Norali Norboyev sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = Norali Norboyev
| tavallud_sanasi        = 1935-yil 7-mart
| tavallud_joyi          = Surxondaryo viloyati Angor tumani
| istiqomat_joylari      = Surxondaryo, Buxoro, Toshkent
| fuqaroligi             = O‘zbekiston SSR, O‘zbekiston Respublikasi
| kasbi                  = olim, pedagog
| sohalari               = biologiya, fizika
| taʼlimi                = Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)
| ilmiy_darajasi         = biologiya fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
| mukofotlari            = O‘zbekiston Respublikasi xalq ma’orifi a’lochisi (1985); O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim a’lochisi (2001); O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiysi (2003).
}}

'''Norali Norboyev''' (1935-yilda tug‘ilgan) — radiatsion [[biofizika]] sohasidagi olim, fandagi [[Biofizika|biofizik]] radioekologiya yo‘nalishi asoschisi, biologiya fanlari doktori, [[professor]].

== Tarjimayi holi ==
Norali Norboyev 1935-yil 7-martda [[Surxondaryo viloyati]] [[Angor tumani|Angor tumanida]] dehqon oilasida tug‘ilgan. 1954-yili shu tumandagi yetti yillik A.S. Pushkin nomli maktabni tugatib, 1955-yili Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi [[Buxoro davlat universiteti]])ning fizika-matematika fakultetiga o‘qishga kirdi<ref>{{Kitob manbasi |title=Сурхондарё олимлари (библиографик маълумотлар) |year=1990 |author=Қодиров Б |publisher=Меҳнат |location=Тошкент |page=17}}</ref>. 1960-yili fizika-matematika fakulteti fizika bo‘limini tugatganidan keyin, [[Angor tumani|Angor tumanidagi]] Partiya XXV syezdi nomli maktabda ishlay boshladi.

Norali Norboyev 1961-yilda SSSR Fanlar akademiyasi huzuridagi Biofizika institutiga [[Aspirantura|aspiranturaga]] qabul qilindi. SSSR Fanlar akademiyasi muxbir a’zosi, professor A.M. Kuzin rahbarligida u elektrofizik parametrlar bilan birgalikda nur kasalligiga olib keluvchi ortixinon, ortofenol kabi moddalarni elektron-polyargrafik xususiyatlarini [[radiatsiya]] miqdoriga bog‘lab o‘rgandi. 1967-yil 3-martda Norali Norboyev fizika fanlari nomzodligi uchun [[Dissertatsiya|dissertatsiyasini]] muvaffaqiyatli yoqladi<ref>{{Kitob manbasi |title=Полярографическое исследование количественных закономерностей образования хинонов в облученных тканях. Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата биологических наук |year=1967 |author=Норбаев Н |location=Ташкент |pages=18}}</ref>. Shu yili Termiz davlat pedagogika instituti (hozirgi [[Termiz davlat universiteti]]) fizika-matematika kafedrasi o‘qituvchisi, dekabrda kafedra mudiri bo‘ldi.

U 1974—1976-yillarda doktorlik [[Dissertatsiya|dissertatsiyasi]] ustida ish olib bordi. SSSR Fanlar akademiyasi huzuridagi Biofizika ilmiy-tekshirish institutining radiobiologiya, radiatsion [[biofizika]] bo‘limlarida, [[Moskva davlat universiteti|M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining]] radiatsion [[biofizika]] problematik laboratoriyasida, SSSR Fanlar akademiyasi muxbir a’zosi A.M. Kuzin va professor Y.B. Kudryashov laboratoriyalarida ilmiy tajribalar o‘tkazdi va 16 ta ilmiy ishini e’lon qildi.

Norali Norboyev 1970-yillardan boshlab [[atom]] nurlarining tirik organizmga ta’siri va chidamliligi masalasi bilan shug‘ullandi. Tabiiy radioaktivlik katta miqdorda bo‘lgan tuproqda o‘simliklarning chidamliligi borasida izlanishlar olib bordi. Radioaktivlik quvvati oddiy joylarga nisbatan juda yuqori bo‘lgan yerlarda o‘simlik [[atom]] nurlariga chidamli ekanligini fanda birinchi bo‘lib aniqladi. U 1981-yili [[M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining Toshkent filiali|M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti]] ilmiy kengashida [[biofizika]] mutaxassisligi bo‘yicha doktorlik [[Dissertatsiya|dissertasiyasini]] muvaffaqiyatli himoya qildi. 1983-yili esa fizika kafedrasining [[Professor|professori]] bo‘ldi.

Norali Norboyev SSSR Davlat gidrometeorologiya qo‘mitasi va [[Moskva davlat universiteti]] olimlari bilan hamkorlikda Yerning [[Sunʼiy yoʻldosh|sun’iy yo‘ldoshlari]] orqali yorug‘lik intensivligini o‘lchash bilan shaharlar ustidagi [[atmosfera]] ifloslanishi darajasini aniqlash va elektron hisoblash mashinasi yordamida uni ogohlantirish ustida ilmiy izlanishlar olib bordi.
== Mukofotlari ==

* O‘zbekiston SSR xalq ma’orifi a’lochisi (1985);
* O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim a’lochisi (2001);
* O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiysi (2003)<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.agrowebcee.net/awuz-ru/nauka/personalnye-stranicy-uchenykh-agrariev/nnarbaev/ |sarlavha=Нарали Нарбаев |qaralgan sana=2023-yil 25-iyul}}</ref>.

== Manbalar ==
<references />
[[Turkum:Surxondaryoda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Buxoroda yashaganlar]]