НЕОМ – бу Саудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмон томонидан 2017-йил октабр ойида эълон қилинган улкан лойиҳадир. „Неом“ номи икки сўздан олинган: „нео“, янги деган маънони англатади ва „м“ арабча келажак сўзининг биринчи ҳарфини ифодалайди. Ушбу номенклатура бу Саудия Арабистонининг шимоли-ғарбий минтақасида жойлашган келажак мега-шаҳарини ривожлантириш лойиҳасидир. Инновациялар, технология, барқарорлик ва иқтисодий ўсиш учун глобал марказ сифатида кўзда тутилган Неом шаҳар ҳаётини қайта белгилаб бериши ва келажакнинг ақлли шаҳарлари учун намуна бўлиб хизмат қилиши мумкин. Ушбу Википедия мақоласи Неом тарихи, ривожланиши, мақсадлари ва асосий хусусиятларини ўрганади.

Жойлашув

Неом стратегик жиҳатдан Қизил денгиз соҳилида жойлашган бўлиб, тахминан 26,500 квадрат километр (10,230 квадрат миля) майдонни ўз ичига олади. Унинг жойлашуви Европа, Осиё ва Африкага чиқиш имконини беради, бу эса уни савдо учун муҳим марказга айлантиради.

Тарих

Неомнинг ривожланиши Саудия Арабистонининг ўз иқтисодиётини диверсификация қилиш ва нефт даромадларига боғлиқлигини камайтириш нуқтаи назаридан келиб чиққан. Бу Саудия жамиятининг турли тармоқларини, жумладан, иқтисодиёт, маданият ва туризмни ўзгартиришга қаратилган мамлакатнинг „Висион 2030“ [1] режасининг асосий таркибий қисмидир.

Режалаштирилган лойиҳалар:

Тҳе Лине

(таржимаси Чизиқ) 2021 йил январ ойида Неом ҳудудида узунлиги 170 километр (110 миля) ва кенглиги 200 метр (660 фут) чизиқли структурага эга, Тҳе Лине деб номланган шаҳар режасини эълон қилди. Тҳе Лине дизайнига 2022-йил июл ойида ўзгартиришлар киритилди ва олдинги режа бўйича якка бинолар ўрнини узлуксиз структурада бирлаштирилган ва бутунлай шиша ойнали ташқи кўринишга эга бўлган бинолар дизайни эгаллади[2]. Автомобилсиз шаҳар тўққиз миллион аҳолини пиёда юриш мумкин бўлган даражада катта бўлиши режалаштирилган ва барча асосий хизматлар беш дақиқалик пиёда масофада жойлашган[3][4].

Оксагон

(дастлабки номи Неом саноат шаҳри) Саккизбурчак шаклидаги сузувчи саноат мажмуаси. У Дуба шаҳридан 25 километр (16 миля) шимолда жойлашган ва тахминан 200–250 квадрат километр (77–97 квадрат миля) ерни эгаллайди, шундан тахминан 40 квадрат километр (15 квадрат миля) шаҳарни ташкил қилади.[5]. Лойиҳа Дуба портини кенгайтириш мақсадида замонавий ишлаб чиқариш, саноат тадқиқотлари ва ишланмаларга қаратилган.[33] Муҳаммад бин Салмон Оксагон „глобал савдо оқимлари учун янги марказ“ бўлиб Қизил денгиз орқали ташиш йўналишларига хизмат кўрсатишини кутмоқда[6]. Комплексда тузсизлантириш заводи, водород заводи ва океанографик тадқиқот маркази қуриш режалаштирилган[7]. Бу ерда, шунингдек, НЕОМдан ривожланган биринчи шўба компания бўлган Тономус (аввалги номи НЕОМ Теч & Дигитал Cомпанй) когнитив кўп миллатли компанияси жойлашиши режалаштирилган[8]. 2022-йил 16-декабрда Саудия Арабистони Саноат ва минерал ресурслар вазирлиги, Саудия Арабистони саноат шаҳарлари ва технология зоналари маъмурияти ва Неом „Неомнинг Келажакдаги заводлар дастурини қўллаб-қувватлаш бўйича ҳамкорлик ва қонунчиликни осонлаштириш мақсадида ўзаро англашув меморандуми“ни имзоладилар[9].

Трожена

2022-йил 3-март куни Саудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмон Трожена лойиҳасини тақдим қилди. Трожена Арабистон ярим оролидаги биринчи йирик очиқ чанғи манзилгоҳи бўлади. У Сарват тоғларидаги Ақаба кўрфази соҳилидан тахминан 50 километр (31 миля) узоқликда, баландлиги 1500–2600 метр (4900–8500 фут) оралиғида жойлашган бўлади. Чўлда бўлсада, у ернинг иқлими Неомнинг қолган ҳудудларига қараганда анча совуқроқ[10]. Эннисморе, турмуш тарзи ва меҳмондўстлик компанияси ўзининг „25ҳоурс Ҳотелс ва Морганс Оригиналс“ брендлари билан илк ҳамкор сифатида эълон қилинди[11]. 2023-йил сентабр ойида Заҳа Ҳадид Арчитеcц Трожена учун тоғда сунъий кўлга қарайдиган 330 м (1080 фут) баландликдаги осмонўпар бино лойиҳасини тақдим қилди.

Синдала

2022-йил декабр ойида Неом шаҳар соҳилида жойлашган Синдалаҳ, 1,100,000 куб ярдли ҳашаматли курорт мажмуасини қуриш режаларини эълон қилди.ғ[12]. Унда 86 ўринли марина ва учта ҳашаматли меҳмонхона бўлиши режалаштирилган бўлиб, у кунига 2400 нафар меҳмонни қабул қилиши мумкин[13]. Денгиз манзарали голф майдони 2023 йилда қуриб битказилади.

Манбалар

  1. ↑ ҳттпс://www.висион2030.гов.са/эн/
  2. ↑ ҳттпс://www.тҳегуардиан.cом/wорлд/2022/жул/27/саудис-унвеил-эе-поппинг-план-фор-мирроред-скйсcрапер-эcо-cитй
  3. ↑ ҳттпс://www.арчитеcтуралдигест.cом/сторй/сауди-арабиа-буилдинг-100-миле-лонг-линеар-cитй
  4. ↑ ҳттпс://www.даилйсабаҳ.cом/бусинесс/эcономй/тҳе-лине-wорк-бегинс-он-сауди-арабиас-170-км-веҳиcле-фреэ-cитй
  5. ↑ ҳттпс://www.арабнеwс.cом/ноде/1969241/бусинесс-эcономй
  6. ↑ ҳттпс://www.спа.гов.са/виэwфуллсторй.пҳп?ланг=эн&неwсид=2304728
  7. ↑ ҳттпс://www.неом.cом/эн-ус/регионс/охагон
  8. ↑ ҳттпс://www.заwя.cом/эн/бусинесс/течнологй-анд-телеcом/саудис-неом-ребрандс-теч-cомпанй-ас-тономус-инвесц-1блн-ин-2022-унлҳавй9
  9. ↑ „архив нусхаси“. 2023-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 20-сентябр.
  10. ↑ ҳттпс://www.cонструcтионwеэконлине.cом/прожеcц-тендерс/неом-трожена
  11. ↑ ҳттпс://www.неом.cом/эн-ус/неwсроом/неом-партнер-эннисморе
  12. ↑ ҳттпс://www.неом.cом/эн-ус/регионс/синдалаҳ
  13. ↑ ҳттпс://www.сауди-эхпатриатес.cом/2023/01/синдала-исланд-то-старт-реcеивинг-виситорс-фром-2024.ҳтмл