Najmiddin ar-Roziy
Абу Бакр Абдуллоҳ ибн. Муҳаммад б. Шаҳавар б. Анвушерван ар-Розий (форсча: نجمالدین رازی; Нажмиддин Дая тахаллуси билан танилган; (573 ҳижрий/1177 — 654 ҳижрий/1256) — 13-аср сўфийи. Дая ўзининг энг катта таъсирларидан бири Нажмиддин Кубро асос солган Кубравийя сўфий тариқатига эргашган. Дая Хоразмга саёҳат қилиб, тез орада Нажмиддин Кубронинг муриди (шогирд, шайх устозга эргашиб ундан таълим оладиган, руҳий тарбия оладиган киши[1]) га айланди.
Абу Бакр Абдуллоҳ ибн. Муҳаммад б. Шаҳавар б. Анвушерван ар-Розий | |
|---|---|
| Унвони | Нажмиддин ар-Розий |
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди | 573/1177 |
| Вафоти | 654/1256 |
| Дини | Ислом |
| Эра | Ислом олтин даври |
| Юриспруденсия | Сўфий |
| Имом | Кубравийя |
| Асосий қизиқиш(лар)и | Тасаввуф |
| Машҳур иш(лар)и | Мирсад ал-Ибод Мен Мабдаъ Эла Ал-Маъад |
Устози Нажмиддин Кубро 618/1221-йилда ўлдирилгач, Дая Ҳамадонга, сўнг Ардабилга, ундан кейин эса Онадўлига қочди ва у ерда замондош устоз Румий билан бирга ниҳоят қўним топди[манба керак].
У ерда у устози Нажмиддин Кубро таълимотларини форс тилида арабча сарлавҳа билан Мирсад ал-Ибод мин ал-мабдаъ илаъл-маъад (арабча: مرصاد العباد من المبدأ الی المعاد) номли асарга ёзиб қолдирди; у қисқача Мерсад ал-Ибод деб танилган ва тасаввуф ҳамда ислом илоҳиёти бўйича асосий манба матнлардан бири сифатида шуҳрат қозонган. Мерсад ал-Ибоднинг Муҳаммад-Амин Риаҳий тайёрлаган танқидий нашри 1973-йилда Теҳронда чоп этилган ва шундан бери қайта-қайта нашр қилиниб келмоқда. Бу — пухта изоҳлар билан таъминланган илмий нашр бўлиб, унда Нажмиддин Розийнинг ҳаёти ва асарлари ҳақида кенг қамровли кириш қисми ҳам берилган; у кейинги тадқиқотлар, хусусан Нажмиддин Розий ва тасаввуф бўйича изланишлар учун асосий манба бўлиб келган. Мерсад ал-Ибод Ҳамид Алгар томонидан инглиз тилига Тҳе Патҳ оф Год’с Бондсмен: Фром Оригин то Ретурн. номи билан таржима қилинган[2].