Nomahalla masjidi (urducha: نو محلہ مسجد‎‎), shuningdek, Nomahilla masjidi deb ham yoziladi, Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Berayli tumania joylashgan tarixiy sunniy masjid[1]. 1749-yilda Navob Hofiz Rahmatxon Barech tomonidan barpo etilgan. Keyinchalik masjid Sayyid Shaji Boboga topshirilgan. Masjidning beton konstruksiyali binosi qurilishi 1906-yilda yakunlangan[2][3].

Masjid
Nomahalla masjidi

Tarixi

1857-yilda Hindistonda birinchi qoʻzgʻolon boshlanganda Rohilxand aholisi ham mustaqillik uchun kurashga qoʻshilgan. Oʻsha davrda qoʻzgʻolonchilarga Navobxon Bahodirxon boshchilik qilgan va u Nomahalla masjidini oʻz qarorgohiga aylantirgan. Qoʻzgʻolonchilar masjidda muntazam yigʻilib, Maulvi Mahmud Hasanning vaʼzlaridan ruhlanib, Britaniya hukmronligiga qarshi ozodlik kurashi (Jangi Ozodiy) strategiyasini ishlab chiqqanlar[4].

Islom tadqiqotlari markazi maʼlumotiga koʻra, masjid mutavallilari Nomahalla masjidi qoʻzgʻolonchilarning asosiy qarorgohi boʻlganini va aynan shu yerda Britaniya hukumatiga qarshi kurash strategiyasi ishlab chiqilganini taʼkidlaganlar. Britaniya qoʻshinlari bu rejadan xabar topgach, masjidga hujum qilgan. Hujum paytida Ismoilshoh azon aytayotgan vaqtida halok boʻlgan. Shuningdek, rivoyatlarga koʻra, britaniyaliklar qoʻliga tushmaslik uchun barcha ayollar quduqqa oʻzlarini tashlab, jon berganlar. Masjid mutavallilarining taʼkidlashicha, qoʻzgʻolonchilarning barchasi masjid yoniga dafn etilgan[1][5].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „This historic mosque of Bareilly is a witness to revolution“. ETV Bharat News (2021-yil 28-mart). Qaraldi: 2022-yil 26-aprel.
  2. ↑ „नौमहला मस्जिद से चौकी चौराहे तक प्रदर्शन“ [Demonstration from Naumhala Masjid to the outpost in Bareilly] (hi). inextlive. Qaraldi: 2022-yil 26-aprel.
  3. ↑ „बरेली की नौमहला मस्जिद में नमाज के साथ अंग्रेजों के खिलाफ बनती थी रणनीति, यहां से जली 1857 क्रांति की अलख“ [Azadi Ka Amrit Mahotsav in Bareilly strategy: Naumhala Masjid] (hi). Prabhat Khabar (2022-yil 10-avgust). Qaraldi: 2023-yil 12-dekabr.
  4. ↑ „नौमहला मस्जिद: यहां इबादत के साथ जली 1857 क्रांति की अलख“ [1857 revolt freedom fighters and naumahala masjid bareilly history] (hi-IN). Patrika News (2017-yil 10-avgust). Qaraldi: 2022-yil 26-aprel.
  5. ↑ Khan, Shumulla. „Noumahla Mosque-Bareilly“. Digital District Repository Detail: Azadi Ka Amrit Mahotsav. Ministry of Culture. Government of India (2021). Qaraldi: 2025-yil 8-mart.