Neoliberalizm sahifasining manbasini koʻrish

[[File:SLECO chart.png|220px|right]]Neoliberalizm ([[inglizcha]] „neoliberalism“) — liberalizmning bir turi bo‘lib, siyosiy va iqtisodiy falsafaning 1930-yillarda vujudga kelgan va 1980-90 yillarda mafkura sifatida shakllangan yo‘nalishidir<ref>{{veb manbasi |title=Neoliberalizm Nima |url=https://uz.cultureoeuvre.com/10605653-what-is-neoliberalism |website=uz.cultureoeuvre.com |accessdate=24-noyabr 2022-yil |language=O'zbekcha}}</ref>.

Terminning o‘zi birinchi marta 1938-yilda Valter Lippmanning Parij kollokviumida ishlatilgan. Terminning mualliflari fransuz iqtisodchisi Bernar Lavern va uning nemis hamkasbi Aleksandr Ryustou hisoblanadi.

Neoliberalizm paydo bo‘lganidan so‘ng, avvalo, davlatning iqtisodiy jarayonlardagi roliga munosabat o‘zgardi<ref>{{veb manbasi |author1=John Stephens |title=Neoliberalizm: tarixi, xususiyatlari, oqibatlari, vakillari |url=https://uz.warbletoncouncil.org/neoliberalismo-modelo-neoliberal-2960 |website=uz.warbletoncouncil.org |accessdate=24-noyabr 2022-yil |language=O'zbekcha |date=23-noyabr 2022-yil |arxivsana=2025-01-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250125103125/https://uz.warbletoncouncil.org/neoliberalismo-modelo-neoliberal-2960 }}</ref>. Neoliberallar o‘z vazifalari qatoriga erkin tadbirkorlikni faol himoya qilishni ham kiritadi. Davlat monopoliyaga qarshi qonunchilikni o‘rnatdi, kichik biznesni qo‘llab-quvvatladi, mulkdorlar sonini kengaytirdi, iqtisodiy rivojlanishning yagona strategiyasini ishlab chiqdi, mulkchilik shakllarining plyuralizmini va fuqarolarni ijtimoiy himoya qildi. Bundan tashqari, rahbarlar va hokimiyatdagilarning siyosiy rollarini qatʼiy taqsimlash siyosatning muhim vazifasi sifatida barcha siyosiy kuchlarning kelishuvi bilan almashtiriladi. Liberalizm Gʻarb demokratlarining mafkuraviy asosiga aylandi.

Neoliberalizm klassik liberalizmdan farqli boʻlib, davlatning iqtisodga aralashuvi va uni tartibga solishini to‘liq inkor etmaydi, ammo o‘z funksiyasida faqat raqobat tamoyillari va erkin bozor qonunlarini o‘rnatish vazifasini qoldiradi. Bunda erkin bozor va cheklanmagan raqobatni asosiy vosita deb biladi. Neoliberalizmda taraqqiyotni taʼminlash va ijtimoiy adolatga erishish mumkin bo‘lgan barcha narsa yalpi ichki mahsulot bilan o‘lchanadigan iqtisodiy o‘sishga asoslangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}