Norin aeroporti
| Norin aeroporti Нарын аэропорту | |||
|---|---|---|---|
| IATA kodi: yoʻq (НЫН) – ICAO kodi: UAFB | |||
| Qisqacha bayon | |||
| Aeroport turi | Fuqarolik | ||
| Operator | Kyrgyzstan Airports | ||
| Xizmat doirasi | Norin | ||
| Joylashuvi | Norin, Norin viloyati, Qirgʻiziston | ||
| Dengiz sathidan balandligi | 6,998 ft / 2,133 m | ||
| Koordinatalari | 41°26′29″N 076°07′50″E / 41.44139°N 76.13056°E | ||
| Xarita | |||
|
| |||
| Uchish/qoʻnish yoʻlaklari | |||
| Uzunligi | Yuzasi | ||
| ft | m | ||
| 08/26 | 7,037 | 2,145 | Asfalt |
| Manba:[1] | |||
Norin aeroporti (qirgʻizcha: Нарын аэропорту) (IATA: yoʻq (НЫН), ICAO: UAFN) — Qirgʻizistonning Norin viloyati Norin shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroportning ruscha IATA kodi НЫН[2].
Tarixi
Norin aeroporti oʻz faoliyatini 1930-yillarda Norin shahri chekkasidagi Salkin-Tor qishlogʻida joylashgan qoʻnish yoʻlagi sifatida boshlagan. Hozirgi terminal binosi 1964-yilda qurilgan. Uchish-qoʻnish yoʻlagi, harakatlanish yoʻlaklari va samolyotlar toʻxtash maydoni (apron 1974-yilda foydalanishga topshirilgan[3]. Bu 3C toifasidagi mintaqaviy aeroport hisoblanadi. 08/26 uchish-qoʻnish yoʻlagi 22 tonnagacha boʻlgan ogʻirlikni koʻtara oladi; unda asboblar yordamida qoʻnish tizimlari mavjud emas va faqat kunduzgi vaqtda ishlaydi.
Norin aeroportida bojxona va chegara nazorati punktlari yoʻq, shuning uchun u faqat Qirgʻiziston ichidagi parvozlarga xizmat koʻrsatadi. Sovet Ittifoqi parchalanishidan oldin ushbu aeroport togʻli hududda muhim rol oʻynagan. Aviaqatnovning kamayishi va yoʻlovchilarning yoʻqligi sababli, aeroport 1999-yildan beri faoliyat koʻrsatmay turgan edi[4]. 2000-yilgacha aeroport Jalolobod, Qazarman, Oʻsh va Bishkek shaharlari bilan yil davomida muntazam aloqaga ega boʻlgan.
2013-yil 16-iyulda Sky Bishkek Bishkekdan Norin shahriga seshanba kunlari amalga oshiriladigan parvozlarni qayta tikladi.
Rekonstruksiya qilinishi
Ogʻaxon taraqqiyot tarmogʻi (inglizcha: Aga Khan Development Network) 2012-yil aprel oyida Norin aeroportini rekonstruksiya qilishni boshladi. Rekonstruksiya ishlari uchish-qoʻnish yoʻlagini uzaytirish, yangi aeronavigatsiya uskunalarini oʻrnatish va terminal binosini taʼmirlashni oʻz ichiga oladi. Rekonstruksiya yakunlangach, Qirgʻiziston hukumati aeroport nomini Norin xalqaro aeroporti deb oʻzgartirishni va xalqaro parvozlarga ruxsat berishni rejalashtirmoqda[5][6].
2023-yil 11-mart kuni Prezident Sadir Japarov Norin viloyatiga ishchi tashrifi chogʻida Norin aeroportidagi rekonstruksiya ishlarining borishi bilan tanishdi[7]. Aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagi, taksi yoʻlaklari va samolyot toʻxtash joylaridagi asfalt-beton qoplamani taʼmirlash rejalashtirilgan. Taʼmirlash ishlari yakunlangach, Norin viloyatiga ichki reyslarni qayta tiklash uchun sharoit yaratiladi. 2024-yil sentyabr oyida rekonstruksiya ishlari yakuniy bosqichda edi[8].
2025-yil 4-sentyabr kuni Asman Airlines Bishkek–Norin yoʻnalishida oʻzining ilk yoʻlovchi reysini amalga oshirdi va shu tariqa 2013-yildan beri, yaʼni 12 yillik tanaffusdan soʻng Norin bilan aviaqatnovni qayta tikladi[9].
Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
| Aviakompaniya | Manzillar |
|---|---|
| Asman Airlines | Bishkek[10] |
Yer usti transporti
Aeroportga faqat taksilar xizmat koʻrsatadi.
Baxtsiz hodisalar va falokatlar
2007-yil 23-iyun kuni Qirgʻiziston Favqulodda vaziyatlar vazirligiga qarashli Yak-40 (EX-901) samolyoti Manas xalqaro aeroportidan Tamchi, Norin va Qazarman aeroportlariga QH4452-reysi bilan tekshiruv parvoziga chiqdi. Tamchi aeroportidan havoga koʻtarilgandan taxminan 30 daqiqa oʻtgach, 3-dvigatelning gaz harorati (TGT) koʻtarilib, tebranishlar kuzatildi. Bort muhandisi dvigatelni oʻchirdi. Shu bilan birga, 1-dvigatelning harorati ham koʻtarila boshladi. Kapitan bort muhandisiga ushbu dvigatelning quvvatini 80 foizgacha kamaytirishni buyurdi. Oʻsha paytda samolyot Qorakujur vodiysi ustida boʻlgan. Mavjud quvvatning cheklanganligi va hududdagi baland togʻlar tufayli samolyot Noringa yetib bora olmadi. Kapitan vodiydagi, qishloq xoʻjaligi ishlarida foydalaniladigan kichik bir uchish maydonchasini bilardi; u avvalroq dengiz sathidan 2700 metr balandlikda joylashgan ushbu maydonchadan An-2 samolyotini boshqarib uchgan edi. Maxsus tayyorlanmagan bu maydoncha toshlar (oʻlchami 40 sm dan kattaroq) bilan qoplangan boʻlib, unda sugʻorish ariqlari ham bor edi, shuningdek, maydoncha yaqinida jarlik ham mavjud edi. Soat 11:14 da samolyot ushbu maydonchaga favqulodda qoʻndi va yonib ketdi. Bortdagi 13 kishining barchasi omon qoldi[11].
Manbalar
- ↑ „Аэропорт "Нарын"“. CivilAviation.kg (2012-yil 28-oktyabr). Qaraldi: 2012-yil 28-oktyabr.[sayt ishlamaydi]
- ↑ „Коды городов всех стран мира“. G-avia.ru (2009-yil 8-avgust). 2018-yil 8-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 13-oktyabr.
- ↑ „Скоро в Нарын можно будет летать. Идет реконструкция аэропорта (фото)“ (2023-yil 11-mart).
- ↑ „Скоро в Нарын можно будет летать. Идет реконструкция аэропорта (фото)“ (2023-yil 11-mart).
- ↑ „Нарынский аэропорт станет международным“. Kabar.kg (2012-yil 28-oktyabr). Qaraldi: 2012-yil 28-oktyabr.
- ↑ „Реконструкция нарынского аэропорта“. Knews.kg (2012-yil 28-oktyabr). Qaraldi: 2012-yil 28-oktyabr.
- ↑ „Скоро в Нарын можно будет летать. Идет реконструкция аэропорта (фото)“ (2023-yil 11-mart).
- ↑ „Аэропорт в Нарыне скоро заработает. Как он выглядит сейчас (фото)“ (2024-yil 26-sentyabr).
- ↑ «Асман Эйрлайнс» выполнила первый авиарейс Бишкек – Нарын перед открытием аэропорта
- ↑ „С 27 сентября запустят рейсы из Бишкека в Талас, Нарын и Каракол - Новости Кыргызстана. НТРК“. 2025-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
- ↑ „ASN Aircraft accident Yakovlev 40 EX901 Karakujur“ (2012-yil 28-oktyabr). Qaraldi: 2012-yil 28-oktyabr.
Havolalar
- Naryn Airport page on the Airports of Kyrgyzstan Official website (inglizcha, Kyrgyz va ruscha)