Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Nozima Sulton
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Nozima Sulton]]
{{Qirollik bilgiqutisi|tasvir=Nazime Sultan.png|thumb|Nozima Sulton|tugʻilgan_sanasi=1866-yil 25-fevral|tugʻilgan_joyi=[[Istanbul]]|vafot_sanasi=1947-yil|vafot_joyi=[[Juniya]]|dafn_etilgan_joy=[[Sulaymoniya takyasi]]ning qabristoni, Damashq, Suriya|turmush_oʻrtogʻi=Ali Xolid Posho|dini=Islom|onasi=Hayranidil Hanimefendi|otasi=Sulton Abdulaziz II|sulola=Usmonli|qirolllik uyi=Dolmabahche saroyi|izoh=}}
'''Nozima Sulton''' ({{lang-ota|ناظمه سلطان}}; {{lang-tr|Nazime Sultan}}; 1866-yil 25-fevral, [[Istanbul]] — 1947, [[Juniya]]) — Usmonli sultoni [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulazizning]] qizi.
 
== Yoshligi ==
Nozima Sulton 1866-yil 25-fevralda [[Dolmabahçe saroyi|Dolmabahche saroyida]] tugʻilgan. Otasi Sulton [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]], onasi Hayranidil Hanimefendi. U otasining uchinchi qizi va onasining birinchi farzandi edi. Soʻnggi xalifa [[Abdulmajid II]]ning opasi boʻlgan. [[Mahmud II]] va Pertevniyal Sultonning nabirasi<ref name="abc">{{Kitob manbasi|title=Şecere İmparatorluk Osmanlı Ailesi 2005|url=https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005|publisher=|year=2005|pages=21|isbn=}}</ref>.
 
Uning otasi Sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda posholari tomonidan taxtdan tushirilgan va jiyani [[Murod V]] sulton boʻlgan<ref>{{Kitob manbasi|title=Türkiye: Modern Bir Tarih, Revize Sürüm|publisher=IBTauris|year=15 Ekim 2004|pages=73|isbn=978-1-850-43399-6}}</ref>. Ertasi kuni uni Feriye saroyiga oʻtkazishdi. Onasi va Abdulazizning mahallasidagi boshqa ayollar Dolmabahche saroyini tark etishni istamadi. Shunday qilib, ularni birgalikda Feriye saroyiga joʻnatishdi. Bu jarayonda ular boshdan-oyoq tintuv qilinib, ulardan barcha qimmatli narsalar tortib olindi. 1876-yil 4-iyunda<ref>{{Kitob manbasi|title=Osmanlı İmparatorluğu'nda Reform, 1856-1876|publisher=Princeton University Press|year=8 Aralık 2015|page=341|isbn=978-1-400-87876-5}}</ref> Sulton Abdulaziz sirli tarzda vafot etdi.
 
Oʻn yoshli qizcha Nozima Sulton onasi va sakkiz yoshli ukasi bilan Feriye saroyida yashashni davom ettirdi<ref>{{Kitob manbasi|title=Abdülmecid Efendi, Osmanlı prensi ve ressam|publisher=YKY|year=2004|pages=24|isbn=978-9-750-80883-8}}</ref>.
 
== Nikohi ==
1889-yilda Sulton [[Abdulhamid II]] Soliha Sultonning ikki opasi, malika [[Soliha Sulton (Sulton Abdulazizning qizi)|Soliha Sulton]] va Esma Sulton, oʻz qizi [[Zekiye Sulton]] bilan mahrini va nikohini tuzdi. U 1889-yil 20-aprelda [[Yıldız saroyi|Yulduz saroyida]] Ibrohim Dervish poshoning oʻgʻli Ali Xolid poshoga turmushga chiqdi<ref name="abc">{{Kitob manbasi|title=Şecere İmparatorluk Osmanlı Ailesi 2005|url=https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005|publisher=|year=2005|pages=21|isbn=}}</ref>. Uning farzandlari yoʻq edi.
 
Er-xotinga Nozima Sulton saroyi sifatida tanilgan Kurucheshmeda qarorgoh sifatida saroy qilib berildi<ref>{{Kitob manbasi|title=İstanbul 1900: Art-nouveau Mimarlık ve İç Mekan|url=https://archive.org/details/istanbul1900artn0000bari|publisher=Random House Incorporated|date=1 Ocak 1996|page=[https://archive.org/details/istanbul1900artn0000bari/page/88 88]|isbn=978-0-847-81989-8}}</ref>. Bu yerda diniy musiqa ijrochilari ham bor edi<ref>{{Kitob manbasi|title=Osmanlı Hanımefendi: 1718'den 1918'e Bir Sosyal Tarih|url=https://archive.org/details/ottomanladysocia00unse|year=1986|page=[https://archive.org/details/ottomanladysocia00unse/page/158 158]|publisher=Greenwood Yayın Grubu|isbn=978-0-313-24811-5}}</ref>.
 
=== Surgundaligi ===
1924-yilda imperator oilasi surgun qilingandan soʻng, Nozima va uning eri [[Juniya]] [[Livan|Livanga]] joylashdilar<ref name="abc">{{Kitob manbasi|title=Şecere İmparatorluk Osmanlı Ailesi 2005|url=https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005|publisher=|year=2005|pages=21|isbn=}}</ref>. Bu yerda ikkovi bog‘ bilan o‘ralgan katta qasrda yashashardi<ref name="def">{{Kitob manbasi|title=Neslishah: Son Osmanlı Prensesi|publisher=Oxford University Press|year=2017|page=176|isbn=978-9- 774-16837-6}}</ref>.
 
[[Dürrüşehvar Sultan|Durrushehvar Sulton]] Haydarobodning toʻngʻich oʻgʻli va vorisi shahzoda Aʼzam Jahga turmushga chiqqanida, Asif Jah VII 1932-yilda Nozima Sulton unga olmos tojini sovgʻa qildi. Neslishah Sulton Misrning soʻnggi Xedivi [[Abbos II Hilmiy|Abbos Hilmi Poshoning]] oʻgʻli shahzoda Muhammad Abdel Moneymga turmushga chiqqanida, u uchta olmos bilan bezatilgan chiroyli bilaguzukni hadya qildi<ref name="def">{{Kitob manbasi|title=Neslishah: Son Osmanlı Prensesi|publisher=Oxford University Press|year=2017|page=176|isbn=978-9- 774-16837-6}}</ref>.
 
Neslishoh Sultonning so‘zlariga ko‘ra, u past bo‘yli, uncha chiroyli boʻlmagan, lablari otasinikidek katta, ammo juda taʼsirchan qiz boʻlgan<ref name="def">{{Kitob manbasi|title=Neslishah: Son Osmanlı Prensesi|publisher=Oxford University Press|year=2017|page=176|isbn=978-9- 774-16837-6}}</ref>.
 
== Oʻlimi ==
[[Fayl:Damascus Sulaymaniyya Takiyya tombs 7889.jpg|thumb|Nozima Sultonning qabri (oʻngda)]]
Nozima 1947-yili sakson bir yoshida Abdulazizning tirik qolgan so‘nggi farzandi [[Livan|Livanning]] [[Juniya]] shahrida vafot etdi. U [[Mehmed VI]] va Usmonli sulolasining boshqa vakillari dafn etilgan [[Sulaymoniya takyasi]]ning qabristoniga dafn etilgan. Eri bir yil yashab, 1948-yilda [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistonining]] [[Makka]] shahrida vafot etgan<ref name="abc">{{Kitob manbasi|title=Şecere İmparatorluk Osmanlı Ailesi 2005|url=https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005|publisher=|year=2005|pages=21|isbn=}}</ref>.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
== Havolalar ==
* {{Kitob manbasi|year=2011|title=Padişahların kadınları ve kızları|publisher=Oğlak Yayınları|location=Ankara|id=}}
* {{Kitob manbasi|year=2008|title=Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler|publisher=Oğlak Yayınları|location=|id=978-9-753-29623-6}}
* {{Kitob manbasi|title=The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem|url=https://archive.org/details/concubineprinces0000broo|year=2010|publisher=[[University of Texas Press]]|id=978-0-292-78335-5}}
 
[[Turkum:Istanbulda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1947-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1866-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Sulaymoniya takyasining qabristonida dafn qilinganlar]]
[[Turkum:Tarix]]
[[Turkum:19-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari]]
[[Turkum:20-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Nozima Sulton
Tugʻilishi 1866-yil 25-fevral
Istanbul
Vafoti 1947-yil
Juniya
Dafn etilgan joy
Sulaymoniya takyasining qabristoni, Damashq, Suriya
Turmush oʻrtogʻi Ali Xolid Posho
Uy Dolmabahche saroyi
Sulola Usmonli
Otasi Sulton Abdulaziz II
Onasi Hayranidil Hanimefendi
Dini Islom

Nozima Sulton (usmonli turkcha: ناظمه سلطان‎‎; turkcha: Nazime Sultan; 1866-yil 25-fevral, Istanbul — 1947, Juniya) — Usmonli sultoni Abdulazizning qizi.

Nozima Sulton 1866-yil 25-fevralda Dolmabahche saroyida tugʻilgan. Otasi Sulton Abdulaziz, onasi Hayranidil Hanimefendi. U otasining uchinchi qizi va onasining birinchi farzandi edi. Soʻnggi xalifa Abdulmajid IIning opasi boʻlgan. Mahmud II va Pertevniyal Sultonning nabirasi[1].

Uning otasi Sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda posholari tomonidan taxtdan tushirilgan va jiyani Murod V sulton boʻlgan[2]. Ertasi kuni uni Feriye saroyiga oʻtkazishdi. Onasi va Abdulazizning mahallasidagi boshqa ayollar Dolmabahche saroyini tark etishni istamadi. Shunday qilib, ularni birgalikda Feriye saroyiga joʻnatishdi. Bu jarayonda ular boshdan-oyoq tintuv qilinib, ulardan barcha qimmatli narsalar tortib olindi. 1876-yil 4-iyunda[3] Sulton Abdulaziz sirli tarzda vafot etdi.

Oʻn yoshli qizcha Nozima Sulton onasi va sakkiz yoshli ukasi bilan Feriye saroyida yashashni davom ettirdi[4].

1889-yilda Sulton Abdulhamid II Soliha Sultonning ikki opasi, malika Soliha Sulton va Esma Sulton, oʻz qizi Zekiye Sulton bilan mahrini va nikohini tuzdi. U 1889-yil 20-aprelda Yulduz saroyida Ibrohim Dervish poshoning oʻgʻli Ali Xolid poshoga turmushga chiqdi[1]. Uning farzandlari yoʻq edi.

Er-xotinga Nozima Sulton saroyi sifatida tanilgan Kurucheshmeda qarorgoh sifatida saroy qilib berildi[5]. Bu yerda diniy musiqa ijrochilari ham bor edi[6].

1924-yilda imperator oilasi surgun qilingandan soʻng, Nozima va uning eri Juniya Livanga joylashdilar[1]. Bu yerda ikkovi bog‘ bilan o‘ralgan katta qasrda yashashardi[7].

Durrushehvar Sulton Haydarobodning toʻngʻich oʻgʻli va vorisi shahzoda Aʼzam Jahga turmushga chiqqanida, Asif Jah VII 1932-yilda Nozima Sulton unga olmos tojini sovgʻa qildi. Neslishah Sulton Misrning soʻnggi Xedivi Abbos Hilmi Poshoning oʻgʻli shahzoda Muhammad Abdel Moneymga turmushga chiqqanida, u uchta olmos bilan bezatilgan chiroyli bilaguzukni hadya qildi[7].

Neslishoh Sultonning so‘zlariga ko‘ra, u past bo‘yli, uncha chiroyli boʻlmagan, lablari otasinikidek katta, ammo juda taʼsirchan qiz boʻlgan[7].

Nozima Sultonning qabri (oʻngda)

Nozima 1947-yili sakson bir yoshida Abdulazizning tirik qolgan so‘nggi farzandi Livanning Juniya shahrida vafot etdi. U Mehmed VI va Usmonli sulolasining boshqa vakillari dafn etilgan Sulaymoniya takyasining qabristoniga dafn etilgan. Eri bir yil yashab, 1948-yilda Saudiya Arabistonining Makka shahrida vafot etgan[1].

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Şecere İmparatorluk Osmanlı Ailesi 2005, 2005 — 21-bet. 
  2. ↑ Türkiye: Modern Bir Tarih, Revize Sürüm. IBTauris, 15 Ekim 2004 — 73-bet. ISBN 978-1-850-43399-6. 
  3. ↑ Osmanlı İmparatorluğu'nda Reform, 1856-1876. Princeton University Press, 8 Aralık 2015 — 341-bet. ISBN 978-1-400-87876-5. 
  4. ↑ Abdülmecid Efendi, Osmanlı prensi ve ressam. YKY, 2004 — 24-bet. ISBN 978-9-750-80883-8. 
  5. ↑ İstanbul 1900: Art-nouveau Mimarlık ve İç Mekan. Random House Incorporated, 1 Ocak 1996 — 88-bet. ISBN 978-0-847-81989-8. 
  6. ↑ Osmanlı Hanımefendi: 1718'den 1918'e Bir Sosyal Tarih. Greenwood Yayın Grubu, 1986 — 158-bet. ISBN 978-0-313-24811-5. 
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Neslishah: Son Osmanlı Prensesi. Oxford University Press, 2017 — 176-bet. ISBN 978-9- 774-16837-6.