oʻgʻli boʻlib, onasi avval sulton [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]] haramida boʻlgan Zotigul xonim edi{{Sfn|Uru|2010|p=15}}{{Sfn|Uluçay|2011|p=254}}. Uning katta oʻgʻli Ali Nuriddin posho Naimening opasi, malika [[Zekiye Sulton]]ning eri boʻlgan. Naime uchun Ortaköyda joylashgan malika Zekiye xonadonining yonida bir saroy qurilgan. Shu bois bu ikki bino „Egizak saroylar“ deb atalgan{{Sfn|Brookes|2010|p=159}}.

Nikoh 1898-yil 17-martda Ortaköy saroyida boʻlib oʻtdi<ref name="abc">{{cite book|first=Jamil|last=Adra|title=Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005|url=https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005|year=2005|pages=[https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005/page/n30 25]–26}}</ref>. Gʻozi Usmon posho malika Naimega tilla toj yuborgan, Abdulhamid esa qizining qaynonasiga Majidiya ordenini taqdim etgan. Bu ordenni hali vazirlarning xotinlaridan hech biri olmagan edi. Keyinchalik Kamoliddin bey posho unvoniga koʻtarildi va ''Damat'' boʻldi{{Sfn|Brookes|2010|p=160}}.

Naime Sultonning toʻyi yevropacha tusda boʻlishini istagani uchun oq libos kiygan{{Sfn|Bağce|2008|p=47}}. Koʻplab eski urf-odatga moyil kishilar uning oq koʻylak kiyganini tanqid qilgan, chunki oʻsha paytgacha barcha malikalar toʻyda qizil kiyim kiyishgan. Ammo Naime oʻzining xohish-istagi va qatʼiy fikri bilan oq libos tanlagan{{Sfn|Brookes|2010|p=160}}.

Ularning nikohini Naimening oʻgay singillaridan biri [[Ayşe Sulton (Abdul Hamid II ning qizi)|Oysha Sulton]] xotiralarida shunday tasvirlagan:

<blockquote>Naime Sultan oʻtirgan haram qabul xonasiga kuyov kirib kelganda marosimga koʻra kelindan turishini soʻradi, ammo malika (odatga binoan) rad etdi. Kuyov iltimos qila boshladi, hatto hayajondan terlay boshladi, lekin Naime Sulton kamida yarim soat davomida oʻrnidan turmadi. Shunda Volida Sulton chaqirildi va u Naimega: „Aziz qizim, iltimos, mening hurmatim uchun tur. Kuyovimizning koʻnglini ogʻritma“, dedi. Nihoyat, Naime Sulton oʻrnidan turdi va „Mashaalloh“ degan hayqiriqlar yangradi, shu paytda Hamidiye marshi chalindi. Kamoliddin posho va haram xizmatchilari boshligʻi uni zoʻrgʻa kelin xonasiga kuzatib borishdi, chunki zinapoyalar mehmonlar bilan toʻlib ketgan, ustiga ustak Naime Sultonning libosi juda ogʻir edi. U kelin xonasida unga ajratilgan burchakka oʻtirdi. Shundan soʻng kuyov tashqariga chiqib, oltin tangalarni socha boshladi. Keyin Sultonning oltinlari, undan soʻng Volida Sultonning oltinlari sochildi. Katta malikalarning bosh xizmatkor ayollari ham oʻz bekalarining nomlarini aytib pastga oltin tangalar socha boshlashdi. Shundan soʻng sulola oilasining ayol aʼzolari kelinning xonasiga kirib, tabriklab uning qoʻlini oʻpdilar. Keyin ziyofat boshlandi va kechgacha davom etdi, mehmonlar asta-sekin tarqala boshlashdi. Kuyov Volida Sultonning qoʻlini oʻpdi. Xufton namozi vaqtida Kamoliddin posho yana haram xizmatchilari boshligʻi tomonidan xotinining xonasiga kuzatib borildi. Kirishdan oldin u oxirgi marta Volida Sulton va malikalarining qoʻllarini oʻpdi. Xona ichida u oltin iplar bilan bezatilgan joynamozda namoz oʻqidi, Naime Sulton esa uni kuzatib turdi. Namoz tugagach, haram boshligʻi eshikni yopdi, yerga egilib taʼzim qildi va bu nikoh Alloh tomonidan muborak qilinishini soʻrab duo qildi.</blockquote>

Ularning birinchi oʻgʻli Sultonzoda Mehmed Johid bey 1899-yil yanvarda tugʻilgan. Soʻngra 1900-yil 12-noyabrda [[Adile Xonimsulton]] ismli qizi tugʻilgan<ref name="abc"/>. Mehmed Johid [[Shahzoda Mehmed Ziyoyiddin]]ning qizi [[Dürriye Sulton]]ga uylangan{{Sfn|Bağce|2008|p=55}}. Adile esa [[Shahzoda Mehmed Sayfiddin]]ning oʻgʻli hamda sulton [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]] va [[Gevheri Kadın]]ning nabirasi [[Shahzoda Mahmud Shavkat|Shahzoda Mahmud Shavkatga]] turmushga chiqqan{{Sfn|Bağce|2008|p=58}}.

== Ajrim ==
Qoʻshni villada yashagan sulton [[Murod V|Murod V ning]] qizi [[Xadicha Sulton (Murod V ning qizi)|Hadicha Sulton]] 1901–1904-yillar oraligʻida uch yil davomida Naime Sultonning eri Kamoliddin posho bilan ishqiy munosabatda boʻlgan. [[Filizten xonim]]ning soʻzlariga koʻra, ular Naimeni oʻldirib, keyin oʻzlari turmush qurishga qaror qilgan. Bu voqea fosh etilgan paytda Naime Sulton betob edi. U erini sevar, erining amakivachchasi bilan xiyonat qilgani uni yanada holdan toydirdi va bir muddat oʻziga kela olmadi. Bu esa ikki oshiq Naimeni zaharlagan degan mish-mishlarni kuchaytirdi. Biroq Naimening dori-darmonlari, atirlari, ichimliklari va ovqatlari tahlil qilinib, ularning tarkibidan hech qanday zahar topilmadi{{Sfn|Brookes|2010|pp=116, 118 n. 89}}.

Koʻplab manbalar Kamoliddin posho bilan Hadicha Sulton oʻrtasidagi bu muhabbat qanday paydo boʻlgani haqida bir xil fikr bildiradi. Unga koʻra, bu ishqiy voqea Hadicha Sulton tuzgan tuzoqdan iborat edi. Otasi yillar davomida Çırağan saroyida qamalib qolgan, oʻzi esa oʻttiz yoshgacha turmushga chiqmagan va keyinchalik sevmagan kishisiga erga tegishga majbur boʻlganligi uchun Hadicha sulton Abdulhamiddan qasos olishni istagan. Qasos olishning eng maqbul yoʻli sultonning sevimli qizining nikohini barbod qilish edi{{Sfn|Bağce|2008|p=63}}.

Biroq Semih Mümtaz (otasi [[Bursa]] voliyi boʻlib, unga ichki surgunda boʻlgan Kamoliddin poshoni qoʻriqlash vazifasi yuklatilgan) Naimega zahar berish fitnasi haqida umuman hech narsa demaydi. Aksincha, Hadicha Sulton bilan Kamoliddin posho oʻrtasidagi munosabat bogʻ devori oshirib yoʻllangan sevgi xatlari almashinuvidan iborat boʻlganini, ayniqsa, hissiyotga beriluvchan Kamoliddin poshoning ehtirosli maktublari bunga sabab boʻlganini aytgan. Uning aytishicha, Hadicha Sulton poshoning xatlarini ataylab oʻgʻirlatib, Abdulhamidga oshkor qilgan, bu esa sulton unga tanlab bergan yomon turmush oʻrtoq uchun qasos olish maqsadida qilingan{{Sfn|Brookes|2010|p=118 n. 89}}.

Yuzaga kelgan mojaro Abdulhamidni gʻazablantirdi. Avval u Naime Sultonni eridan ajratdi. Soʻng Kamoliddin poshoni barcha harbiy unvon va sharaflaridan mahrum qilib, [[Bursa]]ga surgun qildi. Hadichaning otasi Murod qandli diabetga chalingan edi, u bu ishqiy munosabat haqida eshitgach, qaygʻu zarbasi ortidan koʻp oʻtmay vafot etdi<ref>{{cite book|first=Hülya|last=Tezcan|title=19. Yy Sonuna Ait Bir Terzi Defteri|url=https://archive.org/details/19yysonunaaitbir0000tezc|publisher=Sadberk Hanım Müzesi|year=1992|page=[https://archive.org/details/19yysonunaaitbir0000tezc/page/40 41]|isbn=978-9-759-54573-4}}</ref>.

== Ikkinchi nikohi ==
[[File:Naime Sultan3.jpg|thumb|left|150px|Naime Sulton surgunda, 1931-yil]]
1904-yilda Kamoliddin posho bilan ajrashganidan soʻng, Naime 1907-yil 11-iyulda Yıldız saroyida İşkodralı Jaloliddin poshoga turmushga chiqdi. U İşkodralızâde Ali Rizo poshoning oʻgʻli, [[Mahmud II ]]ning qizi orqali uning avlodidan edi. Shu munosabat bilan u vazir darajasiga koʻtarildi. Bu Naime Sultonning ikkinchi nikohi boʻlgani uchun turli tantanalar oʻtkazilmadi, faqat rasmiy nikoh marosimi boʻlib oʻtdi. Jaloliddin posho ''Damat'' etib tayinlandi. Ularning nikohidan farzand dunyoga kelmagan boʻlsa-da, juftlik tinch va doʻstona hayot kechirgan deb aytiladi<ref name="abc"/>{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=691}}{{Sfn|Uluçay|2011|p=255}}.

1920-yil oxirlaridan boshlab [[Anqara|Anqaradagi]] hukumat [[Istanbul|Istanbulda]] joylashgan ikki razvedka tashkilotini tuzdi. Ular: ''Müdafaa-i Milliye Grubu'' (Mim Mim guruhi, Milliy mudofaa guruhi) va ''Felah guruhi''. Birinchi tashkilot Karakol yoki Teşkilatı guruhidan qolganlarni birlashtirgan (bu tashkilot Usmoniylar poytaxtining ikkinchi ingliz bosqini natijasida deyarli tugatilgan), ikkinchisi esa butunlay yangi va alohida tashkil etilgan boʻli, bu guruh sobiq ittihodchilarni kuzatish, qurol va odamlarni yashirincha olib oʻtish hamda maʼlumot toʻplash bilan shugʻullangan<ref name="Shaw2000">{{cite book|author=Stanford Jay Shaw|title=From Empire to Republic: The Turkish War of National Liberation, 1918-1923 : a Documentary Study|year=2000|publisher=Turkish Historical Society|isbn=978-975-16-1228-1|page=1046}}</ref>. Naime va uning amakivachchasi, sulton [[Murod V ]]ning qizi [[Fahima Sulton|Fehime Sulton]] ushbu tashkilotning faol aʼzolari boʻlgan<ref>{{cite book|title=Suna Kili'ye armağan: cumhuriyete adanan bir yaşam
|publisher=Boğaziçi Üniversitesi Yayınları|year=1998|pages=333|isbn=978-9-755-18124-0}}</ref>.

== Surgun va vafoti ==
1924-yil mart oyida sulola vakillari surgun qilingach, Naime eri va nabirasi [[Nermin Sulton]] bilan birga [[Italiya Qirolligi|Italiya]]ning [[Genuya]] shahriga joylashdi. Bu yerda Naimening eri mehmonxonani ijaraga olgan edi{{Sfn|Bağce|2008|p=98}}. Keyinchalik ular [[Fransiya]]ning [[Nice]] shahriga koʻchib oʻtishdi. Oʻgʻli ham uning yoniga Nicega joylashdi{{Sfn|Bağce|2008|p=98}}. Surgunda u [[turk tili]]dan saboq berar, nabirasi Bülent Usmonga saroyning hashamatli hayoti haqida hikoyalar aytib berardi. Eri [[sil]] kasaliga chalindi. Naime uni qutqarish uchun bor pulini sarfladi, biroq erining ahvoli ogʻir edi va 1940-yilda [[Fransiya kampaniyasi|Fransiyaga natsistlar bosqini]]dan sal oldin vafot etdi{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=698}}{{Sfn|Bağce|2008|p=99}}. Shu yili Italiya Fransiya tomonidan bosib olinganidan keyin Naime Sulton nabirasi [[Nermin Sulton]] bilan birga [[Fransiya]]ni tark etib, oʻsha paytda Italiya fashistik hukmronligi ostida boʻlgan [[Albaniya]]ning [[Tirana]] shahriga joylashdi{{Sfn|Bağce|2008|p=100}}.

Erining vafotidan soʻng Naime qashshoqlashib qoldi{{Sfn|Bağce|2008|p=100}}. Nabirasining aytishicha, u 1945-yilda [[Ikkinchi Jahon urushi]] avjiga chiqqan pallada uyi bombardimon qilinishi oqibatida vafot etgan{{Sfn|Bağce|2008|p=100}}. Boshqa bir manbada esa Naime [[Albaniya]]dagi natsistlar konslagerida vafot etgani aytiladi{{Sfn|Bağce|2008|p=100}}. Bu xabarning toʻgʻri ekani [[Shahzoda Mahmud Shavkat]] qizi Nerminni Naime bilan birga yashagan konslagerdan topgani bilan tasdiqlangan{{Sfn|Bağce|2008|p=101}}.

Uning ukasi Abdulqodirning rafiqasi Mislimelek xonim xotiralarida (Abdulqodirdan ajralgach, Naime bilan birga yashagan) Italiya qoʻshinlari ularning uyiga hujum qilib, ularni natsistlar lagerlariga olib ketganini yozgan. Naime oʻsha yerda vafot etgan. Uning vafotidan soʻng Mislimelek askarlardan uni islomiy urf-odatga koʻra dafn etishni soʻragan, ammo ular uning soʻzlari ustidan kulishgan va Naimening jasadini ushlab turishgan. Keyin ular qoʻmondonlarini chaqirishgach, Mislimelek qoʻmondonga uni islomiy urf-odatlarga koʻra dafn etishni iltijo qilib soʻragan va qoʻmondon bunga rozi boʻlgan. Naimega gʻusl qildirilgan, kafanlangan va Albaniyaning Tirana shahrida dafn etilgan<ref>{{Cite web|title=Abdülhamid'in geliniydi|url=https://m.sabah.com.tr/yasam/abdulhamidin-gelini-surgunde-otel-parasi-icin-kolyesini-satti-2100710/amp|website=Sabah|access-date=28 April 2025}}</ref><ref name="abc"/>{{Sfn|Brookes|2010|p=285}}.

== Shaxsiyati ==
Kichik singlisi Oysha Sultonning soʻzlariga koʻra, Naime Sulton buvisi [[Tirimüjgan Kadın|Tirimüjgan xonim]]ga oʻxshagan{{Sfn|Bağce|2008|p=102}}. U nihoyatda noziktabiat, shirinsoʻz va mehribon ayol boʻlgan. Naime atrofidagi yetim cherkas qizlarning turmushga chiqishiga yordam bergan{{Sfn|Bağce|2008|p=103}}. U musiqani juda sevgan, saroyida soz chaladigan bir necha sozandalar boʻlgan. Naime, shuningdek, sheʼriyat va sanʼatga ham qiziqqan{{Sfn|Bağce|2008|p=104}}.

== Mukofotlari ==
* Usmoniylar xonadoni ordeni<ref name="Öztuna1978">{{cite book|author=Yılmaz Öztuna|title=Başlangıcından zamanımıza kadar büyük Türkiye tarihi: Türkiye'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi|year=1978|publisher=Ötüken Yayınevi|page=165}}</ref>
* Majidiya ordeni<ref name="Öztuna1978"/>
* [[Iftixor sanoyi medali|Iftixor sanoyi oltin medali]]<ref name="Öztuna1978"/>

== Farzandlari ==
{| class="wikitable"
|-
! Ismi !! Tavalludi !! Vafoti !! style="width:40%;" |Izohlar
|-
! colspan="4" | '''''Damat Mehmed Kamoliddin poshodan'''''
|-
| Sultonzoda Mehmed Johid Usmon bey
| 1899-yil yanvar<ref name="PAZAN 2015">{{cite web | last=PAZAN | first=İbrahim | title=HANEDAN ALBÜMÜ | website= ibrahimpazan.com | date= |url=http://www.ibrahimpazan.com/index.php?option=com_content&view=article&id=219:hanedan-albuemue&catid=12:yasayan-osmanl-lar&Itemid=101 | language=tr | access-date=2021-01-14}}</ref>
| 1977-yil 30-mart<ref name="PAZAN 2015"/>
| [[Shahzoda Mehmed Ziyoyiddin|Shahzoda Mehmed Ziyoddin]] va Ünsiyar xonimning qizi [[Dürriye Sulton]]ga uylangan. Ularning nikohi 1920-yil 26-martda Yildiz saroyida boʻlib oʻtgan, nikohni [[shayx ul-islom]] Haydariyzoda Ibrohim afandi oʻqigan. Uning mahriga 1001 xalta oltin berilgan. Nikoh shartnomasida unga eridan ajrashish huquqi berilgan edi. Ikkalasi 1921-yil 6-noyabrda shayx ul-islom Nuri afandi koʻmagida ajrashgan. Ajrimdan soʻng u Dürriyeninng xolasi Laverans xonimga uylangan va undan Bülent Usmon bey ismli bir oʻgʻil koʻrgan. Bülent Usmon beyning ikki oʻgʻli boʻlgan: Bülent Usmon (1930-yil 2-mayda tugʻilgan) va Koubilay Usmon (1937-yilda tugʻilgan). Bülent Usmonning Rémy Chengiz Usmon (1963-yil 16-noyabrda tugʻilgan) ismli oʻgʻli tugʻilgan, Rémy Chengiz Usmonning esa Sélim Usmon (1992-yil 14-dekabrda tugʻilgan) ismli oʻgʻli boʻlgan. Koubilay Usmonning Shehnaz Usmon (1970-yilda tugʻilgan), Inci Usmon (1972-yilda tugʻilgan) va Orhan Usmon (1975-yilda tugʻilgan) ismli uch farzandi boʻlgan{{Sfn|Bağce|2008|p=55-56}}.
|-
| [[Adile Xonimsulton]]
| 1900-yil 12-noyabr<ref name="PAZAN 2015"/>
| 1979-yil fevral<ref name="PAZAN 2015"/>
| Oʻzidan uch yosh kichik boʻlgan [[Shahzoda Mahmud Shavkat]]ga turmushga chiqqan. U esa [[Shahzoda Mehmed Sayfiddin]] va Nervaliter xonimning oʻgʻli edi. Nikoh 1922-yil 4-mayda Üsküdar saroyida boʻlib oʻtgan va er-xotinga yashashi uchun [[Kuruçeşme Palace|Kuruçeşme saroyi]] berilgan. Ularning [[Hamida Nermin Nezohat Sulton]] (1923-yil 27-yanvar, Üsküdar saroyi{{Sfn|Bağce|2008|p=58}}— 1998-yil 7-noyabr, [[Bagnols-sur-Cèze]]{{Sfn|Bağce|2008|p=59}}) ismli qizi boʻlgan. 1924-yil mart oyida sulola vakillari surgun qilingach, ular avval [[Fransiya]]ga, soʻng [[Misr Qirolligi|Misr]]ga joylashgan. U yerda ular 1928-yil 28-martda ajrashgan. Ajrimdan soʻng u qayta turmushga chiqib, bir oʻgʻil va ikki qizli boʻlgan{{Sfn|Bağce|2008|p=58}}.
|-
|}

== Ommaviy madaniyatda ==
* 2017-yilgi „Payitaht: Abdülhamid“ ({{Tarjima|Potaxt: Abdulhamid}}) teleserialida Naime Sulton obrazini turk aktrisasi [[Duygu Gürcan]] ijro etgan<ref>{{Citation|title=Payitaht: Abdülhamid (TV Series 2017– )|url=https://www.imdb.com/title/tt6536562/characters/nm8783577?ref_=ttfc_fc_cl_t5|access-date=2019-01-11}}</ref>.

== Nasabi ==
{{Ajdodlar|collapsed=yes |align=center
|boxstyle_1=background-color: #fcc;
|boxstyle_2=background-color: #fb9;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
| 1 = 1. '''Naime Sulton'''
| 2 = 2. [[Abdulhamid II]]
| 3 = 3. [[Bidar Sulton]]
| 4 = 4. [[Abdulmajid I]]
| 5 = 5. [[Tirimüjgan Kadın]]
| 6 = 6. Shahzoda Ibrohim bey Talustan
| 7 = 7. Malika Şahika İffet Lortkipanidze
| 8 = 8. [[Mahmud II]]
| 9 = 9. [[Bezmiâlem Sulton]]
| 10 = 10. Bekhan bey
| 11 = 11. Almaş xonim
}}

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|first=Betül Kübra|last=Bağce|title=II. Abdulhamid qizi Naime Sulton'in hayoti|year=2008|publisher=Marmara University Institute of Social Sciences |type=Postgraguate Thesis | url=https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=1XoKHXC3BM2SPiL9HZ6YGQ&no=FZGGeWKYYqEPXHmIYUXp0w | language=tr}}
* {{Kitob manbasi|first=Douglas Scott|last=Brookes|title=Kanizak, malika va muallima: Usmonli haramidan ovozlar|year=2010|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-78335-5}}
* {{Kitob manbasi|first=Necdet|last=Sakaoğlu|title=Bu mulkning ayol sultonlari: Vâlide sultonlar, hâtunlar, hasekilar, kadınefendilar, sultonefendilar|publisher=Oğlak Yayıncılık|year=2008|isbn=978-9-753-29623-6}}
* {{Kitob manbasi|first=Mustafa Çağatay |last=Uluçay|title=Podshohlarning ayollari va qizlari|location=Ankara|publisher= Ötüken|year=2011|isbn=978-9-754-37840-5}}


{{DEFAULTSORT:Naime Sultan}}
[[Turkum:1876-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1945-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:19-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari]]
[[Turkum:20-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari]]
[[Turkum:Abdulhamid II ning qizlari]]
[[Turkum:Xalifalarning qizlari]]