Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Natalya Alyoxina
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Natalya Alyoxina]]
 '''Natalia Alekhina''' ([[Rus tili|rus]]: Наталя Алехина; 1954-yil 3-fevralda tugʻilgan) — [[Ruslar|rossiyalik]] [[Shaxmat|shaxmatchi]], ayol grossmeyster unvoniga ega.
 
== Yoshligi va taʼlim ==
Alekhina 1954-yil 3-fevralda [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|Rossiyaning]] [[Voronej]] shahrida tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=НАТАЛЬЯ АЛЕХИНА|url=https://ruchess.ru:443/persons_of_day/natalya_alekhina_pd/|kirish sanasi=2021-06-01|ish=Федерация шахмат России|til=ru}}</ref>.U [[filologiya]] boʻyicha oliy maʼlumotga ega.
 
== Faoliyati ==
Alekhina Voronejdagi ilk yillarida Valentin Chistyakov tomonidan oʻqitilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Шахматы. Памяти Валентина Чистякова|url=https://communa.ru/sport/shakhmaty-_pamyati_valentina_chistyakova/|kirish sanasi=2021-06-04|ish=communa.ru|til=ru|arxivsana=2021-06-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210604072329/https://communa.ru/sport/shakhmaty-_pamyati_valentina_chistyakova/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=НАТАЛЬЯ АЛЕХИНА|url=https://ruchess.ru:443/persons_of_day/natalya_alekhina_pd/|kirish sanasi=2021-06-04|ish=Федерация шахмат России|til=ru}}</ref>. U 1983-yilda Ayollar xalqaro ustasi unvoniga sazovor boʻldi, 1990-yilda esa ayol grossmeyster unvoniga sazovor boʻldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Alekhina, Natalia V|url=https://ratings.fide.com/profile/4108868|kirish sanasi=2021-06-01|ish=ratings.fide.com}}</ref>.
 
Uning eng yuqori reytingi 1985-yil yanvar oyida 2355 edi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=FIDE rating history :: Alekhina, Natalia V.|url=https://www.olimpbase.org/Elo/player/Alekhina,%20Natalia%20V..html|kirish sanasi=2021-06-01|ish=www.olimpbase.org}}</ref>. Faoliyatining eng yuqori choʻqqisida u [[FIDE]] Top 100 ayol reytingida 4-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi|sana=2014-06-12|sarlavha=Самая титулованная шахматистка Воронежа Наталья Алехина: «Не играю уже даже для развлечения»|url=https://riavrn.ru/news/samaya-titulovannaya-shakhmatistka-voronezha-natalya-alekhina-ne-igrayu-uzhe-dazhe-dlya-razvlecheniya/|kirish sanasi=2021-06-07|ish=РИА Воронеж|til=ru-RU}}</ref>.
 
=== Shaxsiy musobaqalar ===
Alekhina 1980-yilda shaxmat boʻyicha qizlar oʻrtasidagi [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] chempionatida gʻolib chiqdi. U ikki marta, 1977 va 1982-yillarda shaxmat bo‘yicha Rossiya chempionati g‘olibi bo‘lgan<ref>{{Kitob manbasi|url=https://www.worldcat.org/oclc/23533106|title=Shakhmaty : ėnt︠s︡iklopedicheskiĭ slovarʹ|date=1990|publisher="Sovetskai︠a︡ ėnt︠s︡iklopedii︠a︡"|others=Anatoly Karpov, I︠U︡. Averbakh|isbn=5-85270-005-3|location=Moskva|oclc=23533106}}</ref>.
 
Bir necha xalqaro shaxmat turnirlarida (1983 va 1984-yillarda Budapeshtda, 1983-yilda Balatonbereniyda, 1984-yilda Bolonyada) muvaffaqiyatli ishtirok etgani uchun u 1985-yilda FIDE mintaqalararo shaxmat turniriga taklif qilindi, agar u eng yaxshi oltilikka kirsa, nomzodlar turniriga yoʻllanma oladi. U 11-12-oʻrinlarni egallab, saralashdan oʻta olmadi<ref name=":0">{{Kitob manbasi|url=https://www.worldcat.org/oclc/23533106|title=Shakhmaty : ėnt︠s︡iklopedicheskiĭ slovarʹ|date=1990|publisher="Sovetskai︠a︡ ėnt︠s︡iklopedii︠a︡"|others=Anatoly Karpov, I︠U︡. Averbakh|isbn=5-85270-005-3|location=Moskva|pages=14|oclc=23533106}}</ref>.
 
U 1977-yilda [[Kaliningrad|Kaliningradda]] va 1982-yilda [[Vladikavkaz|Orjonikidzeda]] oʻtkazilgan RSFSR shaxmat chempionati gʻolibi<ref name=":0"/>.
 
Alekhina 1970, 1974 va 1977-yillarda shaxmat boʻyicha SSSR chempionatida qatnashgan. U 1970 va 1977-yilgi chempionatlarda 5½ va 3½ ball bilan oxirgi oʻrinni egallagan. Uning eng yaxshi natijasi 1974-yilgi iteratsiyada 8-10-oʻrinlarni boʻlishish edi<ref name=":0"/>.
 
Uning eng koʻzga koʻringan chiqishlaridan biri 1984-yilda Budapeshtdagi shaxmat turnirida Irina Levitinadan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.
 
Uning soʻnggi raqobatbardosh koʻrsatkichi 2019-yilda kattalar ayollar chempionatida boʻlib, u yerda 40 oʻyinchi ishtirokidagi turnirda 5/5 ochko bilan 8-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Senior women Championship 2019 {{!}} Reyting FShR|url=https://ratings.ruchess.ru/tournaments/65956?sort=place|kirish sanasi=2021-06-03|ish=ratings.ruchess.ru}}</ref>.
 
=== Jamoa musobaqalari ===
Alekhina 1974-yilda VSS Burevestnik tarkibida Moskvada boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha 8-chi Sovet jamoalar kubogida gʻolib chiqdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=OlimpBase :: 8th Soviet Team Chess Cup, Moscow 1974, Burevestnik|url=http://www.olimpbase.org/1974sc/1974bure.html|kirish sanasi=2021-06-03|ish=www.olimpbase.org}}</ref>.
 
Alekhina 1972-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha 12-jamoa Sovet chempionatida Rossiya SFSRning 12 kishilik jamoasi tarkibida oʻynadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=OlimpBase :: 12th Soviet Team Chess Championship, Moscow 1972, final A, round 2|url=https://www.olimpbase.org/1972st/1972fa02.html|kirish sanasi=2021-06-03|ish=www.olimpbase.org}}</ref>. Jamoa oltita raqobatchi jamoa ichida ikkinchi o‘rinni egalladi. 1985-yilda Volgogradda oʻtkazilgan xuddi shu musobaqaning 17-iteratsiyasida u 8 kishilik Rossiya SFSR „B“ jamoasi tarkibida boʻlgan. Jamoa 17 ta raqobatchi jamoa ichida 7-o‘rinni egalladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=OlimpBase :: 17th Soviet Team Chess Championship, Volgograd 1985, standings|url=http://www.olimpbase.org/1985st/1985fa.html|kirish sanasi=2021-06-03|ish=www.olimpbase.org}}</ref>.
 
== Shaxsiy hayoti ==
Alekhina [[grossmeyster]] (GM) unvoniga ega professional shaxmatchi Sergey Arxipovga turmushga chiqqan. Ular [[Rossiya|Rossiyaning]] [[Moskva]] shahrida yashaydilar<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=НАТАЛЬЯ АЛЕХИНА|url=https://ruchess.ru:443/persons_of_day/natalya_alekhina_pd/|kirish sanasi=2021-06-01|ish=Федерация шахмат России|til=ru}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sana=2014-06-12|sarlavha=Самая титулованная шахматистка Воронежа Наталья Алехина: «Не играю уже даже для развлечения»|url=https://riavrn.ru/news/samaya-titulovannaya-shakhmatistka-voronezha-natalya-alekhina-ne-igrayu-uzhe-dazhe-dlya-razvlecheniya/|kirish sanasi=2021-06-01|ish=РИА Воронеж|til=ru-RU}}</ref>.
 
== Manbalar ==
<references responsive="1"></references>
 
{{DEFAULTSORT:Alexina, Natalia}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1954-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shaxmatchi ayollar]]
[[Turkum:Shaxmat grossmeysterlari]]
[[Turkum:Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

 Natalia Alekhina (rus: Наталя Алехина; 1954-yil 3-fevralda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi, ayol grossmeyster unvoniga ega.

Yoshligi va taʼlim

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Alekhina 1954-yil 3-fevralda Rossiyaning Voronej shahrida tugʻilgan[1].U filologiya boʻyicha oliy maʼlumotga ega.

Alekhina Voronejdagi ilk yillarida Valentin Chistyakov tomonidan oʻqitilgan[2][3]. U 1983-yilda Ayollar xalqaro ustasi unvoniga sazovor boʻldi, 1990-yilda esa ayol grossmeyster unvoniga sazovor boʻldi[4].

Uning eng yuqori reytingi 1985-yil yanvar oyida 2355 edi[5]. Faoliyatining eng yuqori choʻqqisida u FIDE Top 100 ayol reytingida 4-oʻrinni egalladi[6].

Shaxsiy musobaqalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Alekhina 1980-yilda shaxmat boʻyicha qizlar oʻrtasidagi SSSR chempionatida gʻolib chiqdi. U ikki marta, 1977 va 1982-yillarda shaxmat bo‘yicha Rossiya chempionati g‘olibi bo‘lgan[7].

Bir necha xalqaro shaxmat turnirlarida (1983 va 1984-yillarda Budapeshtda, 1983-yilda Balatonbereniyda, 1984-yilda Bolonyada) muvaffaqiyatli ishtirok etgani uchun u 1985-yilda FIDE mintaqalararo shaxmat turniriga taklif qilindi, agar u eng yaxshi oltilikka kirsa, nomzodlar turniriga yoʻllanma oladi. U 11-12-oʻrinlarni egallab, saralashdan oʻta olmadi[8].

U 1977-yilda Kaliningradda va 1982-yilda Orjonikidzeda oʻtkazilgan RSFSR shaxmat chempionati gʻolibi[8].

Alekhina 1970, 1974 va 1977-yillarda shaxmat boʻyicha SSSR chempionatida qatnashgan. U 1970 va 1977-yilgi chempionatlarda 5½ va 3½ ball bilan oxirgi oʻrinni egallagan. Uning eng yaxshi natijasi 1974-yilgi iteratsiyada 8-10-oʻrinlarni boʻlishish edi[8].

Uning eng koʻzga koʻringan chiqishlaridan biri 1984-yilda Budapeshtdagi shaxmat turnirida Irina Levitinadan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

Uning soʻnggi raqobatbardosh koʻrsatkichi 2019-yilda kattalar ayollar chempionatida boʻlib, u yerda 40 oʻyinchi ishtirokidagi turnirda 5/5 ochko bilan 8-oʻrinni egalladi[9].

Jamoa musobaqalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Alekhina 1974-yilda VSS Burevestnik tarkibida Moskvada boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha 8-chi Sovet jamoalar kubogida gʻolib chiqdi[10].

Alekhina 1972-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha 12-jamoa Sovet chempionatida Rossiya SFSRning 12 kishilik jamoasi tarkibida oʻynadi[11]. Jamoa oltita raqobatchi jamoa ichida ikkinchi o‘rinni egalladi. 1985-yilda Volgogradda oʻtkazilgan xuddi shu musobaqaning 17-iteratsiyasida u 8 kishilik Rossiya SFSR „B“ jamoasi tarkibida boʻlgan. Jamoa 17 ta raqobatchi jamoa ichida 7-o‘rinni egalladi[12].

Shaxsiy hayoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Alekhina grossmeyster (GM) unvoniga ega professional shaxmatchi Sergey Arxipovga turmushga chiqqan. Ular Rossiyaning Moskva shahrida yashaydilar[13][14].

  1. ↑ „НАТАЛЬЯ АЛЕХИНА“ (ru). Федерация шахмат России. Qaraldi: 2021-yil 1-iyun.
  2. ↑ „Шахматы. Памяти Валентина Чистякова“ (ru). communa.ru. 2021-yil 4-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 4-iyun.
  3. ↑ „НАТАЛЬЯ АЛЕХИНА“ (ru). Федерация шахмат России. Qaraldi: 2021-yil 4-iyun.
  4. ↑ „Alekhina, Natalia V“. ratings.fide.com. Qaraldi: 2021-yil 1-iyun.
  5. ↑ „FIDE rating history :: Alekhina, Natalia V.“. www.olimpbase.org. Qaraldi: 2021-yil 1-iyun.
  6. ↑ „Самая титулованная шахматистка Воронежа Наталья Алехина: «Не играю уже даже для развлечения»“ (ru-RU). РИА Воронеж (2014-yil 12-iyun). Qaraldi: 2021-yil 7-iyun.
  7. ↑ Shakhmaty : ėnt︠s︡iklopedicheskiĭ slovarʹ, Anatoly Karpov, I︠U︡. Averbakh, Moskva: "Sovetskai︠a︡ ėnt︠s︡iklopedii︠a︡", 1990. ISBN 5-85270-005-3. OCLC 23533106. 
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 Shakhmaty : ėnt︠s︡iklopedicheskiĭ slovarʹ, Anatoly Karpov, I︠U︡. Averbakh, Moskva: "Sovetskai︠a︡ ėnt︠s︡iklopedii︠a︡", 1990 — 14-bet. ISBN 5-85270-005-3. OCLC 23533106. 
  9. ↑ „Senior women Championship 2019 | Reyting FShR“. ratings.ruchess.ru. Qaraldi: 2021-yil 3-iyun.
  10. ↑ „OlimpBase :: 8th Soviet Team Chess Cup, Moscow 1974, Burevestnik“. www.olimpbase.org. Qaraldi: 2021-yil 3-iyun.
  11. ↑ „OlimpBase :: 12th Soviet Team Chess Championship, Moscow 1972, final A, round 2“. www.olimpbase.org. Qaraldi: 2021-yil 3-iyun.
  12. ↑ „OlimpBase :: 17th Soviet Team Chess Championship, Volgograd 1985, standings“. www.olimpbase.org. Qaraldi: 2021-yil 3-iyun.
  13. ↑ „НАТАЛЬЯ АЛЕХИНА“ (ru). Федерация шахмат России. Qaraldi: 2021-yil 1-iyun.
  14. ↑ „Самая титулованная шахматистка Воронежа Наталья Алехина: «Не играю уже даже для развлечения»“ (ru-RU). РИА Воронеж (2014-yil 12-iyun). Qaraldi: 2021-yil 1-iyun.